ΗΠΑ: Φόβοι για “σαμποτάζ” Νετανιάχου στη συμφωνία με το Ιράν

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποίησαν την κυβέρνηση Τραμπ ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου ενδέχεται να προβεί σε ενέργειες που θα υπονομεύσουν τις προσπάθειες της Ουάσιγκτον για την επίτευξη μιας μακροπρόθεσμης ειρηνευτικής συμφωνίας με το Ιράν. Αυτό αποκαλύπτει ρεπορτάζ της εφημερίδας Washington Post που δημοσιεύτηκε την Παρασκευή, επικαλούμενο νυν και πρώην Αμερικανούς αξιωματούχους.

Βασιζόμενοι σε σχετικές εκθέσεις των μυστικών υπηρεσιών, οι εν λόγω αξιωματούχοι τόνισαν ότι το Ισραήλ εμφανίζεται αποφασισμένο να συνεχίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις του εναντίον της Χεζμπολάχ στον Λίβανο.

Μια τέτοια στάση εκτιμάται ότι θα μπορούσε να θέσει σε σοβαρό κίνδυνο τις ήδη εύθραυστες σχέσεις μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, δεδομένου ότι η Τεχεράνη ζητά επιτακτικά τον πλήρη τερματισμό όλων των εχθροπραξιών στο έδαφος του Λιβάνου.

Την Παρασκευή, το Ισραήλ εξαπέλυσε αεροπορικές επιδρομές σε όλο τον νότιο Λίβανο ως απάντηση σε επίθεση με drone της Χεζμπολάχ που στοίχισε τη ζωή σε τέσσερις Ισραηλινούς στρατιώτες. Καθώς οι συγκρούσεις συνεχίζονταν, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι ανακοίνωσαν ότι αναβάλλουν τις συνομιλίες που επρόκειτο να ξεκινήσουν στην Ελβετία την ίδια ημέρα. Μάλιστα, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος επρόκειτο να τεθεί επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας, ανέβαλε το ταξίδι του.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, εάν ο Νετανιάχου εντείνει περαιτέρω τη στρατιωτική του εκστρατεία στον Λίβανο, δεν θα απειλήσει μόνο το πλαίσιο της συμφωνίας που υπεγράφη μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν την Τετάρτη, αλλά θα μπορούσε να προκαλέσει ρήξη στη σχέση του με τον Αμερικανό πρόεδρο, η οποία υπήρξε καθοριστική για την πολιτική του πορεία και επιβίωση.

Μιλώντας την Τετάρτη σε συνέντευξη Τύπου στη Γαλλία για την ανακοίνωση του μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ο Τραμπ ανέφερε ότι έχει μια «μικρή διαφωνία για τον Λίβανο» με τον Νετανιάχου, προσθέτοντας ότι έχει προτρέψει τον Ισραηλινό ηγέτη να μην «γκρεμίζει ένα κτίριο κάθε φορά που μπαίνει μέσα κάποιος από τη Χεζμπολάχ».

Η πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου και ο Λίβανος

Η νέα έκθεση των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, ενόψει των εθνικών εκλογών του φθινοπώρου, η πολιτική επιβίωση του Νετανιάχου συνδέεται άμεσα με την ανάγκη να αποδείξει στο εσωτερικό του ακροατήριο ότι δεν πρόκειται να αποσύρει τα στρατεύματα από τον Λίβανο και ότι είναι αποφασισμένος να κλιμακώσει τις μάχες με τη Χεζμπολάχ.

Σύμφωνα με εν ενεργεία Αμερικανό αξιωματούχο, η έκθεση αντανακλά την εκτίμηση ότι οποιαδήποτε αναστολή των εχθροπραξιών ή απόσυρση δυνάμεων από τον Λίβανο θα εκληφθεί στο Ισραήλ ως προσωπική ήττα του Νετανιάχου.

Η έκθεση των αμερικανικών υπηρεσιών περιγράφει επίσης τη δυσαρέσκεια του Ισραήλ για τους όρους του μνημονίου κατανόησης, οι οποίοι θεωρείται ότι υπονομεύουν τον ευρύτερο στόχο της διατήρησης της μέγιστης δυνατής πίεσης προς την Τεχεράνη, σύμφωνα με έναν νυν και έναν πρώην αξιωματούχο.

Από την πλευρά τους, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ επιμένουν ότι οι όροι του μνημονίου δεν εμποδίζουν σε καμία περίπτωση το Ισραήλ να ανταποδώσει εάν δεχθεί πυρά από τη Χεζμπολάχ. Τονίζουν, ωστόσο, ότι οι ανησυχίες του Νετανιάχου ωχριούν μπροστά στην επιτακτική ανάγκη να ολοκληρωθεί η συμφωνία και να ανοίξουν ξανά τα Στενά του Ορμούζ, προκειμένου να αποτραπεί μια παγκόσμια οικονομική κρίση.

Ασφυκτική πίεση από την ισραηλινή κοινή γνώμη

Η κοινή γνώμη στο Ισραήλ υποστηρίζει ένθερμα τις προσπάθειες εξάρθρωσης της Χεμζπολάχ — της υποστηριζόμενης από το Ιράν οργάνωσης που συνέπραξε με τη σύμμαχό της, Χαμάς, στις επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2023.

Δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινοί, οι οποίοι εκτοπίστηκαν από τα σπίτια τους στο βόρειο τμήμα της χώρας λόγω επιθέσεων με drones και πυραύλους, απαιτούν από τον Νετανιάχου να αποδεκατίσει τη Χεζμπολάχ. Παράλληλα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός δέχεται σφοδρή κριτική από ολόκληρο το εγχώριο πολιτικό φάσμα για την αδυναμία του να εξαλείψει τη στρατιωτική απειλή της οργάνωσης.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που διεξήγαγε τον Μάιο το Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, ένα από τα κορυφαία ισραηλινά think tanks, το 70% των Εβραίων Ισραηλινών τάσσεται υπέρ της εντατικοποίησης των επιχειρήσεων κατά της Χεζμπολάχ. Την ίδια στιγμή, Ισραηλινοί πολιτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι μια ενδεχόμενη στρατιωτική υπαναχώρηση θα ερμηνευόταν από τους ψηφοφόρους ως ξεκάθαρο σημάδι ήττας.

Ο κίνδυνος για την αμερικανοϊρανική συμφωνία

Ακόμη και αν το Ισραήλ αποφύγει την κλιμάκωση σταματώντας τους βομβαρδισμούς στα νότια προάστια της Βηρυτού -που αποτελούν το προπύργιο της Χεζμπολάχ- η άρνησή του να αποσύρει τα στρατεύματά του από τον νότιο Λίβανο είναι πολύ πιθανό να καταδικάσει σε αποτυχία την εύθραυστη συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Την ανεξάρτητη αυτή εκτίμηση κατέθεσε ένας δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος.

«Η συνέχιση της κατοχής μέρους του Λιβάνου αποτελεί συνταγή καταστροφής», σημείωσε ο ίδιος αξιωματούχος, προσθέτοντας χαρακτηριστικά: «Χωρίς την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης των εχθροπραξιών μεταξύ του ισραηλινού στρατού και της Χεζμπολάχ είναι σχεδόν βέβαιο».

Από την πλευρά τους, τα κυβερνητικά στελέχη του Ισραήλ παραμένουν αμετακίνητα στη στάση τους, ανεβάζοντας τους τόνους. «Για κάθε δάκρυ που χύνει μια Ισραηλινή μητέρα, θα πρέπει να κλαίνε χίλιες μητέρες στον Λίβανο. Ολόκληρος ο Λίβανος πρέπει να καεί», έγραψε την Παρασκευή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ.