Καύσωνας: Γιατί η ζέστη μας κάνει πιο επιθετικούς

Το σώμα μας δεν είναι το μόνο που υποφέρει όταν οι θερμοκρασίες εκτοξεύονται! Η ψυχική μας υγεία επηρεάζεται επίσης κατά τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα. Άγχος, ευερεθιστότητα, επιθετικότητα… Πολλές μελέτες έχουν δείξει τη σύνδεση ανάμεσα στην ακραία ζέστη και τις διαταραχές της διάθεσης. Ας το δούμε πιο αναλυτικά.

Νιώθετε πιο ευερέθιστοι κατά τη διάρκεια καύσωνα; Δεν είναι ιδέα σας. Πολλές μελέτες για τις επιπτώσεις της ζέστης έχουν αναδείξει μια συσχέτιση ανάμεσα στην επιθετικότητα και τις ακραίες θερμοκρασίες.

Το 2022, ερευνητές του Potsdam Institute for Climate Impact Research, για παράδειγμα, παρατήρησαν αύξηση έως και 22% στη ρητορική μίσους στο Twitter όταν οι θερμοκρασίες ξεπερνούσαν τους 42°C. Άλλες μελέτες δείχνουν αύξηση της επιθετικής οδήγησης ή ακόμη και της συνολικής εγκληματικότητας. Μια μελέτη που πραγματοποιήθηκε την ίδια χρονιά σε μεγάλες αμερικανικές πόλεις έδειξε ότι τις ημέρες που η θερμοκρασία ξεπερνά το επίπεδο του 84% των υπόλοιπων ημερών, ο κίνδυνος περιστατικών με όπλα είναι περίπου 17% υψηλότερος από μια συνηθισμένη ημέρα.

Η ζέστη επηρεάζει επίσης την ψυχική μας υγεία, επιδεινώνοντας προβλήματα συμπεριφοράς και αυξάνοντας τον κίνδυνο αυτοκτονίας, όπως επισημαίνει το European Climate and Health Observatory: «Έχουν βρεθεί συνδέσεις ανάμεσα στις υψηλές θερμοκρασίες και αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας, ιδιαίτερα στους άνδρες, καθώς και αυξημένες εισαγωγές σε νοσοκομεία και επισκέψεις σε επείγοντα λόγω προβλημάτων ψυχικής υγείας».

Η ακραία ζέστη επηρεάζει τη λειτουργία του εγκεφάλου

Έχουν διατυπωθεί αρκετές υποθέσεις για το γιατί η συμπεριφορά μας επηρεάζεται από τη ζέστη. Η πρώτη αφορά τις επιπτώσεις της θερμοκρασίας στις γνωστικές μας ικανότητες, οι οποίες τείνουν να μειώνονται όταν το σώμα βρίσκεται υπό θερμικό στρες.

Πρόσφατες εργασίες του Inserm, του CNRS και του Université Grenoble Alpes, που δημοσιεύθηκαν στο “Environmental Health”, διαπίστωσαν ότι η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες κατά την εγκυμοσύνη και τις πρώτες εβδομάδες ζωής οδηγεί σε καθυστέρηση της ανάπτυξης της γλώσσας στην ηλικία των δύο ετών. «Σήμερα γνωρίζουμε ότι βραχυπρόθεσμα η ζέστη επηρεάζει την άμεση συγκέντρωση και μειώνει τη γνωστική απόδοση», εξηγεί ένας από τους ερευνητές.

Παρόμοια συμπεράσματα προέκυψαν από μελέτη που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 2016 σε φοιτητικές εστίες του Boston University. Φοιτητές που κοιμόντουσαν σε δωμάτια χωρίς κλιματισμό είχαν χειρότερη απόδοση σε τεστ σε σχέση με όσους διέμεναν σε κλιματιζόμενα δωμάτια.

Επηρεάζοντας τις γνωστικές μας ικανότητες, η ζέστη μειώνει επίσης την ικανότητά μας να διαχειριζόμαστε αποτελεσματικά τα συναισθήματα και τις παρορμήσεις μας. Αυτή η μειωμένη συναισθηματική αυτορρύθμιση μπορεί να αυξήσει την ευερεθιστότητα και την απογοήτευση, και έτσι να αυξήσει την πιθανότητα επιθετικών αντιδράσεων.

Καύσωνας: και τι γίνεται με τις ορμόνες;

Μια άλλη πιθανή εξήγηση αφορά τις ορμόνες. Ορισμένοι ερευνητές πιστεύουν ότι η ζέστη μειώνει τα επίπεδα σεροτονίνης και ντοπαμίνης, δύο νευροδιαβιβαστών απαραίτητων για τη ρύθμιση της διάθεσης και της συμπεριφοράς. Αυτοί παράγονται κυρίως κατά τον ύπνο, ο οποίος όμως χειροτερεύει κατά τη διάρκεια των καυσώνων. Αυτή η διαταραχή οδηγεί σε μείωση αυτών των χημικών ουσιών, κάτι που μπορεί να αυξήσει το άγχος, την ευερεθιστότητα και ακόμη και να προκαλέσει καταθλιπτικά συμπτώματα.

Άλλοι επιστήμονες έχουν παρατηρήσει αυξημένα επίπεδα κορτιζόλης, η οποία μπορεί να «πυροδοτεί αντιδράσεις στρες, προκαλώντας εναλλαγές διάθεσης και διέγερση». Το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα, που είναι υπεύθυνο για την ηρεμία και τη χαλάρωση, γίνεται λιγότερο ενεργό σε υψηλές θερμοκρασίες», εξηγεί το Psychology Today. Το περιοδικό αποδίδει επίσης αυτές τις συμπεριφορές στην αφυδάτωση που προκαλεί η ζέστη, η οποία επιδεινώνει «γνωστικές και συναισθηματικές διαταραχές».

Πηγή: womenonly.skai.gr