Μνημοκέρε: Το ποντιακό έθιμο με τα κεριά που αναβιώνει παραμονή των Φώτων

Αναβιώνει το ποντιακό έθιμο Μνημοκέρε, σήμερα, παραμονή της μεγάλης εορτής των Θεοφανείων.

Κατά την παράδοση, σε κάθε σπίτι ύστερα από το δείπνο γινόταν το έθιμο της εκτελέσεως της επιθυμίας των πεθαμένων. «Τα Φώτα θέλω το κερί μ’ και τη Ψυχού κοκκία, και τη Μεγάλ’ Παρασκευήν έναν μαντίλιν δάκρα».

Μπροστά στο εικονοστάσι του σπιτιού, οι Πόντιοι έβαζαν πάνω στο δάπεδο χαμηλό τραπέζι, και πάνω σ’ αυτό ένα μεγάλο ταψί γεμάτο σιτάρι.

Στο μέσο του ταψιού τοποθετούσαν αναμμένη καντήλα, και στα χείλη του σταυροειδώς τέσσερα κεριά αναμμένα.

Ολόγυρα στο τραπέζι καθόντουσαν γονατιστοί όλοι οι οικείοι σιωπηλοί. Στα πρόσωπά τους ήταν ζωγραφισμένη λύπη και συγκίνηση μαζί. Ο αρχηγός της οικογένειας μοίραζε κεριά σ’ όλους κι έπειτα άναβε κεριά – ένα για κάθε πεθαμένο. Αφού άναβε για όσους πεθαμένους ήθελε, προέτρεπε και τους άλλους να ανάψουν κεριά για όποιους νεκρούς ήθελαν και τελευταία άναβαν και ένα κερί για εκείνον που δεν είχε κανέναν στον κόσμο για να του ανάψει κερί.

Κανείς δεν κουνιόταν από τη θέση του έως ότου καιγόταν τέλεια όλα τα κεριά. Έπειτα έκαναν το σταυρό τους και αποχωρούσαν αφήνοντας πάνω στο τραπέζι φαγητά για να τα ευλογήσει ο Χριστός.

Οι Πόντιοι κάτοικοι του χωριού Άψαλος αναφέρονται στο πανάρχαιο αυτό έθιμο ως Μνημοκέρε. Το έφεραν οι ξεριζωμένοι που έζησαν στα χωριά Χατζήοσμαν Βιθυνίας, στα οποία είχαν μετοικήσει στα 1880-1890 (για λόγους εργασίας ή από εξαναγκασμό) από τα Κοτύωρα.

Πηγή: Ποντιακή Εστία, iellada.gr