Πλήθος προσκυνητών στον Ταξιάρχη Μανταμάδου – Κορυφώνεται στη Λέσβο το μεγάλο πανηγύρι της πίστης

Πάνω από 40.000 προσκυνητές αναμένεται να περάσουν από τον Μανταμάδο το τριήμερο 25, 26 και 27 Απριλίου, καθώς κορυφώνεται το μεγαλύτερο θρησκευτικό γεγονός της Λέσβου: η γιορτή του Ταξιάρχη Μανταμάδου, του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, με επίκεντρο το ιστορικό προσκύνημα και την ανάγλυφη θαυματουργή εικόνα του.

Η Λέσβος μπαίνει για ακόμη μία χρονιά στους ρυθμούς ενός πανηγυριού που δεν είναι απλώς τοπική θρησκευτική εκδήλωση. Είναι ένα προσκύνημα εθνικής εμβέλειας, βαθιά χαραγμένο στη μνήμη και στην πίστη χιλιάδων ανθρώπων. Πιστοί από κάθε γωνιά της Ελλάδας, Ρομά προσκυνητές που τιμούν ιδιαίτερα τον Ταξιάρχη, αλλά και επισκέπτες από την Τουρκία, αναμένεται να συγκλίνουν στον Μανταμάδο, μετατρέποντας το χωριό σε μεγάλο πνευματικό και λαϊκό κέντρο.

Η φετινή προσέλευση εκτιμάται ιδιαίτερα αυξημένη. Τα πλοία προς Μυτιλήνη κινούνται με πολύ υψηλές πληρότητες, ενώ το δρομολόγιο της Παρασκευής από Πειραιά έχει ξεπεράσει τα 1.100 επιβεβαιωμένα εισιτήρια. Αντίστοιχη εικόνα καταγράφεται και στις αεροπορικές συνδέσεις από Αθήνα και Θεσσαλονίκη, με τις πληρότητες να βρίσκονται κοντά στο 100% για το κρίσιμο τριήμερο.

Ο Μανταμάδος ετοιμάζεται να υποδεχθεί ένα ανθρώπινο ποτάμι πίστης. Πολλοί προσκυνητές θα φτάσουν με αυτοκίνητα και λεωφορεία, αρκετοί όμως θα ακολουθήσουν και φέτος την παλιά συνήθεια: το πεζό προσκύνημα από τη Μυτιλήνη και άλλες περιοχές της Λέσβου, συχνά μέσα στη νύχτα, με φακούς, κεριά, προσευχές και τάματα. Είναι από εκείνες τις εικόνες που δεν χρειάζονται πολλά λόγια· μόνο σιωπή και σεβασμό.

Η ανάγλυφη εικόνα που σφράγισε την ιστορία του προσκυνήματος

Στην καρδιά της λατρείας βρίσκεται η ανάγλυφη εικόνα του Αρχαγγέλου Μιχαήλ, μία από τις πιο ξεχωριστές και βαθιά τιμημένες εικόνες της Ορθοδοξίας. Σύμφωνα με τη ζωντανή παράδοση του Μανταμάδου, η εικόνα δημιουργήθηκε μετά από επιδρομή Σαρακηνών πειρατών στο παλιό μοναστήρι των Ταξιαρχών, στη θέση «Λεσβάδος», περίπου δύο χιλιόμετρα από τον Μανταμάδο.

Η παράδοση αναφέρει ότι οι μοναχοί του μοναστηριού σφαγιάστηκαν και ότι ο μόνος που διασώθηκε, το δόκιμο καλογεροπαίδι Γαβριήλ, έπλασε την εικόνα του Αρχαγγέλου με χώμα και το αίμα των σφαγιασμένων μοναχών. Από εκεί προέρχεται, κατά την παράδοση, το σκούρο αιμάτινο χρώμα της εικόνας, που οι πιστοί προσκυνούν μέχρι σήμερα με βαθιά συγκίνηση.

Η αφήγηση για την εμφάνιση του Ταξιάρχη πάνω στη σκεπή του ναού, ως φωτεινού και φοβερού στρατιώτη που έτρεψε σε φυγή τους επιδρομείς, αποτελεί έναν από τους πιο δυνατούς πυρήνες της τοπικής θρησκευτικής μνήμης. Δεν είναι απλώς ένας θρύλος για τους πιστούς· είναι κομμάτι της ταυτότητας του τόπου.

Από τη μικρή εκκλησία στον σημερινό ναό

Ιδιαίτερη θέση στην παράδοση έχει και το ιστορικό του κτισίματος του σημερινού ναού. Σύμφωνα με τις παλιές αφηγήσεις που διασώθηκαν από γενιά σε γενιά, η απόφαση για την ανέγερση μεγαλύτερου ναού πάρθηκε επειδή ο παλιός μικρός ναός δεν χωρούσε πλέον τους προσκυνητές που κατέφθαναν από όλη τη Λέσβο αλλά και από τα απέναντι μικρασιατικά παράλια.

Η ανέγερση του ναού συνδέεται επίσης με θαυμαστά γεγονότα: εργαλεία που μετακινούνταν από τον χώρο των θεμελίων στην αυλή του παλιού ναού, φως που φέρεται να εμφανίστηκε πάνω από το σημείο, η καμπάνα που, σύμφωνα με την παράδοση, χτύπησε μόνη της, αλλά και η αδυναμία μετακίνησης της ανάγλυφης εικόνας από την αρχική της θέση. Έτσι εξηγείται και η σημερινή ιδιαίτερη θέση της εικόνας μέσα στον ναό, η οποία δεν ακολουθεί την τυπική διάταξη άλλων προσκυνηματικών εικόνων.

Για τους ανθρώπους του Μανταμάδου, όλα αυτά δεν είναι διακοσμητικές λεπτομέρειες μιας παλιάς ιστορίας. Είναι η ρίζα του προσκυνήματος. Είναι το αφήγημα που κάνει τον Ταξιάρχη όχι απλώς έναν ναό, αλλά τόπο ζωντανής μνήμης.

Προσκυνητές από όλη την Ελλάδα, Ρομά και επισκέπτες από την Τουρκία

Το προσκύνημα του Ταξιάρχη έχει αποκτήσει εδώ και δεκαετίες ευρύτερη απήχηση. Χιλιάδες Ρομά προσκυνητές τιμούν ιδιαίτερα τον Αρχάγγελο, τον οποίο θεωρούν προστάτη τους, ενώ τα τελευταία χρόνια αυξάνεται και η παρουσία επισκεπτών από την Τουρκία.

Η διαπολιτισμική διάσταση του προσκυνήματος είναι πλέον εμφανής. Η φήμη του Μανταμάδου έχει περάσει τα σύνορα, ενώ η μορφή των Αρχαγγέλων αναγνωρίζεται και στην ισλαμική παράδοση. Έτσι, το πανηγύρι του Ταξιάρχη δεν λειτουργεί μόνο ως θρησκευτικό γεγονός, αλλά και ως γέφυρα ανθρώπων, τόπων και μνήμης.

Πλήρης κινητοποίηση για μετακινήσεις και ασφάλεια

Το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Λέσβου έχει οργανώσει έκτακτα δρομολόγια από και προς τον Μανταμάδο, προκειμένου να εξυπηρετηθεί ο μεγάλος όγκος των προσκυνητών. Παράλληλα, αυξημένη αναμένεται να είναι η κίνηση τόσο των οχημάτων όσο και των πεζών προσκυνητών σε όλο το οδικό δίκτυο που οδηγεί προς το χωριό.

Η Γενική Περιφερειακή Αστυνομική Διεύθυνση Βορείου Αιγαίου καλεί οδηγούς και πεζούς σε ιδιαίτερη προσοχή. Οι οδηγοί καλούνται να κινούνται με χαμηλές ταχύτητες, να αποφεύγουν τα αντικανονικά προσπεράσματα, να μη χρησιμοποιούν κινητό κατά την οδήγηση, να μη σταθμεύουν σε σημεία που παρεμποδίζουν την κυκλοφορία και να συμμορφώνονται με τις υποδείξεις των τροχονόμων.

Ιδιαίτερες οδηγίες δίνονται και στους πεζούς προσκυνητές, ειδικά σε όσους θα κινηθούν νυχτερινές ώρες. Συνιστάται να έχουν φακό, να φορούν ανοιχτόχρωμα ρούχα και, όπου δεν υπάρχει πεζοδρόμιο, να βαδίζουν αντίθετα προς την κατεύθυνση των οχημάτων, ώστε να έχουν οπτική επαφή με την κυκλοφορία.

Χωρίς κισκέτς φέτος λόγω αφθώδους πυρετού

Η μεγάλη διαφοροποίηση της φετινής γιορτής είναι ότι δεν θα υπάρχει το παραδοσιακό κισκέτς, το φαγητό με κρέας και σιτάρι που αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του πανηγυριού και θεωρείται απόγονος της αρχαιοελληνικής πολυσπορίας.

Η απουσία του συνδέεται με τα μέτρα για τον αφθώδη πυρετό, που έχει πλήξει τη Λέσβο και έχει επηρεάσει βαθιά την κτηνοτροφία, την τοπική παραγωγή και την καθημερινότητα του νησιού. Είναι μία απώλεια συμβολική αλλά και πρακτική: το πανηγύρι θα γίνει με όλη του την κατάνυξη, όμως χωρίς ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της λαϊκής του παράδοσης.

Το πρόγραμμα των εκδηλώσεων

Οι εορταστικές εκδηλώσεις ξεκινούν το Σάββατο 25 Απριλίου στις 7 το απόγευμα, με την προεόρτια ακολουθία και τον Μέγα Πανηγυρικό Εσπερινό, με τη συμμετοχή αρχιερέων, κληρικών και πλήθους πιστών.

Την Κυριακή 26 Απριλίου, ημέρα κορύφωσης του εορτασμού, στις 7:30 το πρωί θα τελεστεί ο Όρθρος και στις 9:00 η Πολυαρχιερατική Θεία Λειτουργία. Στις 11:30 θα ακολουθήσει η μεγαλοπρεπής περιφορά της ιερής εικόνας των Αρχαγγέλων στους δρόμους του Μανταμάδου.

Το απόγευμα της Κυριακής, στις 6:00, θα τελεστεί Εσπερινός και Παράκληση προς τους Αρχαγγέλους. Τη Δευτέρα 27 Απριλίου οι εκδηλώσεις θα ολοκληρωθούν με Πανηγυρική Αρχιερατική Θεία Λειτουργία.

Στη φετινή γιορτή αναμένεται έντονο εκκλησιαστικό χρώμα, καθώς θα συμμετάσχουν οι Μητροπολίτες Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγος, Λαρίσης και Τυρνάβου κ. Ιερώνυμος και Ελευθερουπόλεως κ. Χρυσόστομος. Ρόλο οικοδεσπότη έχει ο Μητροπολίτης Μηθύμνης κ. Χρυσόστομος, ενώ στις ακολουθίες θα συμμετάσχει και ο Μητροπολίτης Μυτιλήνης κ. Ιάκωβος.

Ο Μανταμάδος ξανά στο κέντρο της Λέσβου

Το πανηγύρι του Ταξιάρχη είναι από εκείνες τις στιγμές που η Λέσβος δεν μετρά απλώς επισκέπτες. Μετρά μνήμη, τάματα, διαδρομές, οικογενειακές ιστορίες, σιωπηλές προσευχές και ανθρώπους που επιστρέφουν κάθε χρόνο σαν να έχουν αφήσει εκεί ένα κομμάτι της ψυχής τους.

Με πάνω από 40.000 προσκυνητές να αναμένονται στο τριήμερο, πλήρη πλοία και αεροπλάνα, αυξημένη αστυνομική επιτήρηση, έκτακτα δρομολόγια και τη μεγάλη εμποροπανήγυρη γύρω από τον ναό, ο Μανταμάδος γίνεται και φέτος το κέντρο της Λέσβου.

Μπορεί φέτος να λείπει το κισκέτς, λόγω της δύσκολης συγκυρίας του αφθώδους πυρετού, όμως η ουσία του προσκυνήματος παραμένει ακέραιη. Η πίστη, όταν είναι βαθιά, δεν χρειάζεται πολλά στολίδια. Ένα κερί, ένας δρόμος μέσα στη νύχτα, μια εικόνα μπροστά στην οποία λυγίζουν γενιές ανθρώπων — και ο Ταξιάρχης, όπως τον νιώθει ο λαός: αυστηρός, φωτεινός, παρών.

Πηγή: lesvosnews.net