Ρύζι και μεσογειακή διατροφή

|
THESTIVAL TEAM

Η Ελλάδα καλλιεργεί περίπου 300.000 στρέμματα ρυζιού και είναι τρίτη παραγωγός στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Ιταλία και την Ισπανία. Και στο ελληνικό τραπέζι όπως και σε όλη τη μεσογειακή διατροφή, το ρύζι κατέχει μία σημαντική θέση.

Της Κωνσταντίνας Παππά*

Στη βάση της πυραμίδας

Η πυραμίδα της μεσογειακής διατροφής προβλέπει δημητριακά σε κάθε κύριο γεύμα και κατονομάζει ρητά το ρύζι δίπλα στο ψωμί, τα ζυμαρικά και το κουσκούς, με προτίμηση στις μορφές ολικής άλεσης. Στο ίδιο πνεύμα κινείται ο Εθνικός Διατροφικός Οδηγός για Ενήλικες. Η ελληνική κουζίνα το είχε λύσει νωρίτερα: σπανακόρυζο, πρασόρυζο, λαχανοντολμάδες, γεμιστά. Το ρύζι μαγειρεύεται με λαχανικά, όσπρια και ελαιόλαδο, δηλαδή ακριβώς όπως το θέλει η μεσογειακή διατροφή.

Τι προσφέρει στον οργανισμό

Το ρύζι αποτελεί μια καλή πηγή υδατανθράκων, δηλαδή ενέργειας για τον οργανισμό. Προσφέρει καύσιμο στους μυς και στον εγκέφαλο, χωρίς να φέρνει μαζί του σχεδόν καθόλου λίπος ή αλάτι. Γι’ αυτό στην ελληνική κουζίνα ήταν πάντα το φαγητό της ανάρρωσης: η σούπα αυγολέμονο για τον άρρωστο, το σκέτο βραστό ρύζι στις μέρες της στομαχικής αναστάτωσης.

Το καστανό ρύζι είναι ο ίδιος κόκκος, απλώς ολόκληρος. Κρατά το εξωτερικό του περίβλημα, εκεί όπου βρίσκονται οι περισσότερες φυτικές ίνες, το μαγνήσιο και οι βιταμίνες Β. Είναι λίγο πιο μαστιχωτό και θέλει περισσότερο βράσιμο, αλλά κερδίζει σε θρεπτική αξία.

Οι φυτικές ίνες βοηθούν τη λειτουργία του εντέρου και χαρίζουν αίσθημα κορεσμού. Μεγάλες μελέτες συνδέουν την τακτική κατανάλωση δημητριακών ολικής άλεσης, ανάμεσά τους και του καστανού ρυζιού, με μικρότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.

Τα όσπρια και το ρύζι είναι ο καλύτερος συνδυασμός! Τα δύο συμπληρώνουν το ένα το άλλο στα αμινοξέα, έτσι ένα πιάτο φακόρυζο δίνει φυτική πρωτεΐνη καλής ποιότητας χωρίς κρέας.

Η φήμη ότι το ρύζι «ανεβάζει το σάκχαρο» προέρχεται κυρίως από χώρες όπου τρώγεται σε πολύ μεγάλες ποσότητες και κάθε μέρα. Στη μεσογειακή του εκδοχή, σε λογική μερίδα, με μια καλή πηγή πρωτεΐνης και με λαχανικά, η εικόνα είναι πολύ διαφορετική.

Στο πιάτο

  • Ένα φλιτζάνι μαγειρεμένο ρύζι, περίπου 150 γραμμάρια, είναι μια χορταστική μερίδα για κυρίως πιάτο. Για συνοδευτικό αρκεί και λιγότερο.
  • Εναλλάξτε λευκό και καστανό ρύζι μέσα στην εβδομάδα, για να κερδίζετε και τις φυτικές ίνες του ολικής άλεσης.
  • Όταν το μαγειρεμένο ρύζι κρυώσει στο ψυγείο, ένα μέρος του αμύλου του γίνεται πιο δύσπεπτο για τον οργανισμό και λειτουργεί σαν φυτική ίνα. Το αποτέλεσμα είναι πιο ήπια άνοδος του σακχάρου όταν το ξαναζεστάνετε. Βάλτε το γρήγορα στο ψυγείο και ζεστάνετέ το καλά.

Ιδέες για το μεσογειακό τραπέζι

Το ρύζι δεν χρειάζεται να μένει πάντα συνοδευτικό. Το καλοκαίρι, μια κρύα ρυζοσαλάτα με ντομάτα, αγγούρι, φρέσκο κρεμμυδάκι, ρεβίθια ή φασόλια, άνηθο και ελαιόλαδο γίνεται ολοκληρωμένο γεύμα και αξιοποιεί το ρύζι της προηγούμενης μέρας. Τον χειμώνα, ένα φακόρυζο ή ένα πρασόρυζο με λεμόνι ζεσταίνουν χωρίς να βαραίνουν. Τα γιαπράκια, τα γεμιστά και ένα πιλάφι με μύδια ή γαρίδες φέρνουν στο πιάτο λαχανικά και θαλασσινά.

Το ελληνικό ρύζι δεν χρειάζεται υπερβολές. Με μέτρο, με λαχανικά και όσπρια, και με ελαιόλαδο, ταιριάζει απόλυτα στο μεσογειακό τραπέζι.

*Η Κωνσταντίνα Παππά είναι διατροφολόγος