Ιστορικές συνομιλίες Ισραήλ – Λιβάνου στην Ουάσινγκτον: Το σχέδιο αφοπλισμού της Χεζμπολάζ σε τρεις ζώνες

Ολοκληρώθηκε έπειτα από περίπου δύο ώρες στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ η κρίσιμη συνάντηση μεταξύ των πρεσβευτών του Ισραήλ και του Λιβάνου στις Ηνωμένες Πολιτείες, στο πλαίσιο άμεσων συνομιλιών με τη διαμεσολάβηση των ΗΠΑ. Παρά τη θετική αποτίμηση, δεν έχει ακόμη οριστεί ημερομηνία για νέο γύρο επαφών.

Η συνάντηση θεωρείται ιστορικής σημασίας, καθώς αποτελεί την πρώτη υψηλού επιπέδου επαφή μεταξύ των δύο πλευρών από το 1993, σηματοδοτώντας μια ενδεχόμενη νέα φάση στον διάλογο μεταξύ των δύο χωρών.

Σχέδιο διαίρεσης σε τρεις ζώνες

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε –σύμφωνα με λιβανέζικα μέσα– πρόταση που αποδίδεται στον Ρον Ντέρμερ, η οποία προβλέπει τη διαίρεση του Λιβάνου σε τρεις ζώνες ασφαλείας.

Το σχέδιο περιλαμβάνει:

• Πρώτη ζώνη: Διατήρηση ελέγχου από τον ισραηλινό στρατό σε βάθος περίπου 8 χιλιομέτρων από τα σύνορα, με στόχο τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
• Δεύτερη ζώνη: Περιοχή έως τον ποταμό Λιτάνι, όπου θα συνεχίζονται επιχειρήσεις «εκκαθάρισης», με σταδιακή αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων και ανάληψη ευθύνης από τον λιβανικό στρατό.
• Τρίτη ζώνη: Βόρεια του Λιτάνι, με πλήρη ευθύνη του λιβανικού στρατού για την ασφάλεια και τον αφοπλισμό της οργάνωσης.

Κοινή δήλωση και διπλωματικά μηνύματα

Μετά τη συνάντηση εκδόθηκε κοινή δήλωση, με τη συμμετοχή, μεταξύ άλλων, του Αμερικανού ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο. Οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν τις συνομιλίες «ιστορικό ορόσημο», εκφράζοντας στήριξη σε άμεσες διαπραγματεύσεις και σε μια ενδεχόμενη συνολική ειρηνευτική συμφωνία.

Παράλληλα, η Ουάσινγκτον επανέλαβε τη στήριξή της στο δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα απέναντι στις επιθέσεις της Χεζμπολάχ, ενώ υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να προκύψει απευθείας μεταξύ των δύο κυβερνήσεων.

Από την πλευρά του, το Ισραήλ δήλωσε ότι επιδιώκει τον πλήρη αφοπλισμό όλων των μη κρατικών ένοπλων οργανώσεων στον Λίβανο, ενώ η λιβανική πλευρά έδωσε έμφαση στην ανάγκη διασφάλισης της εδαφικής ακεραιότητας και στην άμεση κατάπαυση του πυρός.

«Στην ίδια πλευρά της εξίσωσης»

Ο πρέσβης του Ισραήλ στις ΗΠΑ, Γιεχιέλ Λάιτερ, εμφανίστηκε αισιόδοξος μετά το πέρας των συνομιλιών, δηλώνοντας πως «βρισκόμαστε στην ίδια πλευρά της εξίσωσης», κάνοντας λόγο για σημαντικό βήμα προς την αποκλιμάκωση.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στο ζήτημα της οριοθέτησης των συνόρων, με τον ίδιο να τονίζει ότι η ασφάλεια των Ισραηλινών πολιτών αποτελεί αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και οι γεωπολιτικές ισορροπίες

Οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν εν μέσω έντασης στην περιοχή και με τη διαμεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες επιδιώκουν να ενισχύσουν τη σταθερότητα.

Αμερικανός αξιωματούχος ξεκαθάρισε ότι οι επαφές αυτές δεν συνδέονται με τις παράλληλες διαπραγματεύσεις με το Ιράν, ενώ επανέλαβε τη θέση ότι η Χεζμπολάχ πρέπει να αφοπλιστεί πλήρως.

Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον ανακοίνωσε νέα ανθρωπιστική βοήθεια ύψους 58,8 εκατ. δολαρίων προς τον Λίβανο, με στόχο τη στήριξη άνω του ενός εκατομμυρίου εκτοπισμένων αμάχων.

Παρά τις δυσκολίες και τις δεκαετίες έντασης, οι επαφές αυτές θεωρούνται ένα πρώτο, αλλά κρίσιμο βήμα προς την επανεκκίνηση του διαλόγου και –ενδεχομένως– τη διαμόρφωση ενός νέου πλαισίου ειρήνης στην περιοχή.