Κύπρος: Στην τελική ευθεία η πώληση φυσικού αερίου για πρώτη φορά το 2028

Η Κύπρος επιχειρεί να περάσει από τις εξαγγελίες και τις γεωτρήσεις στην παραγωγή φυσικού αερίου, με την κυβέρνηση να παρουσιάζει τις αποφάσεις του Υπουργικού Συμβουλίου ως σημείο καμπής για το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Μετά από σχεδόν δύο δεκαετίες ερευνών, ανακαλύψεων, καθυστερήσεων και διαπραγματεύσεων, η Λευκωσία δηλώνει ότι βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για την εμπορική αξιοποίηση των κοιτασμάτων στην κυπριακή Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη.

Ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας Μιχάλης Δαμιανός ανακοίνωσε ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε το σχέδιο ανάπτυξης και παραγωγής για το κοίτασμα «Κρόνος», καθώς και δέσμη συμφωνιών που περιλαμβάνει τους βασικούς όρους της Συμφωνίας Πώλησης Φυσικού Αερίου. Η εξέλιξη αυτή ανοίγει τον δρόμο ώστε η κοινοπραξία Eni και TotalEnergies να προχωρήσει στη λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης για το κοίτασμα.

Σήμερα λάβαμε μία από τις πιο σημαντικές αποφάσεις σε σχέση με την αξιοποίηση του φυσικού αερίου στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Εγκρίναμε στο Υπουργικό Συμβούλιο το Σχέδιο Ανάπτυξης και Παραγωγής για το κοίτασμα «Κρόνος», καθώς επίσης δέσμη… pic.twitter.com/tBNmNOUNum

— NikosChristodoulides (@Christodulides) May 19, 2026

Το πρώτο αέριο το 2028

Σύμφωνα με τον κ. Δαμιανό, στόχος είναι το πρώτο κυπριακό φυσικό αέριο να φτάσει στην αγορά το 2028. Πρόκειται για χρονοδιάγραμμα που η Λευκωσία συνδέει κυρίως με την ανάπτυξη του «Κρόνος», το οποίο βρίσκεται στο τεμάχιο 6 της κυπριακής ΑΟΖ και θεωρείται σήμερα το πιο ώριμο έργο για ταχεία αξιοποίηση.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η ανάπτυξη του κοιτάσματος θα ενισχύσει τη γεωστρατηγική θέση της Κύπρου στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητεί εναλλακτικές πηγές ενέργειας και ασφαλέστερες οδεύσεις μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Το φυσικό αέριο της Κύπρου προορίζεται να αξιοποιηθεί μέσω περιφερειακών συνεργασιών, με κεντρικό ρόλο της Αιγύπτου και των υφιστάμενων υποδομών της για επεξεργασία και εξαγωγή.

Το σχέδιο αυτό δεν είναι καινούργιο, αλλά τώρα φαίνεται να αποκτά πιο συγκεκριμένη μορφή. Τον Μάρτιο, Κύπρος και Αίγυπτος υπέγραψαν συμφωνία πλαίσιο για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων «Κρόνος» και «Αφροδίτη» μέσω αιγυπτιακών υποδομών, επιβεβαιώνοντας ότι η Λευκωσία επιλέγει την πρακτική διαδρομή της Αιγύπτου αντί για μεγάλα και αβέβαια έργα αγωγών, από αυτά που συχνά ζουν καλύτερα σε παρουσιάσεις PowerPoint παρά στον βυθό της Μεσογείου.

Κίνηση και για το «Αφροδίτη»

Η δεύτερη απόφαση του Υπουργικού αφορά τους βασικούς όρους της Συμφωνίας Πώλησης Φυσικού Αερίου για το κοίτασμα «Αφροδίτη», στο τεμάχιο 12 της κυπριακής ΑΟΖ. Το κοίτασμα αυτό είναι η πρώτη μεγάλη ανακάλυψη της Κύπρου, αλλά επί χρόνια παρέμενε εγκλωβισμένο σε τεχνικές, εμπορικές και πολιτικές εκκρεμότητες.

Η αδειούχος κοινοπραξία, στην οποία συμμετέχουν Chevron, BG και NewMed Energy, αναμένεται, σύμφωνα με τον Κύπριο υπουργό Ενέργειας, να προχωρήσει σε τελική επενδυτική απόφαση εντός του 2027. Οι δύο εμπορικές συμφωνίες, για τα κοιτάσματα «Κρόνος» και «Αφροδίτη», θα υπογραφούν εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας από τον ίδιο τον υπουργό και θεωρούνται προπομπός των τελικών συμφωνιών πώλησης φυσικού αερίου.

Για το «Αφροδίτη» είχε προηγηθεί, τον Φεβρουάριο του 2025, η έγκριση του σχεδίου ανάπτυξης και παραγωγής από την Κυπριακή Δημοκρατία, μετά την υποβολή του από την κοινοπραξία. Η σημερινή εξέλιξη αφορά πλέον το εμπορικό σκέλος, δηλαδή το πώς και με ποιους όρους θα πωλείται το φυσικό αέριο.

Η Κύπρος θέλει ρόλο

Ο Υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός χαρακτήρισε τις αποφάσεις «ορόσημο» για το ενεργειακό πρόγραμμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, σημειώνοντας ότι η ανάπτυξη των κοιτασμάτων σηματοδοτεί τη μετάβαση της χώρας σε παραγωγό ενέργειας. Κατά τον ίδιο, η εξέλιξη ενισχύει την αξιοπιστία της Κύπρου έναντι υφιστάμενων επενδυτών και αδειούχων, ενώ δημιουργεί προϋποθέσεις για νέες επενδύσεις και για τη διαμόρφωση τοπικής ενεργειακής βιομηχανίας.

Η Λευκωσία επιχειρεί να παρουσιάσει την ενεργειακή της στρατηγική όχι μόνο ως οικονομικό εγχείρημα, αλλά και ως εργαλείο περιφερειακής πολιτικής. Η συνεργασία με την Αίγυπτο, η παρουσία της ιταλικής Eni και της γαλλικής TotalEnergies, καθώς και ο ρόλος της αμερικανικής Chevron στο «Αφροδίτη», δίνουν στο κυπριακό ενεργειακό πρόγραμμα έντονη γεωπολιτική διάσταση.

Το ζητούμενο πλέον είναι αν οι τελικές επενδυτικές αποφάσεις θα ληφθούν χωρίς νέες καθυστερήσεις και αν τα χρονοδιαγράμματα θα αντέξουν στην πράξη. Η κυπριακή εμπειρία στα ενεργειακά έχει δείξει ότι ανάμεσα στην ανακοίνωση και στην υλοποίηση υπάρχει συχνά απόσταση. Αυτή τη φορά, όμως, οι αποφάσεις αφορούν συγκεκριμένα κοιτάσματα, συγκεκριμένες κοινοπραξίες και συγκεκριμένη διαδρομή αξιοποίησης, με το βλέμμα στραμμένο στο 2028 για το «Κρόνος» και στο 2027 για την επενδυτική απόφαση στο «Αφροδίτη».

Η ευρωπαϊκή διάσταση

Η Κύπρος συνδέει την αξιοποίηση του φυσικού της αερίου με την ανάγκη της Ευρώπης για διαφοροποίηση πηγών και οδεύσεων ενέργειας. Μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ενεργειακή ασφάλεια απέκτησε άλλο βάρος στις Βρυξέλλες, με τις χώρες της Ανατολικής Μεσογείου να επιχειρούν να αναβαθμίσουν τον ρόλο τους.

Ο κ. Δαμιανός είχε δηλώσει τις προηγούμενες ημέρες ότι, εφόσον ολοκληρωθεί η διαδικασία για το «Κρόνος», η Κύπρος θα μπορεί να προμηθεύει την Ευρώπη με υγροποιημένο φυσικό αέριο σε περίπου δύο χρόνια, παρουσιάζοντας το φυσικό αέριο ως καύσιμο μετάβασης στην πορεία προς καθαρότερες μορφές ενέργειας.

Για την Κύπρο, το στοίχημα είναι διπλό. Από τη μία, να αποδείξει ότι μπορεί να αξιοποιήσει τον φυσικό της πλούτο χωρίς να χαθεί ξανά σε ατέρμονες συζητήσεις. Από την άλλη, να μετατρέψει την ενεργειακή της πολιτική σε πραγματικό γεωπολιτικό πλεονέκτημα. Στα ενεργειακά, άλλωστε, οι πανηγυρισμοί έχουν αξία μόνο όταν συνοδεύονται από παραγωγή, πωλήσεις και έσοδα. Τα υπόλοιπα τα έχει ακούσει η Ανατολική Μεσόγειος πολλές φορές και, δυστυχώς για όλους μας, έχει καλή μνήμη.