Θεοδωρικάκος: Τέλος στα ψιλά γράμματα, διαφάνεια, προστασία με πράξεις από καταχρηστικές πρακτικές

Οριστικό τέλος στα ψιλά γράμματα, στις κρυφές χρεώσεις και στις καταχρηστικές τραπεζικές συμπεριφορές βάζει το Υπουργείο Ανάπτυξης. Ο Υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος υπογράμμισε στην ομιλία του στην Ολομέλεια της Βουλής, κατά την διάρκεια της συζήτησης και ψήφισης του νομοσχεδίου, ότι η κυβέρνηση προχωρά σε μία ακόμη ουσιαστική παρέμβαση για την προστασία των πολιτών και όλης της κοινωνίας.

«Το νομοσχέδιό μας αυτό έχει αυτονόητες λύσεις σε θέματα που αφορούν τους πολίτες. Αφορούν το να έχουν γνώση οι πολίτες των δανειακών συμβάσεων που υπογράφουν, των υποχρώσεων που αναλαμβάνουν, μπαίνει τέλος στα ψιλά γράμματα, καθορίζονται πλήρως τα δικαιώματα του δανειολήπτη», τόνισε χαρακτηριστικά και σημείωσε πως «όλο αυτό είναι σε πλήρη συνέχεια της συνολικής στρατηγικής μας στο Υπουργείο Ανάπτυξης για μια αγορά πιο δίκαιη, με υγιή ανταγωνισμό, με εφαρμογή της νομιμότητας και διαφάνεια».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του:

«Κυρίες και κύριοι, το αντικείμενο του σημερινού νομοσχεδίου αφορά την νομοθετική μας πρωτοβουλία για την προστασία των καταναλωτών από τραπεζικές καταχρηστικές συμπεριφορές. Και είναι σε εφαρμογή ευρωπαϊκών οδηγιών, ωστόσο η κυβέρνηση πηγαίνει αρκετά βήματα μπροστά προκειμένου να αντιμετωπίσουμε υπαρκτά προβλήματα.

Δυστυχώς βέβαια, η πραγματικότητα είναι ότι η συζήτηση απομακρύνθηκε σε πολύ μεγάλο βαθμό από αυτό, καθώς η χώρα έχει μπει σε μια παρατεταμένη προεκλογική περίοδο, η οποία θα ολοκληρωθεί ύστερα από αρκετούς μήνες, προς το τέλος της άνοιξης του 2027 όπως κατ’ επανάληψη έχει δηλώσει ο Πρωθυπουργός της χώρας. Άρα θα συνιστούσα περισσότερη ψυχραιμία, υπομονή και λογικό διάλογο πάνω στο αντικείμενο της συζήτησης που κάθε φορά έχουμε και όχι εκτόξευση ενός τοξικού, διχαστικού και φανατικού πολιτικού λόγου όπως συμβαίνει από ορισμένες πλευρές της αντιπολίτευσης.

Προφανώς αντιλαμβάνομαι ότι ορισμένοι έχουν τον κίνδυνο της εκλογικής επιβίωσης και της παρουσίας τους στην επόμενη Βουλή.

Το νομοσχέδιό μας αυτό έχει αυτονόητες λύσεις σε θέματα που αφορούν τους πολίτες. Αφορούν το να έχουν γνώση οι πολίτες των δανειακών συμβάσεων που υπογράφουν, των υποχρώσεων που αναλαμβάνουν, μπαίνει τέλος στα ψιλά γράμματα, καθορίζονται πλήρως τα δικαιώματα του δανειολήπτη.

Όλο αυτό είναι σε πλήρη συνέχεια της συνολικής στρατηγικής μας στο Υπουργείο Ανάπτυξης για μια αγορά πιο δίκαιη, με υγιή ανταγωνισμό, με εφαρμογή της νομιμότητας και διαφάνεια. Με μια από τις βασικές πλευρές που ενδιαφέρει τους πολίτες για τη βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.

Βέβαια, θέλω να είμαι σαφής ότι αν μιλάμε για μια ουσιαστική πολιτική αντιμετώπισης του κόστους ζωής, αυτό περνάει πρώτα και πάνω απ’ όλα από την ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, από τη βελτίωση της παραγωγικότητας της ελληνικής οικονομίας, από καλύτερους μισθούς για όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες, από μείωση της φορολογίας, από πράγματα που είναι η πεμπτουσία της πολιτικής που ακολουθούμε όλο αυτό το διάστημα και έχει έκφραστεί με αύξηση 600.000 θέσεων εργασίας, 60.000 από αυτές είναι στον τομέα της βιομηχανίας που δίνει πολύ καλύτερους μισθούς. Αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό για μια οικονομία πιο ανταγωνιστική, για ένα νέο παραγωγικό πρότυπο που θα στηρίζεται σε πιο ισχυρές βάσεις.

Ταυτόχρονα, σε ό,τι αφορά στην αγορά, έχουν γίνει πράξη:

Ο νέος Κώδικας Δεοντολογίας για την αντιμετώπιση του φαινομένου των παραπλανητικών προσφορών και των πλασματικών εκπτώσεων.
Η δημιουργία της Ανεξάρτητης Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή και Ελέγχου της Αγοράς
Η άμεση αντίδραση της κυβέρνησης όταν ξέσπασε ο πόλεμος στον Κόλπο με την επιβολή πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους. Βοήθησε στη συγκράτηση του πληθωρισμού αυτή την περίοδο και ιδιαίτερα στον πληθωρισμό τροφίμων.
Η συμφωνία και η συναντίληψη με τους εκπρόσωπους της βιομηχανίας και του λιανεμπορίου για πάγωμα τιμών την καλοκαιρινή περίοδο και μια δραστική μείωση από τις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν η μέση ελληνική οικογένεια έχει πρόσθετα οικονομικά βάρη και από το άνοιγμα των σχολείων και ενόψει της νέας σεζόν.
Αυτή η πολιτική έχει φέρει σημαντικά αποτελέσματα, με την εφαρμογή ελέγχων και την ύπαρξη προστίμων που αφορούν το πλαφόν κέρδους. Τα συνολικά πρόστιμα έχουν υπερβεί τα 25 εκατ. ευρώ, έχουν εισπραχθεί και έχουν φέρει πολύ σημαντικά αποτελέσματα. Αυτή είναι η πραγματικότητα.

Πρόσφατα επίσης προχωρήσαμε επίσης σε ένα μέτρο για την ενίσχυση της καταναλωτικής συνείδησης με τη δημιουργία της νέας ψηφιακής πλατφόρμας PosoKanei. Η startup επιχείρηση που δημιούργησε αυτή την πλατφόρμα είναι από την Πτολεμαΐδα, από τη Δ. Μακεδονία, είναι νέα παιδιά από την πατρίδα μας.

Εργαζόμαστε με συνέπεια και αποτελέσματα για μια αγορά που θα προστατεύει πραγματικά τον Έλληνα καταναλωτή. Για να κάνουμε πράξη τη διαφάνεια και την αλληλεγγύη.

Αντικαθιστούμε το υφιστάμενο πλαίσιο από ένα αυστηρότερο και πιο εκτεταμένο σύστημα κανόνων, με σκοπό τη διασφάλιση των συμφερόντων των καταναλωτών, την ουσιαστική πληροφόρηση, την προάσπιση των οικονομικών τους συμφερόντων και την πρόληψη υπερχρέωσης των νοικοκυριών.

Το νομοσχέδιο αφορά σε συμβάσεις πίστωσης όπως είναι το καταναλωτικό δάνειο, η πιστωτική κάρτα, η παροχή πίστωσης από έναν έμπορο κατά την πώληση των προϊόντων ή υπηρεσιών του, τα εξαιρετικά δημοφιλή νέα προϊόντα του τύπου BuyNow – PayLater που διατίθενται στις αγορές μέσω διαδικτύου, επισκευαστικά δάνεια (εφόσον δεν υπάρχει εμπράγματη εξασφάλιση επί ακινήτου), σύμβαση leasing που προβλέπει δικαίωμα αγοράς, και κάθε παρόμοια χρηματοδοτική διευκόλυνση.

Με την πολιτική μας.

Διευρύνουμε το όριο της προστασίας:

Αυξάνεται η δυνατότητα του δανεισμού μέχρι €100.000.
Ο νόμος εφαρμόζεται και σε συμβάσεις πίστωσης άνω των €100.000, για ανακαίνιση ακινήτου που προορίζεται για κατοικία.
Ανοίγουμε διπλό δίχτυ προστασίας για τους καταναλωτές:

Θεσπίζεται για πρώτη φορά ανώτατο όριο στο Συνολικό Ετήσιο Πραγματικό Επιτόκιο (Σ.Ε.Π.Ε.), καθώς και στο συνολικό κόστος της πίστωσης (τόκοι, προμήθειες και λοιπές επιβαρύνσεις), με βάση τη διάρκεια της σύμβασης, ώστε ο πολίτης να προστατεύεται από καταχρηστικές και υπερβολικές επιβαρύνσεις.
Και δεν κάνουμε απλώς ενσωμάτωση μιας ευρωπαϊκής οδηγίας. Θεσπίζουμε το πιο προστατευτικό πλαίσιο στην Ευρωπαϊκή Ένωση: 60% πλαφόν στις επιβαρύνσεις για δάνεια τετραετίας, όταν οι επόμενες χώρες (Σουηδία, Λιθουανία και Ρουμανία) με αντίστοιχο πλαφόν βρίσκονται στο 100%.
Θέτουμε αυστηρότερο έλεγχο πιστοληπτικής ικανότητας:

Οι πιστωτές υποχρεούνται σε αναλυτική και τεκμηριωμένη αξιολόγηση της πιστοληπτικής ικανότητας του καταναλωτή, λαμβάνοντας υπόψη εισοδήματα, δαπάνες και άλλες οικονομικές υποχρεώσεις, ώστε η πίστωση να παραμένει βιώσιμη.
Βάζουμε τέλος στα μικρά γράμματα:

Καθιερώνονται αυστηρότερες υποχρεώσεις προσυμβατικής ενημέρωσης και τυποποιημένης παρουσίασης των όρων της σύμβασης, ενώ κάθε σχετική διαφήμιση οφείλει να προειδοποιεί ότι ο δανεισμός έχει κόστος και δεν αποτελεί μέσο αποταμίευσης.
Προχωρούμε στην απαγόρευση πρακτικών δέσμευσης και ανεπιθύμητων πιστώσεων:

Η χορήγηση πίστωσης δεν μπορεί να εξαρτάται από την αγορά άλλων προϊόντων ή υπηρεσιών (π.χ. ασφάλισης), εκτός αν αυτό είναι απολύτως αναγκαίο, οπότε ο καταναλωτής διατηρεί το δικαίωμα ελεύθερης επιλογής παρόχου.
Θεσπίζουμε την παρακολούθηση και διαχείριση συνεχών υπερβάσεων του πιστωτικού ορίου:

Οι πιστωτές υποχρεούνται να παρακολουθούν τις συνεχείς υπερβάσεις πιστωτικών ορίων και να ενημερώνουν έγκαιρα τους καταναλωτές, προτείνοντας κατάλληλες λύσεις.
Θεσμοθετούμε δωρεάν συμβουλευτικές υπηρεσίες για χρέη:

Οι καταναλωτές που αντιμετωπίζουν οικονομικές δυσκολίες ενημερώνονται για τη δυνατότητα πρόσβασης σε δωρεάν, ανεξάρτητες υπηρεσίες συμβουλευτικής, οι οποίες χρηματοδοτούνται μέσω εισφοράς των πιστωτικών φορέων.
Δίνουμε το δικαίωμα στη λήθη για επιζώντες από καρκίνο:

Μετά την παρέλευση πέντε ετών από την ολοκλήρωση της θεραπείας, δεν επιτρέπεται η χρήση στοιχείων που αφορούν την ογκολογική διάγνωση για ασφαλιστικές συμβάσεις που συνδέονται με συμβάσεις πίστωσης, ενισχύοντας την ίση πρόσβαση στη χρηματοδότηση. Είναι θέμα ανθρωπιάς, στοιχειώδους ισονομίας, αλληλεγγύης και πολιτισμού για τους συνανθρώπους μας που έχουν αντιμετωπίσει τον καρκίνο και τον έχουν νικήσει.
Σε ό,τι αφορά στις εξ αποστάσεως συμβάσεις και χρηματοικονομικές υπηρεσίες εισάγουμε ειδικούς κανόνες για την κατοχύρωση της διαφάνειας: τη διαδικασία σύναψης σύμβασης και το δικαίωμα υπαναχώρησης.

Και καθιερώνουμε την υποχρεωτική ανθρώπινη παρέμβαση, όπου η διεπαφή είναι αυτοματοποιημένη. Ο πολίτης έχει δικαίωμα να αιτηθεί και να μιλήσει με φυσικό πρόσωπο και όχι μόνο με ένα μηχάνημα ή ένα chatbot. Υπάρχει επίσης η υποχρέωση για εμφανή και συνεχώς διαθέσιμη λειτουργία υπαναχώρησης, χωρίς αιτιολόγηση με απλοποιημένες διαδικασίες. Είναι ένα σαφέστατο δικαίωμα των καταναλωτών.

Θα σας αναφέρω ορισμένα παραδείγματα για να είμαστε απολύτως σαφείς.

Στην περίπτωση δανείου ή online αίτησης για πιστωτική κάρτα μέσω εφαρμογής, ο καταναλωτής που συνάπτει σύμβαση εξ αποστάσεως δικαιούται να ζητήσει την ανθρώπινη παρέμβαση, όταν αυτό, όπως είπαμε, γίνεται με chatbot και επίσης εντός δεκατεσσάρων ημερών έχει το δικαίωμα υπαναχώρησης από τη σύμβαση, κάνοντας μια πολύ απλή, σαφή και συνεχώς διαθέσιμη διαδικασία, η οποία δεν έχει περιττά εμπόδια ή πολύπλοκα βήματα.

Το να συνάψεις μια σύμβαση θα πρέπει να είναι το ίδιο εύκολο με το να αποχωρήσεις από αυτή.

Τώρα, στην περίπτωση της αγοράς «BuyNow – PayLater», πριν από την αγορά ο καταναλωτής ενημερώνεται με σαφήνεια για το συνολικό κόστος για την αγορά του προϊόντος, την τιμή του προϊόντος και τυχόν άλλες πρόσθετες χρεώσεις ή τόκους, το ποσό των δόσεων, τον αριθμό των δόσεων και τις ημερομηνίες καταβολής και έχει τη δυνατότητα επικοινωνίας με εκπρόσωπο πριν από την ολοκλήρωση της σύμβασης και τη δυνατότητα υπαναχώρησης σε εμφανές και συνεχώς διαθέσιμο σημείο.

Όλα αυτά θεωρώ ότι είναι αυτονόητες διαδικασίες. Είναι και μια σειρά άλλες, έχουν αναφερθεί με σαφήνεια από τον εισηγητή της πλειοψηφίας, τον κ. Μπουκώρο.

Πιστεύω ότι γίνονται σημαντικά, πραγματικά σημαντικά βήματα για την προστασία των καταναλωτών. Και όσο και αν το ευρύτερο πολιτικό περιβάλλον είναι επιβαρυμένο και όσο και αν η πολιτική ζωή του τόπου έχει περιπέσει σε ένα τελείως τοξικό και διχαστικό επίπεδο, θα μου επιτρέψετε να επαναλάβω την πρόσκληση προς όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης να ψηφίσουμε όλοι αυτό το νομοσχέδιο.

Γιατί είναι ένα νομοσχέδιο που ανταποκρίνεται σε αυτονόητα δικαιώματα των πολιτών και γίνεται μια προσαρμογή στα ευρωπαϊκά δεδομένα, προστατεύοντας και κάνοντας και πιο υπεύθυνο τον πολίτη έναντι της σχέσης του με την τράπεζα.

Είναι μια νομοθετική παρέμβαση που συνδυάζει τη σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος, την προστασία των καταναλωτών, τη συνοχή στην ελληνική κοινωνία, δίνοντας πραγματικά τη δυνατότητα να αισθάνονται όλοι ότι προσπαθούμε όλοι μαζί να κάνουμε την αγορά πιο δίκαιη.

Ας υπερβείτε έστω και για λίγο την ανάγκη κομματικής αντιπαράθεσης για τα πάντα και όταν μιλάμε για το αυτονόητο, ας το κάνουμε όλοι μαζί πράξη. Σας ευχαριστώ!».