Συντάξεις: Τι αλλάζει για τους συνταξιούχους – Ποιοι μπορούν να φύγουν νωρίτερα και τι ισχύει για το επίδομα των 300 ευρώ

Στο επίκεντρο οι επικείμενες εξαγγελίες της κυβέρνησης για τους συνταξιούχους, αλλά και τα ερωτήματα χιλιάδων ασφαλισμένων για πρόωρη συνταξιοδότηση, βαρέα και ανθυγιεινά και θεμελίωση δικαιωμάτων.

Πολλά είναι τα ερωτήματα που καταθέτουν καθημερινά οι ασφαλισμένοι και οι συνταξιούχοι σχετικά με το πότε τους συμφέρει να συνταξιοδοτηθούν, αν μπορούν να αποχωρήσουν πριν από τα 62 ή αν είναι προτιμότερο να περιμένουν μέχρι τα 67.

Όπως ανέφερε στο ΕΡΤnews και την εκπομπή “Newsroom” η νομικός – εργατολόγος Ματίνα Τριανταφύλλη, το ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα αυξημένο αυτή την περίοδο, καθώς πλησιάζει το τέλος της χρονιάς και πολλοί ασφαλισμένοι αναζητούν τρόπους να αξιοποιήσουν ευνοϊκές διατάξεις που ενδέχεται να τους επιτρέψουν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα.

Παράλληλα, μεγάλο ενδιαφέρον υπάρχει για το επίδομα των 300 ευρώ που θεσμοθετήθηκε πέρυσι και καταβάλλεται τον Νοέμβριο. Σύμφωνα με τα σενάρια που εξετάζονται, το ποσό ενδέχεται να αυξηθεί, ενώ δεν αποκλείεται να διευρυνθεί και η περίμετρος των δικαιούχων.

Επίδομα συνταξιούχων: Ποιοι το λαμβάνουν σήμερα

Το επίδομα ανέρχεται σήμερα σε 300 ευρώ και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, αφορά περίπου 1,8 εκατομμύρια συνταξιούχους, δηλαδή περισσότερους από τα δύο τρίτα του συνόλου.

Στα σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνεται η αύξηση του ποσού, ακόμη και προς τα 400 ευρώ ή υψηλότερα, ενώ συζητείται παράλληλα η διεύρυνση των εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων.

Ένα από τα ενδεχόμενα που έχουν τεθεί είναι το ποσό να προσεγγίσει μελλοντικά το ύψος της εθνικής σύνταξης. Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει οριστική επιβεβαίωση για το τελικό ποσό ή για τις αλλαγές στα κριτήρια.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περίπτωση των συνταξιούχων χηρείας, καθώς υπάρχουν κατηγορίες δικαιούχων που σήμερα αποκλείονται ή δεν εντάσσονται στο επίδομα λόγω των ισχυόντων προϋποθέσεων.

Τα σημερινά κριτήρια

Με βάση τα σημερινά δεδομένα, για τις συντάξεις γήρατος ισχύουν συγκεκριμένα ηλικιακά, εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Βασική προϋπόθεση είναι ο δικαιούχος να έχει συμπληρώσει το προβλεπόμενο ηλικιακό όριο, ενώ εξετάζονται παράλληλα το ετήσιο εισόδημα και η ακίνητη περιουσία.

Στα σημερινά δεδομένα, το εισοδηματικό όριο ανέρχεται σε 25.000 ευρώ για μονοπρόσωπα νοικοκυριά και σε 35.000 ευρώ για ζευγάρια. Παράλληλα, εξετάζεται η αξία της ακίνητης περιουσίας, με όρια που διαμορφώνονται στα 200.000 ευρώ για ένα άτομο και στα 300.000 ευρώ για ζευγάρι. Η διεύρυνση των ορίων τα προηγούμενα χρόνια είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί σημαντικά ο αριθμός των δικαιούχων.

Οι συνταξιούχοι μπορούν να ελέγχουν μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του Δημοσίου εάν πληρούν τις προϋποθέσεις και εφόσον είναι δικαιούχοι να αναμένουν την καταβολή του επιδόματος.

Συνταξιοδότηση πριν από τα 62: Ποιοι μπορούν να φύγουν νωρίτερα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι ασφαλισμένοι που βρίσκονται κοντά στα 58, 59 ή 60 έτη και εξετάζουν αν μπορούν να αποχωρήσουν πριν από τη γενική ηλικία των 62 ετών.

Όπως εξηγεί η Ματίνα Τριανταφύλλη, υπάρχουν ακόμη κατηγορίες ασφαλισμένων που μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να αξιοποιήσουν παλαιότερες και ευνοϊκότερες διατάξεις.

Στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να εξετάζεται εάν ο ασφαλισμένος είχε προηγούμενη ασφάλιση σε άλλο Ταμείο, εάν έχει ένσημα στα βαρέα και ανθυγιεινά, εάν είναι μητέρα ανηλίκου, εάν υπάρχει αναπηρία ή εάν ανήκει σε ειδικές κατηγορίες ασφαλισμένων, όπως οι ασφαλισμένοι του ΝΑΤ.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης. Για παράδειγμα, ένας ασφαλισμένος μπορεί να έχει τελευταίο ασφαλιστικό φορέα τον ΟΑΕΕ, αλλά να διαθέτει προηγούμενο χρόνο ασφάλισης στο ΙΚΑ, όπου ενδέχεται να υπάγεται σε ευνοϊκότερη διάταξη. Γι’ αυτό και κάθε περίπτωση πρέπει να εξετάζεται εξατομικευμένα.

Μητέρες ανηλίκων και παλαιοί ασφαλισμένοι

Στις κατηγορίες που μπορούν να εξεταστούν περιλαμβάνονται και μητέρες ανηλίκων που είχαν συμπληρώσει τις απαιτούμενες προϋποθέσεις σε παλαιότερα έτη.

Ενδεικτικά, αναφέρθηκε περίπτωση ασφαλισμένης γεννημένης το 1965, η οποία, εφόσον είχε συμπληρώσει τον απαιτούμενο χρόνο ασφάλισης και είχε ανήλικο τέκνο στο κρίσιμο έτος, μπορεί να έχει κατοχυρώσει δικαίωμα συνταξιοδότησης σε ηλικία μικρότερη των γενικών ορίων.

Αντίστοιχες ευνοϊκές διατάξεις μπορεί να αφορούν γονείς ανηλίκων, τρίτεκνους και άλλες κατηγορίες παλαιών ασφαλισμένων στο Δημόσιο.

Κομβικό ρόλο στις περιπτώσεις αυτές παίζει η εξαγορά πλασματικών ετών, καθώς μπορεί να συμβάλει στη συμπλήρωση του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης και στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.

Βαρέα και ανθυγιεινά: Μεγάλο ενδιαφέρον από νοσηλευτές

Ξεχωριστή περίπτωση αποτελούν οι εργαζόμενοι στον χώρο της υγείας. Από τον Ιούλιο έχει ανοίξει διαδικασία για την ένταξη συγκεκριμένων κατηγοριών εργαζομένων, μεταξύ άλλων νοσηλευτών, στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα, με προβλεπόμενη προθεσμία για την υποβολή αιτήσεων.

Το ζήτημα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς η ένταξη στα βαρέα μπορεί να επηρεάσει τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Όπως επισημάνθηκε, εργαζόμενοι στον χώρο της υγείας, αλλά και κατηγορίες όπως τα πληρώματα του ΕΚΑΒ, θα πρέπει να εξετάσουν εάν τους συμφέρει να υπαχθούν στις σχετικές διατάξεις.

Ακόμη και στην περίπτωση που προκύπτει πρόσθετη ασφαλιστική επιβάρυνση, η δυνατότητα συνταξιοδότησης με ευνοϊκότερους όρους μπορεί, ανά περίπτωση, να καθιστά συμφέρουσα την επιλογή.

Η ασφαλέστερη λύση: Συνταξιοδοτική βεβαίωση πριν από την έξοδο

Το βασικό μήνυμα προς τους ασφαλισμένους είναι ότι δεν υπάρχει μία απάντηση που να ισχύει για όλους. Πριν από οποιαδήποτε απόφαση για πρόωρη ή μειωμένη σύνταξη, οι ασφαλισμένοι θα πρέπει να εξετάσουν αναλυτικά τον ασφαλιστικό τους χρόνο και να ζητήσουν συνταξιοδοτική βεβαίωση.

Η συγκέντρωση των ενσήμων και των απαραίτητων δικαιολογητικών και η επίσημη επιβεβαίωση του ασφαλιστικού χρόνου μπορούν να αποτρέψουν λάθη που ενδέχεται να κοστίσουν σημαντικά σε βάθος χρόνου.

Παράλληλα, είναι χρήσιμο να πραγματοποιείται εξατομικευμένη συνταξιοδοτική μελέτη, ώστε ο ασφαλισμένος να γνωρίζει πότε μπορεί να αποχωρήσει, ποιο θα είναι το ποσό της σύνταξής του και εάν τον συμφέρει να συνεχίσει να εργάζεται μετά τη συνταξιοδότηση.

Οι επόμενες ανακοινώσεις

Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις κυβερνητικές ανακοινώσεις των επόμενων ημερών και ειδικότερα στα μέτρα που αναμένεται να παρουσιαστούν για τους συνταξιούχους.

Το ύψος του επιδόματος, η διεύρυνση των δικαιούχων και οι αλλαγές στα κριτήρια είναι ορισμένα από τα ζητήματα που αναμένεται να ξεκαθαρίσουν.

Από την επόμενη εβδομάδα, όπως προαναγγέλθηκε, αναμένεται να εξεταστούν περισσότερα συγκεκριμένα παραδείγματα ασφαλισμένων, με στόχο να δοθούν απαντήσεις στο βασικό ερώτημα που απασχολεί χιλιάδες πολίτες: πότε πραγματικά συμφέρει να συνταξιοδοτηθούν και ποια διάταξη μπορούν να αξιοποιήσουν.