Εμπλοκή στις διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν: “Αγκάθι” το πυρηνικό πρόγραμμα και οι κυρώσεις

Νέες δυσκολίες φαίνεται πως προκύπτουν στις διαπραγματεύσεις ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν, με τις δύο πλευρές να απομακρύνονται – τουλάχιστον προσωρινά – από μια πιθανή συμφωνία.

Παρότι το προηγούμενο διάστημα υπήρχε συγκρατημένη αισιοδοξία ότι οι συνομιλίες βρίσκονταν κοντά σε θετική κατάληξη, οι επαφές φαίνεται πλέον να έχουν «κολλήσει» σε κρίσιμα ζητήματα, με βασικότερο το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και το καθεστώς των αμερικανικών κυρώσεων.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, διαμεσολαβητές αναφέρουν ότι οι δύο πλευρές συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις η μία στην άλλη, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει επιτευχθεί οριστική συμφωνία.

Ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να επισπεύσει μια συμφωνία εάν δεν θεωρεί ότι εξυπηρετεί τα αμερικανικά συμφέροντα. Όπως δήλωσε, είτε θα υπάρξει μια «σπουδαία και ουσιαστική συμφωνία» είτε δεν θα υπάρξει καμία συμφωνία, απαντώντας παράλληλα και στην κριτική που δέχεται από πολιτικούς αντιπάλους του.

Στόχος μια προσωρινή συμφωνία και αποκλιμάκωση

Οι δύο χώρες επιχειρούν να καταλήξουν αρχικά σε ένα μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλιμάκωση της έντασης και στην αποκατάσταση της ομαλής ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μέσα στις επόμενες 30 ημέρες.

Σε δεύτερο στάδιο, οι συνομιλίες θα επικεντρωθούν στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και στη σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων.

Η πίεση για συμφωνία παραμένει έντονη και από τις δύο πλευρές. Οι ΗΠΑ επιδιώκουν να περιορίσουν μια κρίση που προκαλεί πολιτικές αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας και επηρεάζει τις διεθνείς τιμές των καυσίμων, ενώ το Ιράν αναζητά οικονομική ανάσα μετά τις συνέπειες του πολέμου και των κυρώσεων που επιβαρύνουν σοβαρά την οικονομία του.

Το ζήτημα του εμπλουτισμένου ουρανίου

Νέα δεδομένα στις διαπραγματεύσεις δημιουργεί και το θέμα του εμπλουτισμένου ουρανίου. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Τεχεράνη εμφανίζεται διατεθειμένη να μεταφέρει αποθέματα ουρανίου εκτός χώρας, υπό την προϋπόθεση ότι αυτά θα σταλούν στην Κίνα και θα υπάρξουν συγκεκριμένες εγγυήσεις από το Πεκίνο.

Παράλληλα, συνεχίζονται οι διπλωματικές επαφές ανάμεσα σε αξιωματούχους του Ιράν, της Κίνας και του Πακιστάν, σε μια προσπάθεια να διατηρηθούν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας.

Τα έξι βασικά σημεία του προσχεδίου συμφωνίας

Σύμφωνα με το CBS News, το προσχέδιο μνημονίου κατανόησης προβλέπει:

• Παράταση της υφιστάμενης εκεχειρίας για 60 ημέρες.
• Άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν και αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας σε προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών.
• Δέσμευση ΗΠΑ και Ιράν για τερματισμό όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε κάθε μέτωπο, συμπεριλαμβανομένου του Λίβανος.
• Επιβεβαίωση από το Ιράν ότι δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα.
• Συμφωνία για τη διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου μέσω κοινού μηχανισμού.
• Σταδιακή αντιμετώπιση του ζητήματος των δεσμευμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και των κυρώσεων, ανάλογα με τη συμμόρφωση της Τεχεράνης.

Την ίδια στιγμή, το Al Arabiya μετέδωσε ότι το προσχέδιο συμφωνίας περιλαμβάνει την πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ μέσα σε διάστημα 30 ημερών από την υπογραφή της συμφωνίας.

Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε προς το CBS τα έξι βασικά σημεία του σχεδίου, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτά ζητήματα σχετικά με την παράταση της εκεχειρίας και τη διατύπωση περί οριστικού τερματισμού των στρατιωτικών επιχειρήσεων.