Δανία: Η γηραιότερη γυναίκα στη χώρα ήταν στέλεχος των ναζί – “Υπάκουα απλώς στον σύζυγό μου”

|
THESTIVAL TEAM

Από τους εορτασμούς για ένα ιστορικό ρεκόρ στη Δανία, το ενδιαφέρον στράφηκε απότομα σε ένα σκοτεινό μυστικό του πολέμου.

Η Κίρστεν Σβάλμπε, ο γηραιότερος άνθρωπος που έχει καταγραφεί ποτέ στη Δανία ήταν ναζί. Όπως αποκαλύφθηκε από αρχεία που έφερε στο φως η εφημερίδα Kristeligt Dagblad, ήταν ηγετικό στέλεχος του ναζιστικού κόμματος της χώρας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Τον περασμένο μήνα η Δανία γιόρταζε τα γενέθλια της Σβάλμπε, που σε ηλικία 112 ετών και 218 ημερών έγινε η πιο ηλικιωμένη πολίτης στην ιστορία της χώρας. Δύο ημέρες μετά το ρεκόρ, όμως, αποκαλύφθηκε το ναζιστικό της παρελθόν στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η ίδια προσπάθησε αρχικά να αρνηθεί ότι είχε σχέση με τους ναζί.

Επικεφαλής στο Χόλστεμπρο

Σύμφωνα με τα αρχεία, η Σβάλμπε εντάχθηκε στο Εθνικοσοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα της Δανίας τον Αύγουστο του 1941. Ήταν το μεγαλύτερο φασιστικό κίνημα της χώρας, με πρότυπο το κόμμα του Χίτλερ. Την περίοδο εκείνη, οι Δανοί ναζί συνεργάζονταν με τους Γερμανούς, που είχαν εισβάλει στη χώρα το 1940, και Δανοί στρατολογούνταν στα Waffen-SS. Από τον Αύγουστο του 1943 έως τον Ιούλιο του 1944 η Σβάλμπε ήταν προσωρινή επικεφαλής του κόμματος στο Χόλστεμπρο. Ήταν επίσης επικεφαλής της τοπικής γυναικείας οργάνωσης, ενώ ηγετική θέση στο κόμμα είχε και ο εκλιπών σύζυγός της.

«Η πολιτική δεν με ενδιέφερε καθόλου»

Αρχικά αρνήθηκε ότι ήταν ναζί. Στη συνέχεια είπε ότι «ελάχιστα» ήξερε τι πρέσβευε το κόμμα. Χαρακτήρισε «άδικο» να ελέγχεται σήμερα, γιατί «τότε οι σύζυγοι δεν ασχολούνταν με τέτοια πράγματα -τα άφηναν στους άνδρες».

«Ο σύζυγός μου μού το ζήτησε κι εγώ είπα ότι δεν με νοιάζει. Η πολιτική δεν με ενδιέφερε καθόλου, οπότε απλώς έκανα ό,τι εκείνος θεωρούσε ότι έπρεπε να κάνω», ισχυρίστηκε.

Οι ιστορικοί που μελέτησαν τα αρχεία διαφωνούν. «Ήταν κάτι παραπάνω από ένα απλό μέλος της βάσης. Ήταν πολύ περισσότερα από μια απλή ακτιβίστρια», σχολίασε ο Δανός ιστορικός Κλάους Μπούντγκααρντ Κρίστενσεν.

Η βιογραφία που «ξέχασε» το παρελθόν της

Την υπόθεση αποκάλυψε η εφημερίδα Kristeligt Dagblad. Ερεύνησε το παρελθόν της Σβάλμπε όταν κυκλοφόρησε η βιογραφία της με τίτλο «Χρειαζόμαστε κάτι για να γελάμε», η οποία δεν ανέφερε τίποτα για τη ναζιστική της δράση. Ο εκδοτικός οίκος Gyldendal και οι συγγραφείς, Φρέντερικ Χελμς και Λίνε Μόρελ Χολμ, δήλωσαν ότι δεν γνώριζαν για τους δεσμούς της με τους ναζί και ότι θα διορθώσουν τις επόμενες εκδόσεις.

Η οικογένειά της, που δεν θέλησε να κάνει άλλο σχόλιο, ανέφερε ότι είναι «βαθιά επηρεασμένη από την κάλυψη των μέσων ενημέρωσης». Παλαιότερα η Σβάλμπε είχε γίνει γνωστή και ως μέλος του ζευγαριού με «τα γηραιότερα αδέλφια του κόσμου», μαζί με τον 104χρονο αδελφό της, Μπέρτελ.

Μετά την απελευθέρωση το 1945, η Δανία δίωξε χιλιάδες δωσίλογους, όμως οι μεταγενέστερες προσπάθειες σχεδόν ποτέ δεν οδήγησαν σε καταδίκες. Η Γερμανία, αντίθετα, συνεχίζει να διώκει πρώην ναζί. Το 2022, για παράδειγμα, ο Γιόζεφ Σιτς κρίθηκε ένοχος για συνέργεια στη δολοφονία χιλιάδων κρατουμένων στο στρατόπεδο Ζαξενχάουζεν.

Περισσοτερες Ειδησεις