Δήμας: Η συνεργασία των χωρών της περιοχής μας αποτελεί τη μεγαλύτερη επενδυτική ευκαιρία στις μεταφορές, τις υποδομές και τη συνδεσιμότητα

Τη σημασία της περιφερειακής συνεργασίας ως βασικής προϋπόθεσης για την ενίσχυση των επενδύσεων στις μεταφορές, τις υποδομές και τη συνδεσιμότητα ανέδειξε ο Yπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, μιλώντας στην ενότητα «The Next Wave of Connectivity: Emerging Investment Opportunities Across the Regions» της Συνόδου Επενδύσεων στις Μεταφορές (Transport Investment Summit), στην οποία συμμετέχουν υπουργοί από έξι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας.

Απαντώντας σε ερώτηση σχετικά με τις σημαντικότερες επενδυτικές ευκαιρίες που αναδύονται στον τομέα της συνδεσιμότητας και της εφοδιαστικής αλυσίδας την επόμενη δεκαετία, ο κ. Δήμας υπογράμμισε ότι η μεγαλύτερη ευκαιρία δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά συνολικά τα Δυτικά Βαλκάνια, την Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη περιοχή.

«Τις τελευταίες δεκαετίες η περιοχή μας έχει βιώσει εντάσεις, αστάθεια και αβεβαιότητα. Σήμερα έχουμε μια στρατηγική επιλογή: είτε να παραμείνουμε ευάλωτοι απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις είτε να συνεργαστούμε, ώστε να δημιουργήσουμε συνθήκες αμοιβαίου οφέλους για όλους», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως σημείωσε, αυτός είναι και ο βασικός στόχος της Συνόδου, δηλαδή η διερεύνηση τρόπων συνεργασίας που θα αποφέρουν κοινά οφέλη στις χώρες της περιοχής.

Επισήμανε ότι προτεραιότητα για την ελληνική κυβέρνηση αποτελεί η προώθηση και ανάπτυξη των μεγάλων διαδρόμων μεταφορών που συνδέουν αποτελεσματικότερα τις χώρες της περιοχής, αναφέροντας μεταξύ άλλων τον Διάδρομο Δυτικών Βαλκανίων – Ανατολικής Μεσογείου, τον διάδρομο Βαλτικής – Μαύρης Θάλασσας – Αιγαίου, καθώς και άλλους στρατηγικής σημασίας άξονες που συνδέουν κρίσιμες υποδομές εντός και εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

«Εάν συμφωνήσουμε και προχωρήσουμε αποφασιστικά, θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε σημαντικές ευκαιρίες όχι μόνο για επενδύσεις, αλλά και για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, της συνδεσιμότητας και της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή», τόνισε.

Αναφερόμενος στις προκλήσεις που εξακολουθούν να υφίστανται στον τομέα του περιφερειακού συντονισμού, ο κ. Δήμας υπογράμμισε την ανάγκη ενίσχυσης της χρηματοδότησης, του ανθρώπινου δυναμικού, της βελτίωσης των διαδικασιών, της στενότερης συνεργασίας και της αξιοποίησης τεχνογνωσίας.

«Χρειαζόμαστε περισσότερα χρηματοδοτικά εργαλεία, περισσότερους πόρους, καλύτερες διαδικασίες, συνεργασία και εξειδίκευση. Όταν διαθέτουμε αυτά τα στοιχεία, μπορούμε να συντονιστούμε πολύ πιο αποτελεσματικά», κατέληξε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών.

Β. Μπολέα: Προτεραιότητα η διασύνδεση της Μολδαβίας με το ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών

Τη στρατηγική της Μολδαβίας για την ενίσχυση της συνδεσιμότητας με την ΕΕ παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Υποδομών και Περιφερειακής Ανάπτυξης της χώρας, Βλαντίμιρ Μπολέα. Επισήμανε ότι η Μολδαβία απέκτησε το 2022 καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη χώρας στην ΕΕ, ενώ την περασμένη εβδομάδα άνοιξε το πρώτο κεφάλαιο των ενταξιακών διαπραγματεύσεων. Παράλληλα, τόνισε ότι η χώρα υλοποιεί στρατηγική κινητικότητας έως το 2030, ενώ από το 2024 το οδικό της δίκτυο εντάχθηκε στο ευρωπαϊκό δίκτυο TEN-T.

Όπως ανέφερε, βασικός στόχος της κυβέρνησης είναι η διασύνδεση των οδικών, σιδηροδρομικών και λιμενικών υποδομών της Μολδαβίας με το ευρωπαϊκό δίκτυο μεταφορών. Στο πλαίσιο αυτό, προωθείται η κατασκευή αυτοκινητοδρόμου και νέας ηλεκτροκίνητης σιδηροδρομικής γραμμής ευρωπαϊκού εύρους από το Ουνγκένι έως το Κισινάου, με τα έργα να αναμένεται να ωριμάσουν έως το 2027.

Ο Μολδαβός υπουργός υπογράμμισε επίσης τη σημασία της σύνδεσης των διαδρόμων μεταφορών με την Οδησσό, καθώς και της ανάπτυξης των δύο ποτάμιων λιμένων της χώρας, στον Δούναβη και τον Προύθο, με στόχο την ενίσχυση των πολυτροπικών μεταφορών και την καλύτερη διασύνδεση της Μολδαβίας με την ευρωπαϊκή αγορά.

Η ανασυγκρότηση της Ουκρανίας αποτελεί ευκαιρία για έναν νέο ευρωπαϊκό χάρτη μεταφορών

Την ανάγκη δημιουργίας ενός νέου ευρωπαϊκού χάρτη μεταφορών και εφοδιαστικής αλυσίδας μετά τις γεωπολιτικές αλλαγές που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία υπογράμμισε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Κοινοτήτων και Εδαφών της Ουκρανίας, Σερχίι Ντερκάτς.

Ο Ουκρανός αξιωματούχος τόνισε ότι το ουκρανικό δίκτυο μεταφορών έχει υποστεί τις μεγαλύτερες καταστροφές από την έναρξη του πολέμου, με χιλιάδες χιλιόμετρα οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών να έχουν υποστεί ζημιές. Όπως ανέφερε, προτεραιότητα αποτελεί η ανάπτυξη εναλλακτικών διαδρόμων μεταφορών και η ενίσχυση των «Διαδρόμων Αλληλεγγύης» που συνδέουν την Ουκρανία με τη Μολδαβία, τη Ρουμανία, την Ελλάδα και τα Δυτικά Βαλκάνια, μέσω της Μαύρης Θάλασσας και του Δούναβη.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ουκρανία επενδύει στον εκσυγχρονισμό των συνοριακών διελεύσεων μέσω ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης ουρών, ενώ δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω συμπράξεων δημόσιου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ) για έργα σε λιμάνια, οδικές και σιδηροδρομικές υποδομές.

«Η ανασυγκρότηση της Ουκρανίας δεν αφορά μόνο την αποκατάσταση των ζημιών, αλλά και τη δημιουργία ενός νέου, πιο ανταγωνιστικού ευρωπαϊκού συστήματος υποδομών και μεταφορών», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Δ. Μανταλόζης: Η επιτυχία των διαδρόμων μεταφορών κρίνεται από τη συνοχή και τη μακροχρόνια αξιοπιστία τους

Στη σημασία της ανάπτυξης ολοκληρωμένων διαδρόμων μεταφορών και όχι μεμονωμένων έργων υποδομής αναφέρθηκε ο πρόεδρος της International Road Federation και διευθύνων σύμβουλος της Aegean Motorway, Δημήτρης Μανταλόζης.

Όπως σημείωσε, η εμπορική βιωσιμότητα και η ελκυστικότητα ενός διαδρόμου για επενδύσεις εξαρτώνται από τη συνοχή του δικτύου και την αποτελεσματική διασύνδεση λιμένων, οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι σημαντικά εμπόδια παραμένουν οι ασυνέχειες μεταξύ διαφορετικών δικαιοδοσιών, φορέων και μέσων μεταφοράς.

Ο κ. Μανταλόζης τόνισε επίσης ότι η ανταγωνιστικότητα των υποδομών δεν κρίνεται μόνο κατά την παράδοσή τους, αλλά και από τη συντήρηση και την αξιοπιστία τους σε βάθος χρόνου, επισημαίνοντας ότι η ελληνική εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών αποτελεί θετικό παράδειγμα ανάπτυξης και αποτελεσματικής διαχείρισης μεταφορικών δικτύων.

Αλ. Σοφρόνιεβιτς: Η περιφερειακή συνδεσιμότητα απαιτεί κοινό σχεδιασμό και άρση των διοικητικών εμποδίων

Τη σημασία της διασύνδεσης της Σερβίας με τις χώρες της ΕΕ και των Δυτικών Βαλκανίων υπογράμμισε η υπουργός Κατασκευών, Μεταφορών και Υποδομών της Σερβίας, Αλεξάνδρα Σοφρόνιεβιτς.

Η κ. Σοφρόνιεβιτς ανέφερε ότι η Σερβία υλοποιεί ένα εκτεταμένο επενδυτικό πρόγραμμα υποδομών έως το 2035, με έμφαση στην ολοκλήρωση νέων αυτοκινητοδρόμων προς τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη και στην αναβάθμιση του σιδηροδρομικού δικτύου. Όπως σημείωσε, η χώρα διαθέτει ήδη γραμμή υψηλών ταχυτήτων που συνδέει το Βελιγράδι με τα σύνορα της Ουγγαρίας, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται η αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Βελιγράδι-Νις, έργο προϋπολογισμού άνω των 3 δισ. ευρώ.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η ανάπτυξη υποδομών δεν αρκεί χωρίς στενότερη περιφερειακή συνεργασία και αποτελεσματικότερη διαχείριση των συνοριακών διελεύσεων, επισημαίνοντας ότι οι καθυστερήσεις και τα διοικητικά εμπόδια επηρεάζουν τόσο τις οικονομίες των Βαλκανίων όσο και τις εφοδιαστικές αλυσίδες της ΕΕ.«Τίποτα δεν μπορεί να επιτευχθεί αποσπασματικά. Μαζί μπορούμε να πετύχουμε μεγάλους στόχους», τόνισε.

Μ. Βιρίδης: Η άρση των εμποδίων στις μεταφορές είναι εξίσου σημαντική με τις νέες υποδομές

Στην ανάγκη μείωσης των καθυστερήσεων και των διοικητικών εμποδίων στις διεθνείς μεταφορές εστίασε ο διευθυντής της Milsped Greece, Μιχάλης Βιρίδης, μιλώντας στη Σύνοδο Επενδύσεων στις Μεταφορές (Transport Investment Summit).

Όπως ανέφερε, οι προκλήσεις της επόμενης γενιάς στη συνδεσιμότητα δεν αφορούν μόνο την κατασκευή νέων οδικών και σιδηροδρομικών υποδομών, αλλά και την εξάλειψη των «τριβών» που προκαλούν καθυστερήσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Ειδική αναφορά έκανε στις συνοριακές διελεύσεις και στις τελωνειακές διαδικασίες, επισημαίνοντας ότι η χρήση έντυπων εγγράφων εξακολουθεί να δημιουργεί σημαντικά προβλήματα, αυξάνοντας το κόστος και τις εκπομπές ρύπων.

Ο κ. Βιρίδης υπογράμμισε επίσης την ανάγκη εναρμόνισης των διαδικασιών μεταξύ των χωρών και ευρύτερης αξιοποίησης ψηφιακών τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και το blockchain, για την επιτάχυνση των διασυνοριακών μεταφορών.

«Πολλές από τις λύσεις είναι διαθέσιμες και συχνά κοστίζουν λιγότερο από την κατασκευή νέων αυτοκινητοδρόμων ή σιδηροδρομικών γραμμών», σημείωσε.

Ε. Φόρτο: Η έλλειψη έργων και επενδύσεων στον σιδηρόδρομο παραμένει πρόκληση για τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη

Στην ανάγκη επιτάχυνσης της ανάπτυξης μεταφορικών υποδομών και της προετοιμασίας ώριμων έργων εστίασε ο υπουργός Επικοινωνιών και Μεταφορών της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Έντιν Φόρτο. Υπογράμμισε ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο για τη συνδεσιμότητα της χώρας με την ΕΕ και τα Δυτικά Βαλκάνια παραμένει η έλλειψη βασικών υποδομών, ενώ σημείωσε ότι συχνά τα έργα προωθούνται χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες μελέτες, γεγονός που οδηγεί σε καθυστερήσεις και αυξημένο κόστος.

Παράλληλα, κάλεσε τους ευρωπαϊκούς και διεθνείς χρηματοδοτικούς οργανισμούς να στηρίξουν περισσότερο την ωρίμανση έργων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στον σιδηρόδρομο. Όπως ανέφερε, περισσότερα από 1.000 χιλιόμετρα σιδηροδρομικού δικτύου στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη χρειάζονται αναβάθμιση, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία με τη Σερβία για την ανάπτυξη νέας σιδηροδρομικής σύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών. «Μια χώρα ή μια περιοχή που δεν επενδύει σήμερα αποφασιστικά στον σιδηρόδρομο δεν προετοιμάζεται επαρκώς για το μέλλον των μεταφορών», τόνισε.

Οι επιχειρήσεις ζητούν σταθερότητα και προβλεψιμότητα για μακροπρόθεσμες επενδύσεις

Την ανάγκη ενίσχυσης των υποδομών μεταφορών και logistics ως βασικής προϋπόθεσης για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων υπογράμμισε η Διευθύντρια Επιχειρησιακής Ανάπτυξης, Καινοτομίας και Γνώσης του Οικονομικού Επιμελητηρίου Βόρειας Μακεδονίας, Τατιάνα Στέρτζοβα Ντούσκοβσκα.

Όπως ανέφερε, υπάρχει πλέον κοινή αντίληψη μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα ότι η ανταγωνιστικότητα μιας βιομηχανικής μονάδας εξαρτάται άμεσα από τα δίκτυα μεταφορών και εφοδιαστικής αλυσίδας που τη συνδέουν με προμηθευτές και πελάτες. Στο πλαίσιο αυτό, έργα όπως η επέκταση διαδρόμων μεταφορών, η ανακατασκευή σιδηροδρομικών γραμμών και η δημιουργία νέων κέντρων διανομής δεν αποτελούν μόνο δημόσιες επενδύσεις, αλλά και ουσιαστική ενίσχυση της επιχειρηματικής ανταγωνιστικότητας.

Ο ιδιωτικός τομέας, όπως είπε, εμφανίζεται πρόθυμος να συμβάλει ενεργά στην αντιμετώπιση των προκλήσεων και στην προώθηση μιας νέας εποχής περιφερειακής συνδεσιμότητας. Παράλληλα, τόνισε τη σημασία τόσο της προσέλκυσης ξένων άμεσων επενδύσεων όσο και της κινητοποίησης εγχώριων επενδυτών, οι οποίοι μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση της ατζέντας συνδεσιμότητας.

Ωστόσο, επεσήμανε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια που περιορίζουν τη διάθεση του ιδιωτικού τομέα για μακροπρόθεσμες επενδύσεις. Τα βασικότερα ζητήματα συνοψίζονται στις έννοιες της προβλεψιμότητας, της αποτελεσματικής υλοποίησης, της αντιμετώπισης του κατακερματισμού και της ουσιαστικής συνεργασίας μεταξύ των εμπλεκόμενων φορέων.

Όπως σημείωσε, οι σοβαροί επενδυτές που εξετάζουν έργα με ορίζοντα 10 ή 20 ετών δεν αξιολογούν μόνο τα οικονομικά δεδομένα, αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον μέσα στο οποίο θα πραγματοποιηθούν οι επενδύσεις τους. Η σταθερότητα, η αξιοπιστία και η δυνατότητα πρόβλεψης των κανόνων που θα ισχύουν στο μέλλον αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για τη λήψη επενδυτικών αποφάσεων. «Το βασικό ερώτημα που θέτουν οι επενδυτές είναι κατά πόσο μπορούν να προβλέψουν ποιοι θα είναι οι κανόνες του παιχνιδιού τα επόμενα 10 ή 20 χρόνια», ανέφερε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας ότι η ενίσχυση της εμπιστοσύνης αποτελεί κλειδί για την προσέλκυση νέων επενδύσεων στην περιοχή.