Κυμπουρόπουλος: Δεν είμαστε ζούγκλα όπου επικρατεί ο δυνατός – Είμαστε κοινωνίες που έχουμε συμφωνήσει ότι όλοι έχουν δικαιώματα

Ο πρώην Ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Στέλιος Κυμπουρόπουλος έκανε μία ανάρτηση σχετικά με μία δήλωση που είχε κάνει παλαιότερα ο σκηνοθέτης, Σωτήρης Τσαφούλιας.

Όπως αναφέρει στην ανάρτησή του ο Στέλιος Κυμπουρόπουλος, «τον κ. Τσαφούλια τον σέβομαι, γιατί μέσα από την τέχνη του έχει αναδείξει προβληματισμούς της ελληνικής κοινωνίας που ελάχιστοι τόλμησαν στην έβδομη τέχνη».

«Ωστόσο», όπως τονίζει «θέλω να σταθώ μόνο σε ένα επιχείρημα που ακούστηκε από τα χείλη του, γιατί μέσα στη ροή του λόγου δημιούργησε –κατά τη γνώμη μου– ένα επικίνδυνο νοηματικό κενό. Είπε, περίπου, ότι “όποιος δεν μπορεί να ασκήσει ένα δικαίωμα, άρα…”.

Αυτό είναι ένα επικίνδυνο πλαίσιο, γιατί μετατρέπει τα δικαιώματα σε “έπαθλο ικανότητας”. Και τότε τι γίνεται με τα βρέφη, τους ανθρώπους σε κώμα, τους ηλικιωμένους με άνοια, τα ανάπηρα άτομα που χρειάζονται υποστήριξη για να εκπροσωπηθούν; Δεν έχουν δικαιώματα επειδή δεν μπορούν να τα “ασκήσουν” μόνοι τους;» αναφέρει χαρακτηριστικά και επισημαίνει πως «το δικαίωμα δεν “γεννιέται” μαζί με την αυτονομία, την ομιλία ή τη συνείδηση όπως την ορίζει ο καθένας. Το δικαίωμα υπάρχει, και η κοινωνία οφείλει να δημιουργεί τους όρους ώστε να ασκείται με υποστήριξη, εκπροσώπηση, προστασία. Αλλιώς δεν μιλάμε για δικαιώματα. Μιλάμε για φίλτρα “ικανότητας”».

Και προσθέτει πως «μπορείς να υπερασπιστείς τη σωματική αυτοδιάθεση χωρίς να πατάς πάνω σε ένα σχήμα που, αν γενικευτεί, γίνεται ικανιστικό (ableism). Δεν είμαστε ζούγκλα όπου επικρατεί ο δυνατός. Είμαστε κοινωνίες που έχουμε συμφωνήσει –ευτυχώς– ότι όλοι έχουν δικαιώματα, ακόμη κι όταν δεν μπορούν να τα ασκήσουν μόνοι τους».

Αναλυτικά η ανάρτησή του:

Τον κ. Τσαφούλια τον σέβομαι, γιατί μέσα από την τέχνη του έχει αναδείξει προβληματισμούς της ελληνικής κοινωνίας που ελάχιστοι τόλμησαν στην έβδομη τέχνη. (Σύντομα, σε άλλη δημοσίευση, θα αναφερθώ και στο «Ριφιφί».)

Ωστόσο, θέλω να σταθώ μόνο σε ένα επιχείρημα που ακούστηκε από τα χείλη του, γιατί μέσα στη ροή του λόγου δημιούργησε –κατά τη γνώμη μου– ένα επικίνδυνο νοηματικό κενό. Είπε, περίπου, ότι «όποιος δεν μπορεί να ασκήσει ένα δικαίωμα, άρα…».

Αυτό είναι ένα επικίνδυνο πλαίσιο, γιατί μετατρέπει τα δικαιώματα σε “έπαθλο ικανότητας”. Και τότε τι γίνεται με τα βρέφη, τους ανθρώπους σε κώμα, τους ηλικιωμένους με άνοια, τα ανάπηρα άτομα που χρειάζονται υποστήριξη για να εκπροσωπηθούν; Δεν έχουν δικαιώματα επειδή δεν μπορούν να τα “ασκήσουν” μόνοι τους;

Το δικαίωμα δεν “γεννιέται” μαζί με την αυτονομία, την ομιλία ή τη συνείδηση όπως την ορίζει ο καθένας. Το δικαίωμα υπάρχει, και η κοινωνία οφείλει να δημιουργεί τους όρους ώστε να ασκείται με υποστήριξη, εκπροσώπηση, προστασία. Αλλιώς δεν μιλάμε για δικαιώματα. Μιλάμε για φίλτρα “ικανότητας”.

Μπορείς να υπερασπιστείς τη σωματική αυτοδιάθεση χωρίς να πατάς πάνω σε ένα σχήμα που, αν γενικευτεί, γίνεται ικανιστικό (ableism). Δεν είμαστε ζούγκλα όπου επικρατεί ο δυνατός. Είμαστε κοινωνίες που έχουμε συμφωνήσει –ευτυχώς– ότι όλοι έχουν δικαιώματα, ακόμη κι όταν δεν μπορούν να τα ασκήσουν μόνοι τους.

Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο σημείο γίνεται επικίνδυνο όχι γιατί πιστεύω ότι το εννοεί έτσι ο ίδιος, αλλά γιατί μπορεί να το “αξιοποιήσουν” όσοι θέλουν να επιβάλουν τον νόμο του δυνατού «ορίστε, το είπε κι ένας καλλιτέχνης».

Κύριε Τσαφούλια, μια σύντομη διευκρίνιση θα ήταν χρήσιμη για να μην ανοίξουν στόματα και να μην μαυρίσουν μυαλά.