Δουδωνής: Να θωρακίσουμε τα συνταγματικά δικαιώματα απέναντι στην οπισθοδρόμηση

«Η προστασία των δικαιωμάτων είναι αναπόσπαστο κομμάτι της συνταγματικής ύλης», υπογράμμισε ο Π. Δουδωνής, μιλώντας στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος.

«Ας αντιληφθούμε ότι πρέπει να προστατεύσουμε και δημόσια αγαθά, όπως είναι το περιβάλλον, και τις κοινωνικές ομάδες και, βέβαια, τις γυναίκες που πραγματικά δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση αυτή τη στιγμή», πρόσθεσε ο ειδικός αγορητής του ΠΑΣΟΚ.

«Η λογική του Συντάγματος δεν είναι να νομοθετεί με τη λογική των επόμενων εκλογών -ίσα ίσα η λογική του Συντάγματος είναι να “κλειδώνει” τις επιλογές που θεωρούμε ότι είναι ταυτοτικές για το κράτος και τις αξίες μας. Γι’ αυτό λοιπόν, ας τα δούμε πολύ σοβαρά όλα αυτά και ας συζητήσουμε και στην επόμενη Βουλή για το πώς θα μπορέσουμε να τα κατοχυρώσουμε συνταγματικά στο πλαίσιο της συνταγματικής αναθεώρησης», υπογράμμισε ο κ. Δουδωνής και σημείωσε:

«Πρέπει πραγματικά να πάρουμε πολύ σοβαρά το ζήτημα των συνταγματικών δικαιωμάτων, και γιατί υπάρχουν κίνδυνοι εκεί, και γιατί υπάρχουν πολιτικές επιλογές εκεί που, αν γίνουν ποτέ πλειοψηφικές ή αν κάποια πλειοψηφία τις ακούσει, αλλάζοντας την υφή την ίδια την ιδεολογική της, θα έχουμε μια επικίνδυνη πορεία».

«Σε επίπεδο δικαιωμάτων, το Σύνταγμα πρέπει να εκσυγχρονιστεί» τόνισε ο κ. Δουδωνής και πρόσθεσε: Πρέπει να εκσυγχρονιστεί τόσο σε σχέση με τα ζητήματα του περιβάλλοντος όσο και σε σχέση με την προστασία των δικαιωμάτων των γυναικών, αλλά και όλες τις σύγχρονες προκλήσεις. Γιατί πράγματι το Σύνταγμα λειτούργησε καλά σε αυτό το επίπεδο, όμως υπάρχουν ζητήματα που έχουν ανοίξει, ζητήματα που οφείλονται είτε σε μία οπισθοδρόμηση της νομολογίας σε κράτη της αλλοδαπής – παραδείγματος χάριν, η οπισθοδρόμηση, η θλιβερή οπισθοδρόμηση της νομολογίας του Ανωτάτου Δικαστηρίου των ΗΠΑ σε σχέση με το ζήτημα των αμβλώσεων- είτε σε ζητήματα ανόδου ακραίων πολιτικών δυνάμεων, οι οποίες αμφισβητούν ακόμη και τα αυτονόητα, παραδείγματος χάρη το δικαίωμα στην άμβλωση», ανέφερε ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ.

Όπως έπραξε από την πρώτη ημέρα των εργασιών της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος, έτσι και σήμερα το ΠΑΣΟΚ κατέθεσε αναλυτικά και συγκεκριμένα την πρόταση της για το πως πρέπει να αναθεωρηθούν τρία άρθρα του Συντάγματος, το άρθρο 17 (προστασίας ιδιοκτησίας-απαλλοτρίωση), το άρθρο 21 (προστασία οικογένειας) και το άρθρο 24 (προστασία περιβάλλοντος).

Άρθρο 17 (ιδιοκτησία)

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει ρητή συνταγματική πρόβλεψη για την υποχρέωση του κράτους να μεριμνά προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της χώρας, στο πλαίσιο της αναθεώρησης του άρθρου 17 του Συντάγματος. Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ προτείνει να δοθεί από το Σύνταγμα νομοθετική εξουσιοδότηση για τη θέσπιση ειδικών περιορισμών και όρων στην άμεση ή έμμεση κτήση και μεταβίβαση δικαιωμάτων στις περιοχές αυτές, καθώς και σχετικών μηχανισμών ελέγχου ή απαγόρευσης συναλλαγών για λόγους εθνικής ασφάλειας.

Στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος, ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτης Δουδωνής πρότεινε να προστεθεί παράγραφος στο άρθρο 17 η οποία θα ορίζει ότι «το Κράτος μεριμνά για την προστασία των παραμεθόριων και ευαίσθητων περιοχών της Χώρας. Νόμος μπορεί να θέτει ειδικούς περιορισμούς ή όρους στην άμεση ή έμμεση κτήση και μεταβίβαση δικαιωμάτων σε ακίνητα στις περιοχές αυτές, καθώς και να θεσπίζει μηχανισμούς ελέγχου ή απαγόρευσης συναλλαγών που δύνανται να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια».

Έχει παρατηρηθεί το φαινόμενο κτήσης εμπράγματων δικαιωμάτων από πολίτες τρίτων χωρών μέσω παρένθετων εταιρειών, οι οποίες εμφανίζονται να έχουν έδρα σε κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτως ώστε να παρακαμφθούν οι όποιοι περιορισμοί και ταυτοχρόνως να γίνει χρήση του δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με την κτήση ακινήτων, σημείωσε ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ και τόνισε ότι αυτό συνιστά μια συμπεριφορά που στην ουσία είναι κατάχρηση δικαιώματος, αλλά συνιστά και μία έμμεση παραβίαση του εθνικού πλαισίου σε σχέση με την αγορά ακινήτων σε παραμεθόριες περιοχές. «Παρεμβαίνουμε σε ένα κρίσιμο εθνικό θέμα, όπως είναι η κτήση ακινήτων σε παραμεθόριες περιοχές σύμφωνα με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προασπίζοντας το εθνικό συμφέρον. Γιατί αν δεν το κάνουμε σε επίπεδο Συντάγματος, άρα σε επίπεδο υπερονομοθετικό, μπορεί αύριο να βρεθούμε προ τετελεσμένων. Νομίζω ότι αυτή η πρόταση στην Αναθεωρητική Βουλή, ανεξαρτήτως του αποτελέσματος των επόμενων εθνικών εκλογών, είναι κρίσιμο εθνικά να γίνει κομμάτι του άρθρου 17 του Συντάγματος. Γιατί πρέπει επιτέλους να νοιαστούμε για την ακριτική Ελλάδα», είπε ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ.

Άρθρο 21 (προστασία οικογένειας)

Στο πλαίσιο της αναθεώρησης του άρθρου 21 του Συντάγματος, το ΠΑΣΟΚ προτείνει ρητή συνταγματική πρόβλεψη ότι η γονεϊκότητα τίθεται υπό την προστασία του κράτους. Προτείνει επίσης να κατοχυρωθεί το Εθνικό Σύστημα Υγείας ως συνταγματικός θεσμός, να θεσπιστεί υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει την αναπαραγωγική υγεία όλων των πολιτών, υποχρέωση του κράτους να μεριμνά για την διασφάλιση της πρόσβασης των πολιτών σε επαρκή και προσιτή κατοικία, ιδίως μέσω της ανάπτυξης προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας και να εισαχθεί στο άρθρο νομοθετική εξουσιοδότηση σχετικά με τη δυνατότητα ειδικών παρεμβάσεων στην αγορά ακινήτων και μισθώσεων σε περιόδους στεγαστικής κρίσης.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει τη ΠΑΣΟΚ και στη συνταγματική διασφάλιση της αναπαραγωγικής αυτονομίας της γυναίκας στο πλαίσιο της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της προσωπικής ελευθερίας και της ιδιωτικής ζωής.

«Προτείνουμε να προστεθεί η λέξη “γονεϊκότητα”, ούτως ώστε να καλύπτεται και η ιδιότητα του γονέα εν γένει. Νομίζουμε ότι είναι κρίσιμο για την πληρότητα του όρου. Βέβαια, και η μητρότητα και η γονεϊκότητα, η καθεμία κατά τα ιδιαίτερά της χαρακτηριστικά -δεν αφαιρεί κάτι από τη μητρότητα η προσθήκη επιπλέον της γονεϊκότητας», σημείωσε ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ.

Αναφορικά με τη συνταγματική κατοχύρωση του Εθνικού Συστήματος Υγείας, ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ εξήγησε ότι το κόμμα του προτείνει ρητή συνταγματική αναφορά ότι «το κράτος έχει την ευθύνη για την παροχή υπηρεσιών υγείας στο σύνολο των πολιτών. Οι υπηρεσίες υγείας παρέχονται ισότιμα σε κάθε πολίτη, ανεξάρτητα από την οικονομική, κοινωνική και επαγγελματική του κατάσταση, μέσα από ενιαίο και αποκεντρωμένο Εθνικό Σύστημα Υγείας, που οργανώνεται όπως νόμος ορίζει. Το κράτος διασφαλίζει την αναπαραγωγική υγεία των πολιτών» και «το κράτος διασφαλίζει την αυτονομία της γυναίκας αναφορικά με τη διακοπή της κύησης».

Για την αυτονομία της γυναίκας στη διακοπή της κύησης, ο κ. Δουδωνής είπε ότι είναι μια πρόταση που «μας βάζει και στην πρωτοπορία μαζί με το γαλλικό Σύνταγμα». «Δεν αμφισβητούμε ότι το θέμα έχει κλείσει νομοθετικά. Όμως, βλέποντας μια κοινωνία, μια –για την ακρίβεια– πολιτική τάξη και πολιτικές δυνάμεις οι οποίες έχουν αρχίσει να αμφισβητούν ακόμα και τα αυτονόητα, είναι κρίσιμο, και νομίζω και σας καλώ στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή, να έχουμε την πλειοψηφία που είχε η Γαλλία στο θέμα αυτό, δηλαδή μια ευρεία, ευρύτατη υπερπλειοψηφία. Είναι κρίσιμο να κατοχυρώσουμε και συνταγματικά το δικαίωμα της γυναίκας στην άμβλωση -δεν πρέπει να τα αφήνουμε αυτά στα ζητήματα της εκάστοτε πλειοψηφίας», είπε ο γενικός εισηγητής του ΠΑΣΟΚ.

Σε σχέση με το στεγαστικό ζήτημα και την πρόταση του ΠΑΣΟΚ στο πλαίσιο του άρθρου 21, ο κ. Δουδωνής σημείωσε: «Φέρνουμε το δικαίωμα στην κατοικία. Προβλέπουμε τη δυνατότητα των προγραμμάτων κοινωνικής κατοικίας και ανταποκρινόμαστε σε ένα μεγάλο κοινωνικό ζήτημα που είναι το κόστος της στέγασης, θέτοντας το συνταγματικό θεμέλιο για να έρθει να παρέμβει ο κοινός νομοθέτης. Είναι κρίσιμο. Γνωρίζουμε ότι το μεγαλύτερο ανελαστικό κόστος είναι το κόστος στέγασης. Γνωρίζουμε το πρόβλημα που έχει η χώρα σε σχέση με το κόστος στέγασης ως ποσοστό του συνολικού κόστους ζωής και εκτιμούμε ότι είναι η στιγμή να παρέμβουμε και συνταγματικά στο θέμα αυτό».

Άρθρο 24 (προστασία περιβάλλοντος)

Η θέση του ΠΑΣΟΚ για το άρθρο 24 του Συντάγματος είναι ότι πρέπει να υπάρξει ρητή συνταγματική πρόβλεψη για την υποχρέωση του κράτους να λαμβάνει ιδιαίτερα προληπτικά ή κατασταλτικά μέτρα για την προστασία του περιβάλλοντος, για τη διασφάλιση της αρχής της διαγενεακής δικαιοσύνης και την υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει καθολικά και ισότιμα την πρόσβαση στην ενέργεια, την ενεργειακή επάρκεια και τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση. Προτείνει επίσης να προβλεφθεί στον Καταστατικό Χάρτη ότι η προστασία του περιβάλλοντος αποτελεί, εκτός από δικαίωμα, και καθήκον των πολιτών. Η πρόταση, που παρουσιάστηκε στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος από τον γενικό εισηγητή του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτη Δουδωνή, περιλαμβάνει και ρητή συνταγματική αναφορά στην υποχρέωση του κράτους να διασφαλίζει την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτων, καθώς και την αδιάλειπτη, καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης υψηλής ποιότητας.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει προσθήκη στο άρθρο 24 σύμφωνα με την οποία «το κράτος μεριμνά για την πρόληψη και αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας και την ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών σε επαρκείς, ασφαλείς και προσιτές υπηρεσίες ενέργειας. Το κράτος υποχρεούται να διασφαλίζει την ενεργειακή επάρκεια και να λαμβάνει μέτρα για τη δίκαιη ενεργειακή μετάβαση κατά τρόπο συμβατό με την προστασία του περιβάλλοντος, των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και της κοινωνικής συνοχής. Το κράτος διασφαλίζει την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση των υδάτινων πόρων ως δημόσιου αγαθού ζωτικής σημασίας και την αδιάλειπτη, καθολική και ισότιμη πρόσβαση σε υπηρεσίες ύδρευσης υψηλής ποιότητας».

Προτείνει επίσης προσθήκη σύμφωνα με την οποία «η προστασία των ακτών ως δημοσίου αγαθού είναι υποχρέωση του κράτους».