Τι συμβαίνει στο σώμα μας μέσα στο αεροπλάνο – Γιατί αλλάζει η γεύση και πρήζεται η κοιλιά

Η πτήση επηρεάζει αισθητά τον οργανισμό, προκαλώντας αφυδάτωση, αλλοίωση της γεύσης, φούσκωμα, ξηροδερμία και πρήξιμο στα πόδια κατά τη διάρκεια του ταξιδιού.

Το ταξίδι σε ύψος περίπου 9.000 μέτρων δεν αποτελεί φυσιολογική συνθήκη για το ανθρώπινο σώμα και γι’ αυτό μπορεί να συνοδεύεται από αρκετές ενοχλήσεις, οι περισσότερες από τις οποίες υποχωρούν μετά την προσγείωση.

Ο καθηγητής Κλινικής Ανατομίας στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ, Άνταμ Τέιλορ, εξήγησε στο «The Conversation» ότι η έντονη επίδραση της πτήσης στον οργανισμό οφείλεται κυρίως στην πίεση της καμπίνας.

Τα συστήματα του σώματος που περιέχουν αέρα, όπως το πεπτικό και το αναπνευστικό, επηρεάζονται περισσότερο. Καθώς η πίεση στην καμπίνα είναι χαμηλότερη σε σχέση με εκείνη στο έδαφος, μειώνονται και τα επίπεδα οξυγόνου, γεγονός που μπορεί να επιβαρύνει περισσότερο όσους αντιμετωπίζουν υποκείμενα προβλήματα υγείας.

Καθοριστικό ρόλο παίζει επίσης η χαμηλή υγρασία, καθώς το σώμα καλείται να προσαρμοστεί σε μια μεγάλη και απότομη περιβαλλοντική μεταβολή.

Γιατί μπορεί να προκληθεί λιποθυμία

Σύμφωνα με τον καθηγητή Τέιλορ, περίπου ένα στα τρία επείγοντα ιατρικά περιστατικά που καταγράφονται κατά τη διάρκεια μιας πτήσης αφορά λιποθυμία.

Ο δρ Ρότζερ Χέντερσον, γενικός γιατρός του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας και εκπρόσωπος της Olbas, εξήγησε στην «Daily Mail» ότι οι αλλαγές στα επίπεδα οξυγόνου, σε συνδυασμό με την αφυδάτωση και την πολύωρη ακινησία, μπορούν να προκαλέσουν ασυνήθιστα έντονη κόπωση.

Σε περίπτωση που κάποιος είναι αφυδατωμένος, αγχωμένος ή σηκωθεί απότομα έπειτα από αρκετή ώρα καθισμένος, η αρτηριακή πίεση ενδέχεται να πέσει προσωρινά, προκαλώντας ζάλη ή, σε πιο ακραίες περιπτώσεις, λιποθυμία.

Ο γιατρός συνιστά καλή ενυδάτωση πριν και κατά τη διάρκεια της πτήσης, καθώς και περιορισμό ή αποφυγή του αλκοόλ. Όπως σημειώνει, τα περισσότερα συμπτώματα είναι προσωρινά και υποχωρούν λίγο μετά την προσγείωση, ενώ μερικές απλές προφυλάξεις μπορούν να κάνουν το ταξίδι πιο άνετο.

Γιατί το φαγητό φαίνεται πιο άνοστο

Πολλοί επιβάτες διαπιστώνουν ότι το φαγητό μέσα στο αεροπλάνο έχει διαφορετική ή πιο αδύναμη γεύση, κάτι που δεν οφείλεται στη φαντασία τους.

Ο ξηρός αέρας της καμπίνας μειώνει την υγρασία στη μύτη και στο στόμα, δυσκολεύοντας τη σωστή λειτουργία των γευστικών καλύκων και της όσφρησης.

Επειδή η όσφρηση είναι απαραίτητη για την αντίληψη της γεύσης, η εξασθένησή της κάνει τα τρόφιμα να φαίνονται λιγότερο νόστιμα. Οι γλυκές και οι αλμυρές γεύσεις επηρεάζονται ιδιαίτερα.

Αντίθετα, οι έντονες αλμυρές και οι γεύσεις ουμάμι φαίνεται να διατηρούνται σε μεγαλύτερο βαθμό. Αυτό εξηγεί, σύμφωνα με τον δρ Χέντερσον, γιατί ο χυμός ντομάτας συχνά μοιάζει πιο γευστικός κατά τη διάρκεια μιας πτήσης.

Το λεγόμενο «φούσκωμα στα ύψη»

Το αίσθημα φουσκώματος και η ενόχληση στην κοιλιά είναι επίσης συνηθισμένα κατά τη διάρκεια των αεροπορικών ταξιδιών.

Η δρ Μέγκαν Ρόσι εξήγησε στην Boots ότι, καθώς το αεροπλάνο ανεβαίνει, η ατμοσφαιρική πίεση στην καμπίνα μεταβάλλεται. Έτσι, ο αέρας που έχει εγκλωβιστεί στο έντερο διαστέλλεται, προκαλώντας φούσκωμα και δυσφορία.

Η ίδια αποκαλεί το φαινόμενο «φούσκωμα στα ύψη» και επισημαίνει ότι βασίζεται στον ίδιο μηχανισμό που κάνει τα αυτιά να βουλώνουν και τα μπουκάλια νερού ή τα σακουλάκια με πατατάκια να φουσκώνουν μετά την απογείωση.

Για να περιοριστεί η ενόχληση, προτείνει να αποφεύγονται τα μεγάλα γεύματα την ημέρα του ταξιδιού και μέσα στο αεροπλάνο. Αντί γι’ αυτά, συνιστά η συνηθισμένη ποσότητα φαγητού να μοιράζεται σε πέντε ή έξι μικρότερα γεύματα.

Βοηθούν επίσης η κατανάλωση άφθονου νερού, το μάσημα με κλειστό το στόμα, ώστε να μην καταπίνεται επιπλέον αέρας, και η αποφυγή πλούσιων και βαριών γευμάτων.

Τι είναι το «αυτί του αεροπλάνου»

Το βούλωμα, ο πόνος και η αίσθηση πίεσης στα αυτιά αποτελούν συμπτώματα του φαινομένου που είναι γνωστό ως «αυτί του αεροπλάνου».

Εμφανίζεται συχνότερα κατά την απογείωση και την προσγείωση, λόγω των γρήγορων αλλαγών στο υψόμετρο και στην πίεση του αέρα.

Υπό φυσιολογικές συνθήκες, η ευσταχιανή σάλπιγγα εξισορροπεί την πίεση ανάμεσα στο μέσο αυτί και το εξωτερικό περιβάλλον. Αν, όμως, δεν προσαρμοστεί αρκετά γρήγορα, μπορεί να δημιουργηθεί διαφορά πίεσης, προκαλώντας ενόχληση, πόνο ή προσωρινά μειωμένη ακοή.

Το πρόβλημα μπορεί να είναι πιο έντονο σε άτομα που έχουν κρυολόγημα, αλλεργίες ή συμφόρηση των ιγμορείων. Η κατάποση, το χασμουρητό ή το πιπίλισμα μιας καραμέλας μπορούν να βοηθήσουν στην εξισορρόπηση της πίεσης.

Γιατί ξηραίνονται το δέρμα, τα μάτια και τα χείλη

Η υγρασία στην καμπίνα ενός αεροσκάφους βρίσκεται συχνά κάτω από το 20%, με αποτέλεσμα ο αέρας να είναι πολύ πιο ξηρός σε σχέση με τους περισσότερους εσωτερικούς χώρους.

Αυτό προκαλεί ταχύτερη εξάτμιση της υγρασίας από το δέρμα, τα χείλη και τα μάτια, τα οποία μπορεί να εμφανίσουν ξηρότητα, αίσθηση τραβήγματος ή ερεθισμό.

Η καλή ενυδάτωση, η χρήση ενυδατικής κρέμας πριν και μετά την πτήση και η αποφυγή της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ μπορούν να περιορίσουν τις συγκεκριμένες ενοχλήσεις.

Γιατί πρήζονται οι αστράγαλοι

Η πολύωρη παραμονή σε καθιστή θέση μπορεί να προκαλέσει πρήξιμο στα πόδια και κυρίως στους αστραγάλους.

Η δρ Ασίμα Χανίφ, γενική γιατρός του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας, εξήγησε στο RTE ότι το πρήξιμο οφείλεται στη μειωμένη ροή του αίματος προς τα πόδια λόγω της ακινησίας.

Για την αντιμετώπισή του, συμβουλεύει τους επιβάτες να σηκώνονται και να κινούνται τακτικά κατά τη διάρκεια της πτήσης, αλλά και να περιστρέφουν συχνά τους αστραγάλους τους ενώ παραμένουν καθισμένοι.

Σε περίπτωση, ωστόσο, που το πρήξιμο εμφανίζεται μόνο στο ένα πόδι και συνοδεύεται από δύσπνοια ή πόνο στο στήθος, απαιτείται άμεση ιατρική βοήθεια, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν τον σχηματισμό θρόμβου.