"I PAGLIACCI" στο Φεστιβάλ Επταπυργίου και το μήνυμα για την έμφυλη βία - "Είναι ένα θέμα που μας αφορά πιο πολύ από ποτέ"

26/06/2024 09:00

ΓΑΒΡΙΗΛ ΧΑΤΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ

Το φετινό Φεστιβάλ Επταπυργίου στη Θεσσαλονίκη είναι σε εξέλιξη και ήδη σημειώνει επιτυχία καθώς αρκετές παραγωγές του είναι sold out. Το κοινό της Θεσσαλονίκης -και όχι μόνο- έχει αγκαλιάσει τον θεσμό του Κέντρου Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, που φέτος περιλαμβάνει επτά παραγωγές και 15 παραστάσεις στις οποίες συμμετέχουν συνολικά 270 καλλιτέχνες.

Το φετινό φεστιβάλ έχει έντονο το άρωμα γυναίκας και ταυτόχρονα στέλνει ηχηρό μήνυμα κατά της βίας, σε μία εποχή που η επικαιρότητα έχει κατακλειστεί από τέτοιου είδους περιστατικά που σοκάρουν.

«I PAGLIACCI» στο Φρούριο του Επταπυργίου

Η σημαντικότερη παραγωγή του Φεστιβάλ Επταπυργίου Θεσσαλονίκης για φέτος είναι η όπερα του Ruggero Leoncavallo “I PAGLIACCI”.

Πρόκειται για ένα έργο που γράφτηκε περίπου το 1890. Όπως εξηγεί στο thestival.gr ο σκηνοθέτης της παραγωγής και καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Επταπυργίου 2024, Θανάσης Κολαλάς, είναι μία ιστορία που ο μύθος λέει ότι είναι αληθινή. Ένα θεατρικό μπουλούκι της Commedia del Arte φτάνει σε ένα χωριό της νότιας Ιταλίας. Το βράδυ θα έπαιζαν ένα έργο, στο οποίο η κολομπίνα και ο αρλεκίνος έχουν σχέση, με την ίδια να απατά τον άντρα της, τον παλιάτσο. Εκείνος το μαθαίνει, νευριάζει και αρχίζει να τους κυνηγάει.

Όμως, μία ώρα πριν την παράσταση, ο ηθοποιός που υποδύεται τον παλιάτσο ανακαλύπτει στην πραγματικότητα πως η γυναίκα του τον απατά με έναν άλλο άνδρα. Προσπαθεί να μην εκδηλωθεί και αποφασίζει να μην κάνει τίποτα. Όμως, την ώρα την παράστασης, επειδή ξαναζεί την ίδια ιστορία, ξεφεύγει, δεν μπορεί να συγκρατήσει τον βίαιο χαρακτήρα του και σκοτώνει τη σύζυγό του.

«Το έργο έχει να κάνει με αυτά που ζούμε καθημερινά. Εμείς για να ευαισθητοποιήσουμε λίγο παραπάνω τον κόσμο, το φέρνουμε ακόμα πιο μέσα στα σημερινά δεδομένα. Παρουσιάζουμε τον πρωταγωνιστή να είναι βίαιος από την αρχή της παράστασης. Ενώ αυτός ασκεί σωματική βία, άνθρωποι προσεγγίζουν τη γυναίκα του με χειριστικές συμπεριφορές. Μας ενδιαφέρει πολύ να το πλέξουμε με τη σημερινή πραγματικότητα γιατί αυτό που συμβαίνει γύρω μας είναι τραγικό. Η τέχνη είναι εδώ για να ευαισθητοποιεί, να ταρακουνάει αλλά μέσα από το δικό της πιο στρογγυλεμένο τρόπο, υπάρχει ένα φίλτρο», επισήμανε στο thestival.gr ο κ. Κολαλάς.

«Όταν έγινε η επιλογή, ένας από τους λόγους είναι ότι είναι μία όπερα που έχουμε έντονη ενδοοικογενειακή και έμφυλη βία. Ήταν πολύ ενταγμένο το έργο στη φετινή χρονιά. Διαπιστώναμε μέρα με τη μέρα ότι είναι ένα θέμα που μας αφορά ίσως πιο πολύ από ποτέ. Ήμασταν σοκαρισμένοι κάθε μέρα με τα γεγονότα. Κάπως έτσι ξεκίνησε αυτός ο προβληματισμός», ανέφερε στο thestival.gr η πρόεδρος του Κέντρου Πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, Άννα Μυκωνίου.

«Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται την όπερα»

Όπως επισήμανε η κα. Μυκωνίου, η όπερα στο Επταπύργιο ήταν μέσα στους στόχους της διοργάνωσης. Ο χώρος του Επταπυργίου χαρακτηρίζεται ιδανικός για μία τόσο σημαντική παραγωγή, από την οποία οι θεατές έχουν να αποκομίσουν πολλά.

«Το να μπορούμε να υποστηρίξουμε ως φορέας πολιτισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, να παρουσιάζουμε στο Επταπύργιο όπερα, όσο πιο συχνά μπορούμε, είναι ένα κομμάτι της αρχικής στόχευσης του Φεστιβάλ γιατί έχει ένα εξαιρετικό background, σαν ένα φυσικό σκηνικό, αλλά γιατί έχει και εξαιρετική ακουστική. Η Θεσσαλονίκη χρειάζεται την όπερα», τόνισε η ίδια.

Όσον αφορά στο πώς εξελίσσεται το Φεστιβάλ μέχρι στιγμής, η επιτυχία διαδέχεται η μία την άλλη. «Έχουμε μεγάλη αποδοχή από τον κόσμο. Ξεκινήσαμε πολύ όμορφα και δυναμικά με πολλά sold out. Αυτό δεν μας καθησυχάζει. Στόχος δεν είναι να είναι όλα γεμάτα, αλλά να μην παρεκκλίνουμε από την καλλιτεχνική μας στόχευση. Στον βωμό της πώλησης πολλών εισιτηρίων, δεν θα κάναμε επιλογές που θεωρούσαμε ότι θα πρόδιδαν την καλλιτεχνική στόχευση. Ένας επιχορηγούμενος φορέας δεν θα πρέπει να αναλώνεται στον πασατέμπο πολιτισμό της διασκέδασης. Είμαστε εκεί για να εκπαιδεύουμε το κοινό μας και να δίνουμε αυτό το οποίο χρειάζεται. Να το μυούμε σε πράγματα που είναι πιο δύσκολα», δήλωσε η κα. Μυκωνίου.

«Η αλήθεια πρέπει να λέγεται με ειλικρίνεια»

Για τον Θανάση Κολαλά, η αλήθεια πρέπει να λέγεται με ειλικρίνεια. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο επέλεξε να κρατήσει στη σκηνή τις σκληρές εικόνες που περιέχονται στο έργο. Μπορεί αρχικά να είχε κάποιους ενδοιασμούς για το πώς θα αντιδράσει το κοινό σε αυτές τις εικόνες, ωστόσο αμέσως τους ξεπέρασε.

«Έκανα βήματα πίσω και σκέφτηκα πόσο σκληρό είναι αυτό, σαν εικόνα που παρουσιάζουμε πάνω στη σκηνή, αλλά επειδή η πραγματικότητα τρέχει και μας ξεπερνά, απαντήθηκε μόνος του αυτός ο ενδοιασμός. Νομίζω ότι η τέχνη έχει όντως ένα φίλτρο που όλα τα στρογγυλοποιεί και τα κάνει όμορφα, δεν πρέπει εμείς ως καλλιτέχνες να τα στρογγυλοποιούμε και να τα φιλτράρουμε από πριν. Επέλεξα να μην κρύψουμε πράγματα, όσο κρύβουμε την αλήθεια, τη βάζουμε κάτω από το χαλί και δεν επιτρέπουμε στην κοινωνία να λύσει τα προβλήματα. Η αλήθεια πρέπει να λέγεται με ειλικρίνεια, τα πράγματα πρέπει να δείχνονται πάνω στη σκηνή με ειλικρίνεια, ακόμα και όταν σοκάρουν τον κόσμο, γιατί η ζωή είναι πολύ πιο σοκαριστική και πολύ πιο σκληρή. Αυτό που θα δουν οι θεατές πάνω στη σκηνή είναι αρκετά σκληρό, αλλά ειδησεογραφικά αυτά που μαθαίνουμε κάθε μέρα, είναι πολύ πιο σκληρά. Στην πρώτη πρόβα της σκηνής όπου ο άνδρας βιαιοπραγεί πάνω στη γυναίκα, διεκόπη η πρόβα γιατί η Μαρία Κωστράκη έκλαιγε. Δεν μπορώ να φανταστώ αυτές οι γυναίκες τι βιώνουν», είπε.

Κληθείς να απαντήσει σχετικά με το κατά πόσο μία όπερα μπορεί να παρακολουθηθεί και να κατανοηθεί από το ευρύ κοινό, ο κ. Κολαλάς φάνηκε κατηγορηματικός. «Όταν προσεγγίζουμε ένα έργο τέχνης με τη λογική ότι αυτό δεν μπορώ να το καταλάβω, δεν υπάρχει περίπτωση να το καταλάβω. Όταν προσεγγίζουμε με ανοιχτή καρδιά, σίγουρα είμαστε πιο δεκτικοί στο να καταλάβουμε πράγματα. Όταν δημιουργήθηκε η κλασική όπερα, ήταν ένα λαϊκό είδος τέχνης. Οι άνθρωποι πήγαιναν με το φαγητό τους, αν δεν τους άρεζε κάτι, γιούχαραν τους πρωταγωνιστές. Δεν είχε το ελιτίστικο προφίλ που της έχουμε δώσει τώρα», είπε χαρακτηριστικά.