Τι είναι η νόσος ALS από την οποία πέθανε ο πρώην ποδοσφαιριστής Παρασκευάς Άντζας

Η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση, γνωστή διεθνώς ως ALS (Amyotrophic Lateral Sclerosis), αποτελεί μία σοβαρή και προοδευτική νευροεκφυλιστική νόσο που επηρεάζει τα νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου και του νωτιαίου μυελού, τα οποία ελέγχουν την κίνηση των μυών.

Η ασθένεια έγινε ευρύτερα γνωστή τα τελευταία χρόνια μέσα από τη διεθνή καμπάνια «Ice Bucket Challenge», ενώ συχνά αναφέρεται και ως «νόσος του Lou Gehrig», από το όνομα του διάσημου Αμερικανού αθλητή του μπέιζμπολ που διαγνώστηκε με τη συγκεκριμένη πάθηση.

Πώς επηρεάζει τον οργανισμό

Η ALS προκαλεί σταδιακή καταστροφή των κινητικών νευρώνων, δηλαδή των κυττάρων που μεταφέρουν τα σήματα από τον εγκέφαλο στους μύες. Καθώς οι νευρώνες εκφυλίζονται, οι μύες αδυνατούν να λειτουργήσουν σωστά, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται αδυναμία, απώλεια κίνησης και τελικά παράλυση.

Με την εξέλιξη της νόσου, επηρεάζονται βασικές λειτουργίες όπως:

• η κίνηση,
• η ομιλία,
• η κατάποση,
• ακόμη και η αναπνοή.

Ωστόσο, στις περισσότερες περιπτώσεις οι πνευματικές λειτουργίες και οι αισθήσεις παραμένουν ανεπηρέαστες.

Τα πρώτα συμπτώματα

Τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, όμως συνήθως ξεκινούν σταδιακά. Τα πιο συχνά πρώιμα σημάδια είναι:

• μυϊκή αδυναμία στα χέρια ή στα πόδια,
• δυσκολία στο περπάτημα,
• κράμπες και μυϊκοί σπασμοί,
• προβλήματα στην ομιλία,
• δυσκολία στην κατάποση,
• απώλεια δύναμης και συντονισμού.

Καθώς η νόσος εξελίσσεται, η κινητικότητα περιορίζεται σημαντικά και οι ασθενείς συχνά χρειάζονται υποστηρικτική φροντίδα.

Ποια είναι τα αίτια

Τα ακριβή αίτια της ALS δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί πλήρως. Στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων η νόσος εμφανίζεται σποραδικά, χωρίς σαφές οικογενειακό ιστορικό.

Ένα μικρό ποσοστό των περιστατικών συνδέεται με κληρονομικούς παράγοντες και γενετικές μεταλλάξεις.

Οι επιστήμονες εξετάζουν επίσης πιθανούς περιβαλλοντικούς και βιολογικούς παράγοντες που ενδέχεται να συμβάλλουν στην εμφάνιση της νόσου.

Υπάρχει θεραπεία;

Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για την ALS. Ωστόσο, υπάρχουν φαρμακευτικές και υποστηρικτικές θεραπείες που μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της νόσου και να βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών.

Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει συνήθως:

• φαρμακευτική αγωγή,
• φυσικοθεραπεία,
• λογοθεραπεία,
• διατροφική υποστήριξη,
• αναπνευστική υποστήριξη στα προχωρημένα στάδια.

Η έγκαιρη διάγνωση και η παρακολούθηση από εξειδικευμένη ιατρική ομάδα θεωρούνται καθοριστικής σημασίας για τη διαχείριση της νόσου.

Η σημασία της ενημέρωσης

Η ALS θεωρείται σπάνια νόσος, ωστόσο η ενημέρωση και η ευαισθητοποίηση του κοινού παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικές, τόσο για τη στήριξη των ασθενών και των οικογενειών τους όσο και για την ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας που βρίσκεται σε εξέλιξη παγκοσμίως.