Φρίκη στη Νότια Αφρική: 43 νεκροί και δεκάδες ακρωτηριασμένοι μετά από μαζική τελετή περιτομής

Τουλάχιστον 43 αγόρια έχουν πεθάνει φέτος στη Νότια Αφρική κατά τη διάρκεια παραδοσιακών τελετών περιτομής, ενώ δεκάδες ακόμη έχουν υποστεί σοβαρές επιπλοκές και ακρωτηριασμούς. Οι θάνατοι επαναφέρουν στο προσκήνιο τους κινδύνους που εξακολουθούν να συνδέονται με ένα έθιμο αιώνων, το οποίο σε αρκετές κοινότητες θεωρείται απαραίτητο πέρασμα προς την ενηλικίωση.

Οι τελετές μύησης, γνωστές ως «Ουλγουαλούκο», σύμφωνα με την Daily Mail, πραγματοποιούνται δύο φορές τον χρόνο σε ειδικά σχολεία και διαρκούν περίπου τρεις εβδομάδες. Τα αγόρια απομακρύνονται από τις οικογένειές τους, καλύπτονται με λευκό πηλό και ζουν σε απομόνωση, όπου διδάσκονται την ιστορία, τις παραδόσεις και τους κανόνες της κοινότητάς τους.

Η επικίνδυνη πλευρά της περιτομής

Στο επίκεντρο της τελετής βρίσκεται η περιτομή, η οποία σύμφωνα με την παράδοση πρέπει να γίνεται από έμπειρους και εκπαιδευμένους παραδοσιακούς χειρουργούς. Ωστόσο, οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι καταγράφονται στα παράνομα σχολεία μύησης, όπου συχνά απουσιάζουν βασικοί κανόνες υγιεινής και ασφάλειας.

Έχουν αναφερθεί περιπτώσεις στις οποίες χρησιμοποιούνται αυτοσχέδια ή ακατάλληλα εργαλεία, ακόμη και η ίδια λεπίδα για περισσότερα παιδιά. Οι πρακτικές αυτές αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων και επιπλοκών.

Οι βασικότερες αιτίες θανάτου είναι η γάγγραινα, η σήψη και η αφυδάτωση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα τραύματα δένονται τόσο σφιχτά ώστε να διακόπτεται η κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας νέκρωση των ιστών και ενδεχομένως ανάγκη ακρωτηριασμού.

Παράλληλα, ορισμένα αγόρια αποφεύγουν να πίνουν νερό μετά την επέμβαση, λόγω της πεποίθησης ότι η ούρηση μπορεί να επιδεινώσει τον τραυματισμό. Η πρακτική αυτή μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή αφυδάτωση.

Εκατοντάδες θάνατοι τα τελευταία χρόνια

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στη φετινή χρονιά. Το 2024 καταγράφηκαν 93 θάνατοι αγοριών κατά τις δύο περιόδους τελετών, ενώ αναφέρθηκαν και 11 περιπτώσεις ακρωτηριασμού γεννητικών οργάνων.

Κυβερνητική έκθεση κατέγραψε συνολικά 322 θανάτους νεαρών αγοριών από το 2021 έως το 2024, μαζί με χιλιάδες νοσηλείες και περιστατικά σοβαρών τραυματισμών.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν παράλληλα οι καταγγελίες για παράνομες απαγωγές ανηλίκων, οι οποίοι μεταφέρονται σε αυτοσχέδια σχολεία μύησης χωρίς τη συγκατάθεση των οικογενειών τους. Παρότι η νομοθεσία απαγορεύει τη συμμετοχή παιδιών κάτω των 16 ετών, έχουν καταγγελθεί περιστατικά που αφορούν ακόμη και δεκάχρονα αγόρια.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι οικογένειες φέρεται να υποχρεώνονται να καταβάλουν χρήματα προκειμένου να πάρουν πίσω τα παιδιά τους.

Οι αρχές κλείνουν παράνομα σχολεία

Μετά τους 43 θανάτους κατά τη φετινή χειμερινή περίοδο, ο υπουργός Παραδοσιακών Υποθέσεων της χώρας, Βελενκοσίνι Χλαμπίσα, χαρακτήρισε την κατάσταση ιδιαίτερα ανησυχητική και ζήτησε μεγαλύτερη προσπάθεια για την αποτροπή θανάτων και σοβαρών τραυματισμών.

Ο ίδιος καταδίκασε τη λειτουργία παράνομων σχολείων, επισημαίνοντας ότι η οργάνωση και λειτουργία τους αποτελεί ποινικό αδίκημα.

Οι αρχές έχουν ήδη προχωρήσει στο κλείσιμο τουλάχιστον 42 παράνομων δομών, ενώ έχουν γίνει 40 συλλήψεις και περίπου 180 αγόρια έχουν απομακρυνθεί από αυτές.

Ένα έθιμο με ισχυρή κοινωνική πίεση

Παρά τους κινδύνους, η τελετή εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κοινωνικό θεσμό για πολλές κοινότητες. Η συμμετοχή θεωρείται από αρκετούς απαραίτητη προϋπόθεση για να αναγνωριστεί ένας νέος ως άνδρας και να γίνει αποδεκτός στις κοινωνικές και φυλετικές δραστηριότητες της κοινότητας.

Όσοι αρνούνται να συμμετάσχουν μπορεί να αντιμετωπίσουν κοινωνικό αποκλεισμό ή να χαρακτηριστούν «ινκουένκουε», δηλαδή «αγόρια», ένας χαρακτηρισμός που θεωρείται προσβλητικός μετά από μια ορισμένη ηλικία.

Έτσι, παρά τους σοβαρούς κινδύνους, η πίεση για συμμετοχή παραμένει ισχυρή, καθώς για πολλούς νέους η διαδικασία εξακολουθεί να θεωρείται βασικό βήμα για την είσοδό τους στην ενήλικη ζωή.