“Επιβαρυντικές αλλά όχι τοξικές και καρκινογόνες οι πηγές της δυσοσμίας στη δυτική Θεσσαλονίκη”

Επιβαρυντικές αλλά όχι τοξικές και καρκινογόνες είναι οι ενώσεις που προκαλούν την δυσοσμία στη δυτική Θεσσσαλονίκη. Το παραπάνω τόνισε η καθηγήτρια του Εργαστηρίου Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος του Τμήματος Χημείας του ΑΠΘ, Κωνσταντινή Σαμαρά σε συνέντευξη Τύπου, όπου παρουσιάστηκαν τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης έκθεσης με βάση των μετρήσεων που πραγματοποιήθηκαν σε διάρκεια έξι μηνών από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης για τη δυσοσμία στη δυτική πλευρά της πόλης.

Κατά την περίοδο 27. 04  μέχρι 31. 10 από τις τρεις θέσεις δειγματοληψίας στο Κορδελιό (ΕΔΠΑΡ, Παλιό Δημαρχείο και 3ο Γυμνάσιο) συλλέχθηκαν συνολικά 171 δείγματα 140 τακτικά και 31 έκτακτα, στα οποία μετρήθηκαν 55 ενώσεις με διαφορετικό χαρακτήρα και κατώφλι οσμής, 8 μερκαπτάνες, 5 θειοφαίνια, 7 σουλφίδια, 2 αρωματικά και 13 αλδεΰδες.

«Οι ενώσεις δεν συμπεριλαμβάνονται στη λίστα των καρκινογόνων ουσιών. Δεν είναι τοξικές. Έχουμε αναπνευστικά συμπτώματα και δευτερογενή σύμπτωματα  στο κεντρικό ναυτία, αϋπνία εμετός σε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες», τόνισε η κα Σαμαρά και πρόσθεσε:

«Θα υποβαθμίσουν την ποιότητα ζωής. Σε βάθος χρόνου δεν μπορούν μα προκαλέσουν κάτι. Δεν είναι ρύποι οι οποίο παρακολουθούνται από τους σταθμούς μέτρησης ατμοσφαιρικής ρύπανσης. Παρακολουθούνται μόνο μέσα σε εργασιακό περιβάλλον».

Όπως τόνισε η κα Σαμαρά η περιοχή του Κορδελιου επηρεάζεται από γειτονικές βιομηχανικές δραστηριότητες, ενώ από τις μετρήσεις ανιχνεύτηκαν υψηλές συγκεντρώσεις μέσα στα ΕΛΠΕ και συγκεκριμένα στη δεξαμενή μερκαπτανών και στη μονάδα αφυδάτωσης λάσπης, υπερδεκαπλάσιες από αυτές που εντοπίστηκαν στα τρία σημεία μέτρησης στο Κορδελιό.

Επίσης σύμφωνα με την ίδια παρουσιάστηκαν αυξημένες συγκεντρώσεις σε ημέρες που είχε υψηλή θερμοκρασία και άπνια.

Από την πλευρά του, ο περιφερειάρχης Κεντρικής Μακεδονίας,  Απόστολος Τζιτζικώστας αναφερόμενος στη δυσοσμία έκανε λόγο για ένα ζήτημα που συνεχίζει να ταλαιπωρεί. «Η ΠΚΜ αναδεικνύει και τεκμηριώνει ένα πρόβλημα που κανένας δεν άγγιζε για 40 χρόνια. Πρόκειται για ένα εξειδικευμένο ερευνητικό πρόγραμμα που επιχειρεί για πρώτη φορά στα χρονικά να προσδιορίσει τις δύσοσμες ουσίες στην ατμόσφαιρα. Πρώτη ουσιαστική και σε βάθος προσπάθειας για την αντιμετώπιση των πηγών δυσοσμίας».

Σύμφωνα με τον κ. Τζιτζικώστα, η Περιφέρεια διαθέτει 84.000 ευρώ για την υλοποίηση του προγράμματος κατά την διάρκεια του οποίου θα πραγματοποιηθούν 400 δειγματοληψίες σε διάρκεια 12 μηνών.

 «Η ΠΚΜ δεν κάνει πουθενά εκπτώσεις και ειδικά σε θέματα δημόσιας υγεία ποιότητας ζωής και περιβάλλοντος. Φροντίζουμε ακόμη και από τα διοικητικά μας πλαίσια να προασπίζουμε την υγεία και την ζωή των πολιτών μας», τόνισε ο κ. Τζιτζικώστας.

Η 6μηνη έκθεση με όλα τα στοιχεία έχουν ήδη αποσταλεί στον αρμόδιο υπουργείο περιβάλλοντος και Ενέργειας

Η αντιπεριφερειάρχης Θεσσαλονίκης, Βούλα Πατουλίδου σημείωσε ότι «δεν είναι φάντασμα η μυρωδιά και υπάρχουν οι παροτρύνσεις του πως θα αντιμετωπιστεί».

Επίσης, ο Αντιπεριφερειάρχης Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος Κώστας Γιουτίκας τόνισε ότι “Ζητούμε την κατ’ αρχήν άμεση τοποθέτηση κλειστών συστημάτων και την αξιοποίηση της κατάλληλης αντιρρυπαντικής τεχνολογίας για την πλήρη δέσμευση, απαγωγή και καταστροφή των αέριων εκπομπών από τη μονάδα αφυδάτωση της ελαιωδούς λάσπης από τον καθαρισμό των δεξαμενών αποθήκευσης πετρελαιοειδών, τον ελαιοδιαχωριστή και τον βιολογικό καθαρισμό των ΕΛΠΕ. Προτείνουμε επίσης, την απομάκρυνση της μονάδας αφυδάτωσης της λάσπης από το συγκεκριμένο σημείο, που βρίσκεται πολύ κοντά στην κατοικημένη περιοχή. Όπως επίσης την άμεση αποκατάσταση όλων των παλαιών μη χρησιμοποιούμενων σκαμμάτων αποβλήτων, εντός του βιομηχανικού συγκροτήματος».

Σύμφωνα με τον κ. Γιουτίκα, τα ΕΛΠΕ είναι σημαντικό να ερευνήσουν εντός των εγκαταστάσεών τους και για τυχόν αλλά εκπομπές εκπομπής αέριων ρύπων.

«Τέλος ζητάμε από το ΥΠΕΝ που είναι η αρμόδια περιβαλλοντικά αδειοδοτούσα αρχή να επανεξετάσει τους περιβαλλοντικούς όρουςλειτουργιας του διυλιστηρίου. Το τμήμα επιθεωρητών του ΥΠΕΝ να λάβει υπόψη τα συμπεράσματα έρευνας του ΑΠΘ»  υπογράμμισε ο ίδιος.

«Μπήκαμε σε πιθανές πηγές εκπομπών ρύπων με την ελπίδα να συνδέσουμε τις πηγές με το τι έχει ο συγκεκριμένος χώρος. Κάναμε ανίχνευση της περιοχής. Το πρόβλημα έχει να κάνει με την διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Το ένα είναι η διαχείριση της λάσπης η οποία είναι κοντά στα όρια με το Κορδελιο και λίγο πιο μέσα είναι ο βιολογικός καθαρισμός», επισήμανει ο Ηρακλής Λάτσιος, από το Τμήμα Περιβάλλοντος της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.

Το ενδιάμεσο πόρισμα θα σταλεί στο Υπουργείο  Υγείας σήμερα, ενώ σήμερα εστάλη και στην εισαγγελία.

Από τις μετρήσεις στο Κορδελιό και από άλλες πρόσθετες μετρήσεις, που πραγματοποιήθηκαν σε άλλα σημεία της Θεσσαλονίκης, καθώς και σε βιομηχανικές δραστηριότητες της περιοχής προκύπτουν τα παρακάτω συμπεράσματα:

– H συχνότητα ανίχνευσης των οσμηρών ενώσεων στο Κορδελιό κυμάνθηκε από ˂5% μέχρι και 100 %. Ο οσμηρός ιχνηθέτης του φυσικού αερίου (Tedrahydrothiophene, THT) ανιχνεύθηκε σε ποσοστό 6-15% μόνο στα τακτικά δείγματα και σε πολύ χαμηλά επίπεδα συγκεντρώσεων, γεγονός που υποδηλώνει ότι η δυσοσμία της περιοχής δεν σχετίζεται με πιθανές διαρροές φυσικού αερίου. H ethyl mercaptan που είναι και ο οσμηρός ιχνηθέτης του υγραερίου ανιχνεύθηκε σε ποσοστό 54-66%, ενώ οι πιο συχνά ανιχνευόμενες μερκατπάνες ήταν οι 1-propyl-mercaptan και sec-butyl Mercaptan(80-100%).
– Οι αθροιστικές συγκεντρώσεις των μερκαοπτανών που είναι οι πιο δύσοσμες από όλες τις κατηγορίες οσμηρών ενώσεων κυμάνθηκαν από 1.8±0.86μg m-3 στον σταθμό ΕΔΠΑΡ,1.40 ±1.23μg m-3 στο Δημαρχείο και 1.61±2.33μg m-3 στο 3ο Γυμνάσιο παρουσιάζοντας μεγάλες χρονικές διακυμάνσεις.
– Οι συγκεντρώσεις Σ8Mercaptans δεν βρέθηκαν να διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των τριών θέσεων δειγματοληψίας στο Κορδελιό. Ωστόσο, οι συγκεντρώσεις των μερκαπτανώνκαθώς και των υπολοίπων δύσοσμων ενώσεων βρέθηκαν να είναι σημαντικά υψηλότερες στο Κορδελιό από ότι σε άλλα σημεία της πόλης στη Θεσσαλονίκη υποδηλώνοντας πιθανές επιδράσεις από τις γειτονικές βιομηχανικές δραστηριότητες.
– Οι μέσες συγκεντρώσεις των μερκαπτανών, των θειοφαινίων, και των σουλφιδίων ήταν σχετικά υψηλότερες στις έκτακτες δειγματοληψίες σε σχέση με τις τακτικές όμως οι διαφορές μεταξύ τακτικών και έκτακτων δειγμάτων δεν ήταν στατιστικά σημαντικές.
– Οι συγκεντρώσεις ορισμένων μερκαπτανών, όπως ethyl mercaptan, sec-butyl mercaptan και 1-propyl-mercaptan βρέθηκαν να υπερβαίνουν κατά πολύ το κατώφλι οσμής, γεγονός που δικαιολογεί και τα συχνά παράπονα των κατοίκων του Κορδελιού για δυσοσμία.
– Οι συγκεντρώσεις μερκαπτανών, θειοφαινίων, σουλφιδίων και αρωματικών βρέθηκαν να συσχετίζονται θετικά με την θερμοκρασία υποδηλώνοντας πιθανή εξάτμιση από ανοιχτές ρυπασμένες περιοχές.
– Οι συγκεντρώσεις όλων των ενώσεων ήταν σχετικά υψηλότερες σε ταχύτητες ανέμου ˂0.5 m s-1 άπνοια, ειδικά για τις Σ8 Mercaptans και τα Σ22 Aromatics στον σταθμό του ΕΔΠΑΡ.
– Με βάση τα ροδογράμματα των οσμηρών ενώσεων, προκύπτει ότι στις έκτακτες δειγματοληψίες οι υψηλότερες συγκεντρώσεις μερκαπτανών συσχετίζονται με ανέμους (στον Σταθμό ΕΔΠΑΡ και το Δημαρχείο) και με ΒΔ ανέμους στο 3ο Γυμνάσιο.

Από τις μετρήσεις που πραγματοποιήθηκαν σε βιομηχανικές δραστηριότητες της περιοχής:

– Στα ΕΛΠΕ ανιχνεύθηκαν όλες οι οσμηρές ενώσεις, που σύμφωνα με την διεθνή βιβλιογραφία αποτελούν συνήθεις εκπομπές διυλιστηρίων. Ιδιαίτερα υψηλές συγκεντρώσεις μερκαπτανών βρέθηκαν στην δεξαμενή μερκαπτανών και στη μονάδα αφυδάτωσης λάσπης. Οι συγκεντρώσεις αυτές είναι υπέρ 10πλάσιες από εκείνες που παρατηρήθηκαν την ίδια ακριβώς ημέρα και ώρα στα τρια μέρη δειγματοληψίας στο Κορδελιό. Παρά το γεγονός ότι την ημέρα/ ώρα της δειγματοληψίας η διεύθυνση του ανέμου δεν ευνοούσε τη μεταφορά δυσοσμίας προς το Κορδελιό, υπάρχει σοβαρή πιθανότητα η διαδικασία επεξεργασίας επεξεργασίας των αποβλήτων του διυλιστηρίου, κυρίως η μονάδα αφυδάτωσης λάσπης, που βρίσκεται πολύ κοντά στη κατοικημένη περιοχή και προς την κατεύθυνση από όπου φαίνεται να προέρχεται η δυσοσμία σε περιπτώσεις επεισοδίων, να αποτελεί πηγή δυσοσμίας για τη γύρω περιοχή.
– Στην ΠΕΤΡΟΓΚΑΖ μετρήθηκαν χαμηλές συγκεντρώσεις μερκαπτανών χαμηλότερες από τις αντίστοιχες τιμές που μετρήθηκαν την ίδια ώρα στις τρεις θέσεις δειγματοληψίας στο Κορδελιό.