Red Code για πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς σήμερα σε Αττική και πέντε περιφέρειες – Μελτέμια έως 8 μποφόρ

Σε πλήρη κινητοποίηση βρίσκεται από το πρωί της Κυριακής 9 Αυγούστου ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας, καθώς ο συνδυασμός υψηλών θερμοκρασιών, ισχυρών βορείων ανέμων και ξηρής βλάστησης δημιουργεί ιδιαίτερα δυσμενείς συνθήκες για την εκδήλωση και την ταχεία εξάπλωση δασικών πυρκαγιών.

Η Αττική και περιοχές ακόμη πέντε περιφερειών έχουν τεθεί σε κατάσταση κινητοποίησης Red Code, ενώ ο ημερήσιος χάρτης της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας τις κατατάσσει στην κατηγορία κινδύνου 4.

Πρόκειται για την κατηγορία «πολύ υψηλού κινδύνου», μία βαθμίδα πριν από την ακραία κατηγορία 5. Αυτό σημαίνει ότι μια φωτιά που θα εκδηλωθεί μπορεί, ανάλογα με τη βλάστηση και την ένταση του ανέμου, να αποκτήσει γρήγορα μεγάλες διαστάσεις και να γίνει δύσκολα ελέγξιμη. Για τον λόγο αυτό οι αρμόδιες υπηρεσίες βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα, με περιπολίες, επιτήρηση ευπαθών περιοχών και προληπτικούς περιορισμούς πρόσβασης σε δασικές εκτάσεις.

Οι περιοχές που βρίσκονται σε Red Code

Σύμφωνα με τον επίσημο χάρτη της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς προβλέπεται σε έξι περιφέρειες της χώρας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι καλύπτεται σε όλες τις περιπτώσεις το σύνολο της έκτασής τους.

Στην κατηγορία 4 βρίσκεται ολόκληρη η Περιφέρεια Αττικής, μαζί με τα Κύθηρα. Στην Πελοπόννησο περιλαμβάνονται η Κορινθία, η Αργολίδα, η Αρκαδία και η Λακωνία, ενώ στη Στερεά Ελλάδα ο κίνδυνος είναι πολύ υψηλός στη Βοιωτία, τη Φθιώτιδα και την Εύβοια.

Σε αυξημένο συναγερμό βρίσκονται επίσης η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος και η Ικαρία στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου, το σύνολο των Κυκλάδων στην Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου και ολόκληρη η Κρήτη. Οι συγκεκριμένες περιοχές έχουν τεθεί σε κατάσταση κινητοποίησης Red Code, με τον Εθνικό Μηχανισμό να ενεργοποιεί το αναγκαίο ανθρώπινο δυναμικό και τα διαθέσιμα μέσα.

Οι δήμοι και οι περιφέρειες έχουν κληθεί να συγκαλέσουν τα αρμόδια επιχειρησιακά συντονιστικά όργανα, προκειμένου να ελέγξουν την ετοιμότητα των υπηρεσιών, τη διαθεσιμότητα υδροφόρων και μηχανημάτων έργου, τις περιπολίες πυρασφάλειας και τα σχέδια οργανωμένης απομάκρυνσης πολιτών, εφόσον χρειαστεί.

Μελτέμια έως 8 μποφόρ την Κυριακή

Το βασικό πρόβλημα της Κυριακής είναι οι ενισχυμένοι βόρειοι και βορειοανατολικοί άνεμοι. Η Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, η οποία συνεδρίασε υπό τον γενικό γραμματέα Πολιτικής Προστασίας Νίκο Παπαευσταθίου και παρουσία του υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελου Τουρνά, προειδοποίησε ότι οι άνεμοι θα πνέουν με ένταση 6 έως 7 μποφόρ και τοπικά θα φτάνουν τα 8.

Οι ισχυρότεροι άνεμοι αναμένονται στη Θράκη, την Αττικοβοιωτία, την Εύβοια, την ανατολική και νότια Πελοπόννησο, στα νησιά του βόρειου και ανατολικού Αιγαίου, στις Κυκλάδες, στην Κρήτη και στην περιοχή Κάσου–Καρπάθου. Στην Αττική, την Εύβοια, τη Βοιωτία, την Αργολίδα και την Κορινθία οι μέγιστες ριπές ενδέχεται να κινηθούν μεταξύ 60 και 80 χιλιομέτρων την ώρα.

Παράλληλα, η θερμοκρασία θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα. Οι μέγιστες τιμές θα φτάσουν στις περισσότερες περιοχές τους 35 με 37 βαθμούς Κελσίου και τοπικά στα ηπειρωτικά, κυρίως στη δυτική Ελλάδα, τους 38 με 39 βαθμούς. Στις Κυκλάδες, εξαιτίας των ισχυρών βοριάδων, η θερμοκρασία αναμένεται να παραμείνει κοντά στους 31 βαθμούς.

Ο επικίνδυνος συνδυασμός ζέστης, ξηρασίας και ανέμων

Οι μετεωρολόγοι περιγράφουν το σκηνικό με τον διεθνή όρο «Hot-Dry-Windy»: υψηλές θερμοκρασίες, ξηρό έδαφος και βλάστηση και ισχυροί άνεμοι. Οι καιρικές συνθήκες δεν αποτελούν από μόνες τους αιτία εκδήλωσης πυρκαγιάς, αυξάνουν όμως σημαντικά την πιθανότητα μια μικρή εστία ή μια ανθρώπινη αμέλεια να εξελιχθεί γρήγορα σε μεγάλο μέτωπο.

Η χαμηλή υγρασία μειώνει την περιεκτικότητα της βλάστησης σε νερό και επιτρέπει την ευκολότερη ανάφλεξη. Οι ισχυροί άνεμοι τροφοδοτούν τις φλόγες με οξυγόνο, μεταφέρουν καύτρες σε μεγάλη απόσταση και μπορούν να δημιουργήσουν νέες εστίες μπροστά από το βασικό μέτωπο. Ταυτόχρονα δυσκολεύουν τις επιχειρήσεις των εναέριων μέσων, καθώς οι αναταράξεις μπορεί να καταστήσουν επικίνδυνη την υδροληψία και τις ρίψεις νερού.

Η εμπειρία της πρόσφατης μεγάλης φωτιάς στην Αττικοβοιωτία δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να μεταβληθεί η κατάσταση. Σύμφωνα με την προκαταρκτική ανάλυση της Πυρομετεωρολογικής Ομάδας FLAME του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, η πυρκαγιά που εκδηλώθηκε στις 31 Ιουλίου και επεκτάθηκε έως τις 4 Αυγούστου έκαψε συνολικά 111.732 στρέμματα μέσα σε περίπου 91 ώρες. Περισσότερα από 61.500 στρέμματα, δηλαδή το 55% της συνολικής έκτασης, κάηκαν κατά τις δύο νυχτερινές εξάρσεις της φωτιάς, όταν οι άνεμοι ήταν ιδιαίτερα ισχυροί.

Κατά την ίδια πυρκαγιά, σύμφωνα με τον επιχειρησιακό απολογισμό που παρουσιάστηκε στη συνεδρίαση της Επιτροπής Εκτίμησης Κινδύνου, 51 εναέρια μέσα έλαβαν διαδοχικά εντολή να επιχειρήσουν. Οι ακραίες αναταράξεις και οι θυελλώδεις άνεμοι δεν επέτρεψαν, για μεγάλο χρονικό διάστημα, την ασφαλή πραγματοποίηση υδροληψιών και ρίψεων, με αποτέλεσμα το κύριο βάρος να πέσει στις επίγειες δυνάμεις.

Η Ελλάδα μέσα στο ευρωπαϊκό μέτωπο των πυρκαγιών

Οι δύσκολες συνθήκες στην Ελλάδα εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα πυρκαγιών που πλήττει χώρες της νότιας Ευρώπης. Το Reuters έχει καταγράψει μεγάλα μέτωπα στην Ελλάδα, στη Γαλλία και στην Ισπανία, τα οποία ενισχύθηκαν από τις υψηλές θερμοκρασίες, την ξηρασία και τους ισχυρούς ανέμους.

Η ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus έχει ενεργοποιήσει τις υπηρεσίες χαρτογράφησης έκτακτης ανάγκης για τις πυρκαγιές στη Βοιωτία και την Αχαΐα, παρέχοντας δορυφορικά δεδομένα για την αποτύπωση των καμένων εκτάσεων και την υποστήριξη των αρμόδιων αρχών. Παράλληλα, τα τελευταία κλιματικά δελτία του Copernicus καταγράφουν εκτεταμένα επεισόδια υψηλών θερμοκρασιών στην Ευρώπη, συνθήκες που αυξάνουν την πίεση στα οικοσυστήματα και επιμηκύνουν τις περιόδους αυξημένου κινδύνου.

Ακόμη δυσκολότερη η Δευτέρα

Η ανησυχία των Αρχών δεν περιορίζεται στην Κυριακή. Σύμφωνα με την Επιτροπή Εκτίμησης Κινδύνου, τη Δευτέρα 10 Αυγούστου οι βόρειοι και βορειοανατολικοί άνεμοι θα ενισχυθούν περαιτέρω. Θα φτάσουν τα 7 και τοπικά τα 8 μποφόρ, ενώ δεν αποκλείεται οι ριπές να αγγίξουν κατά τόπους τα 9 μποφόρ.

Οι ισχυρότεροι άνεμοι αναμένονται στην Ανατολική Μακεδονία, τη Θράκη, την Αττικοβοιωτία, την Εύβοια, την Πελοπόννησο –με έμφαση στη Λακωνία–, στο Αιγαίο, στα Κύθηρα και στη δυτική και νότια Κρήτη. Από την Τρίτη και έως το τέλος της εβδομάδας προβλέπεται διατήρηση των βορείων ανέμων με εντάσεις 5 έως 7 μποφόρ, γεγονός που παρατείνει την περίοδο αυξημένης επιφυλακής.

Έκκληση για μηδενική αμέλεια

Η Πολιτική Προστασία καλεί τους πολίτες να αποφύγουν κάθε εργασία ή δραστηριότητα στην ύπαιθρο που μπορεί να προκαλέσει σπινθήρες ή φλόγα. Στις απαγορευμένες ή ιδιαίτερα επικίνδυνες ενέργειες περιλαμβάνονται η καύση ξερών χόρτων και κλαδιών, η χρήση δισκοπρίονων και συσκευών συγκόλλησης, οι υπαίθριες ψησταριές, το κάπνισμα μελισσών και η απόρριψη αναμμένων τσιγάρων. Καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου απαγορεύεται η καύση αγρών.

Σε αρκετές περιοχές εφαρμόζονται προληπτικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας και παραμονής σε δάση, άλση και άλλες ευπαθείς εκτάσεις. Στον Υμηττό, για παράδειγμα, έχουν τεθεί περιορισμοί πρόσβασης σε σημεία του Καρέα, ενώ ανάλογα μέτρα μπορεί να λαμβάνονται από δήμους και περιφέρειες ανάλογα με τις τοπικές συνθήκες.

Όποιος αντιληφθεί καπνό ή φωτιά πρέπει να ειδοποιήσει αμέσως την Πυροσβεστική στο 199 ή τον ευρωπαϊκό αριθμό έκτακτης ανάγκης 112, δίνοντας όσο το δυνατόν ακριβέστερες πληροφορίες για το σημείο, την κατεύθυνση της φωτιάς και το είδος της βλάστησης.