Θρασκιά: “Η ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη ως διαρκής απειλή για τη δημόσια υγεία”

Με νέα ερώτηση στη Βουλή σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη και την απουσία ουσιαστικών παρεμβάσεων από την Πολιτεία επανέρχεται η βουλευτής Α’ Θεσσαλονίκης και Υπεύθυνη Κ.Τ.Ε. Ψυχικής Υγείας του ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής.

Σε συνέχεια προηγούμενης ερώτησής της, η βουλευτής επαναφέρει το ζήτημα, παραθέτοντας συγκεκριμένα στοιχεία που καταδεικνύουν ότι τα επίπεδα μικροσωματιδίων PM2.5 στην πόλη υπερβαίνουν συστηματικά ακόμη και το τριπλάσιο των ορίων που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Όπως επισημαίνεται, η μέση ποιότητα του αέρα στη Θεσσαλονίκη παραμένει επιβαρυμένη καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.

Τα στοιχεία που έρχονται στο φως είναι αδιάψευστα και σοκαριστικά: το 2025, τα μέσα επίπεδα μικροσωματιδίων ανήλθαν σε 17,5 μg/m³ στο κέντρο της Θεσσαλονίκης, 17,1 μg/m³ στον Εύοσμο και 10,7 μg/m³ στην Καλαμαριά, όταν το όριο που θέτει ο ΠΟΥ ως ασφαλές είναι τα 5 μg/m³. Τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση στην πόλη δεν αποτελεί πλέον ένα περιστασιακό περιβαλλοντικό πρόβλημα, αλλά μια διαρκή υγειονομική κρίση.

Και όμως, οι πολίτες της Θεσσαλονίκης εξακολουθούν να ζουν με μια «κανονικοποιημένη» επιβάρυνση της υγείας τους, παρά το γεγονός ότι το 2023, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης  καταδίκασε τη χώρα μας για τη συστηματική υπέρβαση των ορίων συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων στη Θεσσαλονίκη.

Κατόπιν τούτων, η βουλευτής ερωτά τους Υπουργούς ποια άμεσα μέτρα προτίθενται να λάβουν για την αντιμετώπιση της υγειονομικής και περιβαλλοντικής κρίσης που προκαλεί η ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη, και ιδίως στις πλέον επιβαρυμένες περιοχές, όπως το κέντρο της πόλης, ο Εύοσμος και η Καλαμαριά. Ερωτά, επίσης, εάν προτίθενται να θεσπίσουν επιπλέον κίνητρα για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης και φιλικών προς το περιβάλλον μέσων θέρμανσης, καθώς και να ενισχύσουν τους χώρους αστικού πρασίνου. Τέλος, ερωτά, εάν υπάρχει σχεδιασμός για την άμεση ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση, καθώς και ποιο είναι το ύψος των χρηματικών κυρώσεων που έχει υποστεί η χώρα λόγω μη συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά όρια για την ποιότητα του αέρα.

 Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς τους κ.κ. Υπουργούς:

• Περιβάλλοντος και Ενέργειας
• Υγείας
• Εσωτερικών

Θέμα: «Ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη – Συστηματική υπέρβαση των ορίων και κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία»

Σε συνέχεια της με αριθμ. πρωτ. 6530/20.06.2025 ερώτησής μου, επανέρχομαι σε ένα κρίσιμο ζήτημα για τη δημόσια υγεία στη Θεσσαλονίκη και, συγκεκριμένα, για την ποιότητα του αέρα που αναπνέουν καθημερινά οι πολίτες της.

Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης «World Air Quality Report 2025» της IQAir, στα επίπεδα μικροσωματιδίων PM2.5 στη Θεσσαλονίκη καταγράφονται συστηματικά τιμές που υπερβαίνουν ακόμη και το τριπλάσιο του ασφαλούς ορίου που θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ). Τα στοιχεία είναι αμείλικτα: Το έτος 2025, η μέση ποιότητα αέρα στην πόλη είναι επιβαρυμένη, ακόμη και εκτός επεισοδίων αιχμής. Ενδεικτικά, το κέντρο της Θεσσαλονίκης εμφανίζει 17,5μg/m³, ο Εύοσμος 17,1μg/m³ και η Καλαμαριά 10,7μg/m³, όταν το όριο που θέτει ο ΠΟΥ ως ασφαλές είναι τα 5 μg/m³.

Η βεβαρημένη με ρύπους ατμόσφαιρα στη Θεσσαλονίκη συνιστά σοβαρή περιβαλλοντική και υγειονομική κρίση. Οι πηγές ρύπανσης είναι πολλαπλές και περιλαμβάνουν κυρίως τα μη ηλεκτροκίνητα οχήματα (λεωφορεία και Ι.Χ.), τη βιομηχανική δραστηριότητα και τις οικιακές θερμάνσεις, ενώ την κατάσταση επιβαρύνει περαιτέρω η έλλειψη επαρκών χώρων πρασίνου. Την ίδια στιγμή, δεν υφίσταται κανένας επίσημος μηχανισμός άμεσης ενημέρωσης των πολιτών σε πραγματικό χρόνο, ώστε να μπορούν να λάβουν μέτρα προστασίας, αλλά περιορίζεται σε αποσπασματική πληροφόρηση, συνήθως την επόμενη ημέρα.

Ταυτόχρονα, η ατμοσφαιρική ρύπανση παραμένει η πρώτη περιβαλλοντική αιτία πρόωρων θανάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση, συνδεόμενη άμεσα με καρδιαγγειακά νοσήματα, εγκεφαλικά επεισόδια και καρκίνο του πνεύμονα. Και όμως, οι πολίτες της Θεσσαλονίκης εξακολουθούν να ζουν με μια «κανονικοποιημένη» επιβάρυνση της υγείας τους, παρά το γεγονός ότι, στις 23 Μαρτίου 2023, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης  (ΔΕΕ) καταδίκασε τη χώρα μας για τη συστηματική υπέρβαση των ορίων συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων (PM10) στη Θεσσαλονίκη.

Επειδή η πολιτεία οφείλει να συμμορφώνεται με τις ευρωπαϊκές οδηγίες και να διασφαλίζει τη δημόσια υγεία και την περιβαλλοντική προστασία.

Επειδή η ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη παρουσιάζει, βάσει καταγεγραμμένων μετρήσεων, συστηματικά υπερβάσεις των ορίων συγκέντρωσης αιωρούμενων σωματιδίων.

Επειδή στην με αριθμ. πρωτ. 6530/20.06.2025 ερώτησης μου, τα συναρμόδια Υπουργεία είτε δεν απάντησαν είτε δεν παρείχαν σαφή και επαρκώς αιτιολογημένη απάντηση.

Επειδή τα επιστημονικά ευρήματα καθιστούν σαφές ότι η κατάσταση δεν είναι απλώς προβληματική αλλά επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία και δεν μπορεί πλέον να αγνοηθεί.

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί:

1. Ποια άμεσα μέτρα προτίθενται να λάβουν για την αντιμετώπιση της υγειονομικής και περιβαλλοντικής κρίσης που προκαλεί η ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη, και ιδίως στις πλέον επιβαρυμένες περιοχές, όπως το κέντρο της πόλης, ο Εύοσμος και η Καλαμαριά;
2. Προτίθενται να θεσπίσουν επιπλέον κίνητρα για την προώθηση της ηλεκτροκίνησης και φιλικών προς το περιβάλλον μέσων θέρμανσης, καθώς και να ενισχύσουν τους χώρους αστικού πρασίνου;
3. Υπάρχει σχεδιασμός για την άμεση ενημέρωση των πολιτών σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση, μέσω αξιόπιστων και προσβάσιμων συστημάτων παρακολούθησης;
4. Ποιο είναι το ύψος των χρηματικών κυρώσεων που έχει υποστεί η χώρα λόγω μη συμμόρφωσης με τα ευρωπαϊκά όρια για την ποιότητα του αέρα;