Δ. Νεάπολης Συκεών: Κατεδάφισε κτίσμα στο Επταπύργιο για την κατασκευή μνημείου εκτελεσθέντων πολιτικών κρατουμένων

Στην κατεδάφιση μιας εγκαταλειμμένης κατοικίας, μετά την απαλλοτρίωσή της και την αποζημίωση των ιδιοκτητών της από το υπ. Πολιτισμού, προχώρησε ο δήμος Νεάπολης-Συκεών, προκειμένου ο περιβάλλοντας χώρος του μνημείου του Επταπυργίου να απελευθερωθεί-καθαρίσει από κτίσματα, για να ακολουθήσει στη συνέχεια στο σημείο αυτό η κατασκευή μνημείου εκτελεσθέντων πολιτικών κρατουμένων στις πρώην φυλακές του Γεντί-Κουλέ.

Πρόκειται για το κτίσμα μονώροφης οικοδομής που βρίσκεται στη διασταύρωση των οδών Επταπυργίου και Στρατηγού Βοσνάκη, στις Συκιές, στη βόρεια πλευρά του Μνημείου του Επταπυργίου, και βρίσκεται σε οικόπεδο συνολικής έκτασης 285 τ.μ. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας αποζημίωσης των ιδιοκτητών, οι αρμόδιες Τεχνικές Υπηρεσίες του δήμου Νεάπολης-Συκεών προώθησαν άμεσα τη διαδικασία αδειοδότησης και εκτέλεσης της κατεδάφισης, με αποτέλεσμα να απελευθερωθεί το πρώτο από τα δύο τελευταία τμήματα του περιβάλλοντα χώρου του Μνημείου των πρώην φυλακών.

Οι εργασίες κατεδάφισης ξεκίνησαν την περασμένη Δευτέρα, 20 Απριλίου 2026, παρουσία του δημάρχου Σίμου Δανιηλίδη και του αντιδημάρχου Τεχνικών Έργων Στέλιου Γκατζέ, και εξελίχθηκαν υπό την εποπτεία στελεχών της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης. Αυτές αναμένεται να ολοκληρωθούν τις επόμενες ημέρες με τον συνολικό καθαρισμό και περιποίηση του χώρου, που περιλαμβάνει και τη συστάδα δέντρων στα όρια του οικοπέδου, τα οποία θα διατηρηθούν μετά από την πρόταση του δημάρχου, που έγινε αποδεκτή από την Εφορεία Αρχαιοτήτων.

 Στον χώρο αυτόν πρόκειται να ανεγερθεί από το ΚΚΕ μνημείο για τους εκτελεσθέντες πολιτικούς κρατούμενους στις πρώην φυλακές του Γεντί-Κουλέ, γεγονός που αποτελεί εξέλιξη των συντονισμένων πρωτοβουλιών της διοίκησης του δήμου Νεάπολης-Συκεών και της ηγεσίας του κόμματος, εξασφαλίζοντας έτσι τη βούληση της ηγεσίας του ΥΠ.ΠΟ. για παραχώρηση του συγκεκριμένου χώρου.

Πρωτοβουλίες ανάδειξης του θέματος

Να σημειωθεί ότι το θέμα των εκτελέσεων φυλακισμένων στις πρώην φυλακές του Επταπυργίου αναδείχθηκε μετά την ανακάλυψη των 47 ομαδικών τάφων φυλακισθέντων στις πρώην φυλακές του Επταπυργίου, αποκτώντας μεγάλες πανελλήνιας κλίμακας διαστάσεις. Οι τάφοι αποκαλύφθηκαν κατά τις εργασίες ανάπλασης του πάρκου Εθνικής Αντίστασης στις Συκιές, περιοχή που ήταν ο συνήθης τόπος εκτέλεσης κρατουμένων σε διαδοχικές ιστορικές περιόδους. Οι ανθρώπινοι σκελετοί, που βρέθηκαν σε αυτούς, αποδίδονται σε εκτελέσεις πολιτικών κρατουμένων κατά την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου, ενώ για τον ευρύτερο χώρο πέριξ του Μνημείου του Επταπυργίου ιστορικά έχουν καταγραφεί εκατοντάδες εκτελέσεις αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης κατά την περίοδο της Γερμανικής Κατοχής.

Από την πρώτη στιγμή της ανακάλυψης των ομαδικών τάφων, που έγινε στα τέλη του 2024, ο δήμαρχος Νεάπολης-Συκεών Σίμος Δανιηλίδης ανέλαβε μια σειρά πρωτοβουλιών και επαφών με παράγοντες της Πολιτείας και των ηγεσιών των κομμάτων για την ανάδειξη του θέματος, με στόχο την ανακήρυξη της περιοχής ως Ιστορικού Τόπου για την «ενίσχυση της ιστορικής μνήμης και της απόδοσης τιμών στους εκατοντάδες επώνυμους και ανώνυμους αγωνιστές της Ελευθερίας, της Ανεξαρτησίας και της Δημοκρατίας, που αντιμετώπισαν με γενναιότητα τα εκάστοτε εκτελεστικά αποσπάσματα», όπως σημειώνει. Παράλληλα, ο δήμαρχος άνοιξε και τη διαδικασία για τον έλεγχο DNA προκειμένου «να γίνει η ταυτοποίηση των οστών και να παραδοθούν στους οικείους τους για την απόδοση των τιμών που δικαιούνται και το αξίζουν». 

Χαρακτηριστική είναι η αναφορά της αρχαιολόγου της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης Σταυρούλας Τσεβρένη, η οποία μίλησε στην εκδήλωση της παρουσίασης του βιβλίου «ΓΕΝΤΙ ΚΟΥΛΕ: Η ΒΑΣΤΙΛΛΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ» του Σπύρου Κουζινόπουλου, που έγινε στις Συκιές (16.2.2026). Όπως ανέφερε, «τα σημάδια που άφησαν τα κεφάλια των κρατουμένων στους υγρούς τοίχους του Γεντί Κουλέ ήταν εμφανή στους κοιτώνες τους ακόμη και μετά το κλείσιμο της φυλακής το 1989»! Η ίδια, τέλος, αναφέρθηκε και στην έρευνα που γίνεται για την τεκμηρίωση της ιστορικότητας της περιοχής όπου βρέθηκαν οι ομαδικοί τάφοι εκτελεσμένων κατά την περίοδο του Εμφυλίου και τον φάκελο που ετοιμάζεται για την ανακήρυξη της σε Ιστορικό Τόπο.