Έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και για το μεταναστευτικό – Στο στόχαστρο οι δομές σε Σέρρες και Μαλακάσα

Στο στόχαστρο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας έχει μπει η διαχείριση κονδυλίων για την κατασκευή δομών υποδοχής και φιλοξενίας μεταναστών στην Ελλάδα την περίοδο 2020-21. Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η κοστολόγηση έργων τα οποία ανατέθηκαν σε ιδιωτικές εταιρείες χωρίς την προκήρυξη διαγωνισμού, λόγω της έκτακτης κατάστασης εκείνη την περίοδο στο μεταναστευτικό. Δύο από τα έργα που φέρεται να βρίσκονται στο μικροσκόπιο είναι τα καμπ στη Μαλακάσα και στη Σιντική Σερρών.

Το σκεπτικό

Το έργο στη Μαλακάσα αφορούσε την επέκταση του υπάρχοντος καμπ. Από την έρευνα της «Καθημερινής» προκύπτει ότι η κατασκευή ανατέθηκε τον Απρίλιο του 2020 σε εταιρεία με έδρα στην Αθήνα. Η σύμβαση πραγματοποιήθηκε με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. «Η εκτέλεση του έργου είναι απολύτως απαραίτητη λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που οφείλεται στην απρόσμενη αύξηση των προσφυγικών/μεταναστευτικών ροών και κρίνεται επιβεβλημένη τόσο για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των προσφύγων/μεταναστών όσο και για την αποσυμφόρηση των νησιών», σημειώνεται σε έγγραφο του υπουργείου Μετανάστευσης.

Στη Μαλακάσα θα μεταφέρονταν από τα νησιά 1.500 άνθρωποι. Η αρχική σύμβαση για τη διαμόρφωση και τη βασική συντήρηση της δομής ήταν ύψους 4,3 εκατ. ευρώ. Το έργο παραδόθηκε έπειτα από τουλάχιστον πέντε παρατάσεις. Νωρίτερα, με εισήγηση της Τεχνικής Υπηρεσίας του υπουργείου, είχε υπογραφεί συμπληρωματική σύμβαση ύψους 1,7 εκατ. ευρώ. Το έργο της δομής στη Μαλακάσα είχε προκαλέσει το 2020 ερωτήσεις στη Βουλή από κόμματα της αντιπολίτευσης.

Εκτός από την ελεγχόμενη υπερκοστολόγηση, καταγγέλθηκε η διαδικασία με την οποία ανατέθηκε το έργο, πιο ειδικά ότι διευθυντής της Τεχνικής Υπηρεσίας του υπουργείου είχε διοριστεί μετακλητός υπάλληλος. «Το υπουργείο [σημ. την περίοδο διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ] επειδή λειτουργούσε μέσω ΜΚΟ οι οποίες διαχειρίστηκαν το 82% των κονδυλίων, δεν είχε Τεχνική Υπηρεσία», είχε ισχυριστεί απαντώντας στη Βουλή ο πρώην υπουργός Μετανάστευσης Νότης Μηταράκης. Πριν από το 2019 την κατασκευή των δομών υποδοχής και φιλοξενίας αναλάμβαναν οι υπηρεσίες του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης.

Η δεύτερη δομή, την οποία φέρεται να ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, βρίσκεται στη θέση Κλειδί στη Σιντική Σερρών. Η δυναμικότητα του καμπ ήταν 900 θέσεις. Η σύμβαση επίσης πραγματοποιήθηκε με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, τον Ιούλιο του 2020. Το έργο, αρχικού κόστους 3,6 εκατ. ευρώ, ανατέθηκε σε τεχνική εταιρεία με έδρα στην Καβάλα. Από τα δημόσια έγγραφα των συμβάσεων προκύπτει ότι η κατασκευή έλαβε τουλάχιστον τρεις παρατάσεις μέχρι να ολοκληρωθεί, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες είχαν στο μεταξύ εισηγηθεί δύο συμπληρωματικές συμβάσεις συνολικού ύψους 1,7 εκατ. ευρώ.

Πρώην κυβερνητική πηγή που διαχειρίστηκε κονδύλια στο μεταναστευτικό εκείνη την περίοδο, είπε στην «Κ» ότι τα δύο έργα σε Μαλακάσα και Σέρρες πραγματοποιήθηκαν χωρίς διαγωνισμό, λόγω της πιεστικής κατάστασης και της κρίσης στον Εβρο την άνοιξη του 2020. «Τα νησιά έπρεπε να αποσυμφορηθούν επιπλέον λόγω της πανδημίας. Η κατάσταση ήταν εκρηκτική. Οι δύο δομές κατασκευάστηκαν σε χρόνο-ρεκόρ για την ελληνική δημόσια διοίκηση», είπε. Η ίδια πηγή χαρακτήρισε τα ποσά που δαπανήθηκαν για τις δομές πολύ μικρότερα σε σχέση με παρόμοια έργα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, σημειώνοντας τέλος ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες είχαν λάβει όλες τις σχετικές εγκρίσεις από την Κομισιόν.

Ο φάκελος για την κατασκευή των καμπ διαβιβάστηκε από την Εισαγγελία Πρωτοδικών της Αθήνας στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, που ξεκίνησε έρευνα το 2024. Σε προηγούμενο στάδιο η ΑΑΔΕ και η Εθνική Αρχή Διαφάνειας φέρεται να ζήτησαν στοιχεία από το υπουργείο Μετανάστευσης για τον τρόπο με τον οποίο κοστολογήθηκαν υλικά και υπηρεσίες.

Η σύγκριση των τιμών

Το ζήτημα της κατασκευής των δομών σε Μαλακάσα και Σέρρες αναφέρεται σε εσωτερικό έγγραφο διεθνούς οργανισμού. Οπως σημειώνεται σε αυτό, το κόστος τους δεν μπορεί να συγκριθεί με κανενός παρόμοιου έργου που κατασκευάστηκε στην Ελλάδα από τη Γενική Διεύθυνση Μετανάστευσης και Εσωτερικών Υποθέσεων (DG Home) της Κομισιόν.

«Οι τιμές υπολογίζονται περίπου στο διπλάσιο από εκείνες προηγούμενων παρεμβάσεων και μία γενική σύγκριση παρόμοιων εργασιών έδειξε διαφορά μεταξύ +5% και +288%. Στις περισσότερες εργασίες είναι στο +100%», αναφέρεται στο έγγραφο. «Η Ε.Ε. έχει χρηματοδοτήσει πολύ συναφείς δράσεις που ολοκληρώθηκαν στο ίδιο ή συντομότερο χρονικό διάστημα, με ποσό 15 φορές χαμηλότερο από αυτό που κατέβαλε το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου». Υπολογίστηκε ότι σε δομές με παρόμοια χαρακτηριστικά που κατασκεύασε η ίδια κυβέρνηση [σημ. σε πρώτη φάση οι μετανάστες φιλοξενούνταν σε σκηνές] δαπανήθηκαν 270 ευρώ ανά ωφελούμενο έναντι 3.900 ευρώ στη Μαλακάσα, όπως σημειώνεται στο έγγραφο.

Πηγή: kathimerini.gr