Η ώρα της κοινωνικής ανταπόδοσης

Η 90ή Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης σηματοδότησε κάτι περισσότερο από την ανακοίνωση ενός ακόμη πακέτου μέτρων. Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρουσίασε έναν οδικό χάρτη που συνδέει ευθέως την ισχυρότερη οικονομία με τη βελτίωση της καθημερινότητας και τοποθετεί στο επίκεντρο τον πολίτη.

Της Έλενας Ράπτη*

Το μήνυμα ήταν σαφές: ήρθε η ώρα της κοινωνικής ανταπόδοσης. Η δύναμη της χώρας να γίνει δύναμη του κάθε πολίτη. Η συλλογική πρόοδος να μετατρέπεται σε ατομική προκοπή και οι καρποί της ανάπτυξης να επιστρέφουν ως πραγματικό μέρισμα σε κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα.
Αυτή τη φιλοσοφία υπηρετεί η «Συμφωνία Προόδου και Ευημερίας» με ορίζοντα το 2030. Το πακέτο των 2,2 δισ. ευρώ για το 2027, ένα από τα μεγαλύτερα των τελευταίων ετών, απλώνεται σε ολόκληρη την κοινωνία: εργαζομένους, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, πολίτες με αναπηρία, γονείς και νέους. Κοινός παρονομαστής είναι το μεγαλύτερο διαθέσιμο εισόδημα, η ασφάλεια και η δημιουργία περισσότερων ευκαιριών.

Ξεχωριστή θέση στις ανακοινώσεις κατέχει το δημογραφικό. Για 87.000 τρίτεκνους μηδενίζεται ο φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενώ το επίδομα γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον παιδί. Έτσι, με τη γέννηση τέταρτου παιδιού το ποσό διαμορφώνεται στα 4.500 ευρώ και με τη γέννηση πέμπτου στα 5.500 ευρώ. Πρόκειται για μια έμπρακτη αναγνώριση της προσφοράς των τρίτεκνων και πολύτεκνων οικογενειών και ταυτόχρονα για μια ουσιαστική παρέμβαση απέναντι σε μία από τις μεγαλύτερες εθνικές προκλήσεις.

Για εμάς στο Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, αυτή η κατεύθυνση έχει ιδιαίτερη σημασία. Από τη θέση της Υφυπουργού αρμόδιας για την Ισότητα και τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, βλέπω καθημερινά πόσο στενά συνδέονται η ενδυνάμωση της οικογένειας, η ισότιμη συμμετοχή των γυναικών στην εργασία και την κοινωνική ζωή, η συμφιλίωση επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής και η δημιουργία πραγματικών ευκαιριών για όλους. Το δημογραφικό είναι μια σύνθετη εθνική πρόκληση και απαιτεί ακριβώς αυτή την ολιστική προσέγγιση: εισόδημα, στέγη, εργασία, φροντίδα και ισότητα να λειτουργούν συμπληρωματικά, ώστε κάθε νέος άνθρωπος να μπορεί να σχεδιάζει το μέλλον του με μεγαλύτερη σιγουριά. Και ο πρωθυπουργός μας Κυριάκος Μητσοτάκης το αναγνωρίζει με πράξεις και ουσιαστική στήριξη.

Σε αυτή τη λογική εντάσσεται και ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», μία από τις πιο καινοτόμες εξαγγελίες της φετινής ΔΕΘ. Οι γονείς θα μπορούν, μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού, να ανοίγουν ειδικό επενδυτικό λογαριασμό. Για κάθε ευρώ που καταθέτουν, η Πολιτεία θα προσθέτει άλλο ένα, έως το προβλεπόμενο ετήσιο όριο. Έτσι δημιουργείται σταδιακά ένα πρώτο σημαντικό κεφάλαιο ζωής, διαθέσιμο στην ενηλικίωση για σπουδές, επαγγελματικά σχέδια και τα επόμενα βήματα. Είναι μια παρέμβαση με βλέμμα δεκαετιών και όχι μηνών.

Σημαντικό αποτύπωμα έχουν και οι αποφάσεις για τους συμπολίτες μας με αναπηρία. Η μόνιμη τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων αφορά περίπου 220.000 δικαιούχους, ώστε οι παροχές να ακολουθούν πλέον την εξέλιξη του πληθωρισμού και του ΑΕΠ. Παράλληλα, αυξάνεται κατά 10% η αποζημίωση των voucher για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς, διευρύνονται τα εισοδηματικά όρια, ενώ για τους τρίτεκνους καταργούνται τα σχετικά εισοδηματικά κριτήρια.

Στο μεγάλο ζήτημα της στέγης, το νέο «Σπίτι μου ΙΙΙ», προϋπολογισμού 2 δισ. ευρώ, διευρύνει σημαντικά τη δυνατότητα απόκτησης πρώτης κατοικίας. Έρχεται να προστεθεί στην επιστροφή ενοικίου, στα κίνητρα για την επαναφορά κενών ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση και στις υπόλοιπες παρεμβάσεις που αυξάνουν τη διαθέσιμη κατοικία. Η πρόσβαση σε προσιτή στέγη αναδεικνύεται έτσι σε βασική προϋπόθεση ώστε περισσότεροι νέοι να μπορούν να κάνουν το επόμενο βήμα στη ζωή τους.

Το μέρισμα της ανάπτυξης φτάνει, όμως, σε ακόμη περισσότερους. Η μόνιμη ετήσια ενίσχυση των συνταξιούχων αυξάνεται στα 400 ευρώ και επεκτείνεται σε όλους άνω των 65 ετών, καλύπτοντας συνολικά 2,2 εκατομμύρια δικαιούχους. Για τους δημοσίους υπαλλήλους θεσπίζεται από το 2027 επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ, ενώ στον ιδιωτικό τομέα ο κατώτατος μισθός θα ξεπεράσει τα 950 ευρώ το 2027, με στόχο τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028. Ταυτόχρονα, η νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών ενισχύει απευθείας το καθαρό εισόδημα των εργαζομένων.

Οι εξαγγελίες της Θεσσαλονίκης αποτυπώνουν τελικά μια καθαρή πολιτική κατεύθυνση: η καλή πορεία της οικονομίας αποκτά το πραγματικό της νόημα όταν περνά στο πορτοφόλι και στη ζωή του πολίτη. Όταν ο εργαζόμενος βλέπει καλύτερες αποδοχές, ο συνταξιούχος μεγαλύτερη ενίσχυση, ο νέος περισσότερες δυνατότητες, ο πολίτης με αναπηρία σταθερότερη προστασία και τα νέα ζευγάρια περισσότερα εργαλεία για να σχεδιάσουν τη ζωή τους.

Αυτό είναι ίσως και το ισχυρότερο μήνυμα της φετινής ΔΕΘ: μια οικονομία που παράγει πλέον τη δυνατότητα να επιστρέφει περισσότερα στην κοινωνία. Με μεγαλύτερη ανάσα σήμερα, περισσότερη ασφάλεια για το αύριο και έναν καθαρό ορίζοντα προς την Ελλάδα του 2030.

*Η Έλενα Ράπτη είναι Υφυπουργός Κοινωνικής Συνοχής & Οικογένειας και Βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας στην Α΄ εκλογική περιφέρεια Θεσσαλονίκης