Η Θεσσαλονίκη ξεπερνά την Αθήνα σε αιωρούμενα σωματίδια

Πλατφόρμα που δημιούργησε ο Δήμος Θεσσαλονίκης και το ΑΠΘ θα ενημερώνει τους πολίτες για την ρύπανση του αέρα- Τι είναι η αστική θερμική νησίδα και γιατί αυξάνεται στη Θεσσαλονίκη εξαιτίας της η θνησιμότητα

Με την κλιματική κρίση να είναι παρούσα και να μαστίζει σε τακτικά διαστήματα διάφορες γωνιές του πλανήτη, η Θεσσαλονίκη βιώνει μια σειρά φαινομένων όπως η αστική θερμική νησίδα αλλά και αιωρούμενα σωματίδια. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με το ΑΠΘ στο πλαίσιο του προγράμματος LIVE SIRIUS δημιουργήσαν μια πλατφόρμα η οποία θα ενημερώνει τους πολίτες σε πραγματικό χρόνο για τις αέριες συνθήκες που επικρατούν στην πόλη.

Η πλατφόρμα (sirius.devav.gr) παρουσιάστηκε σε ημερίδα με θέμα «περιβαλλοντική πληροφόρηση στην πόλη της Θεσσαλονίκης- Ατμοσφαιρική ρύπανση και υγεία» και θα λειτουργήσει με μια αρχική μορφή εντός Ιουνίου ενώ η τελική της μορφή θα είναι έτοιμη στο τέλος του έτους.

Κατά τον χαιρετισμό του στην ημερίδα ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Στέλιος Αγγελούδης μιλώντας για τα μείζονα ζητήματα του περιβάλλοντος τόνισε ότι «η Θεσσαλονίκη βιώνει μια αόρατη απειλή την ατμοσφαιρική ρύπανση. Απειλητική και άκρως επικίνδυνη, ιδιαίτερα για τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού».

Σημείωσε ότι οι ειδικοί επιστήμονες αλλά και Ε.Ε. είχαν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για την αύξηση των επικίνδυνων μικροσωματιδίων στην ατμόσφαιρα της πόλης καθώς και ότι εξαιτίας των συστηματικών υπερβάσεων στις τιμές των μικροσωματιδίων από το 2005 «το 2023 είχαμε το θλιβερό προνόμιο να ανακοινωθεί η πρώτη καταδίκη για την ατμοσφαιρική ρύπανση στη Θεσσαλονίκη και τις πολύ υψηλές τιμές των μικροσωματιδίων την οποία η χώρα απέτυχε να αντιμετωπίσει».

Υπενθύμισε ότι εξαιτίας της κατάστασης αλλά και της δέσμευσης του να αντιμετωπιστούν τα περιβαλλοντικά ζητήματα τόνισε ότι σε συνεργασία με το Εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας του Τμήματος Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών του ΑΠΘ «πρέπει να αλλάξουμε τον αέρα που αναπνέουμε».

«Η Πλατφόρμα θα ενημερώνει σε πραγματικό χρόνο για την ατμοσφαιρική ρύπανση και προειδοποιεί έγκαιρα τους πολίτες, ιδιαίτερα τις ευάλωτες ομάδες, για τους κινδύνους που προκύπτουν σε περιπτώσεις υψηλών συγκεντρώσεων ρύπων», δήλωσε ο δήμαρχος της πόλης.

Το «Ενοποιημένο Σύστημα Περιβαλλοντικής Διαχείρισης», η εξειδικευμένη πλατφόρμα – διαδικτυακή εφαρμογή που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου LIFE SIRIUS, παρουσιάζει τις τρέχουσες μετρήσεις ατμοσφαιρικής ρύπανσης, καθώς και προβλέψεις για κάθε δημοτικό διαμέρισμα για διάστημα τριών ημερών.

«Ο Δήμος Θεσσαλονίκης παρέχει τις επίγειες μετρήσεις μετεωρολογικών παραμέτρων και ατμοσφαιρικής ρύπανσης, οι οποίες αποτελούν τα εισαγωγικά δεδομένα των προγνωστικών μοντέλων του έργου» τόνισε ο κ. Αγγελούδης.

Δ. Μέλας- Η Θεσσαλονίκη ξεπερνά την Αθήνα στα αιωρούμενα σωματίδια

Η ατμοσφαιρική ρύπανση της Θεσσαλονίκης έχει όλα τα… τυπικά χαρακτηριστικά μιας μεγάλης αστικής πόλης αν και όπως είπε ο καθηγητής Φυσικής Περιβάλλοντος του ΑΠΘ, Δημήτρης Μελάς η Θεσσαλονίκη ξεπερνά την Αθήνα σε αιωρούμενα σωματίδια.

«Η ρύπανση της Θεσσαλονίκης αποτελείται περίπου από τους ίδιους ρυπαντές όπως σε όλες τις μεγάλες πόλεις παρόλα αυτά η πόλη έχει μια ιδιαιτερότητα που έχει να κάνει με την αυξημένη σημασία την οποία έχουν τα αιωρούμενα σωματίδια στο ατμοσφαιρικό περιβάλλον της πόλης. Είναι πιθανόν ότι είναι κάτι το οποίο οφείλεται στην γειτονιά στην οποία βρισκόμαστε ενώ όσον αφορά τους αέριους ρύπους η Θεσσαλονίκη γενικά βρίσκεται χαμηλότερα από την Αθήνα. Στο θέμα της ρύπανσης από αιωρούμενα σωματίδια η Θεσσαλονίκη βρίσκεται ψηλότερα από την Αθήνα με αποτέλεσμα να υπάρχει καταδίκη της χώρας την προηγούμενη χρονιά για τις συνεχείς υπερβάσεις των ορίων για τα αιωρούμενα σωματίδια στη Θεσσαλονίκη» τόνισε ο κ. Μελάς.

Ο καθηγητής τόνισε ότι είναι το πρώτο και σημαντικότερο είναι να ληφθούν μέτρα για να αντιμετωπισθεί η μόνιμη ρύπανση της Θεσσαλονίκης και πρόσθεσε ότι «αυτό όμως είναι κάτι που απαιτεί μεγάλη προσπάθεια και ίσως πάρει αρκετά χρόνια για αυτό στο μεταξύ χρειάζεται να παρθούν μέτρα για την προστασία του πληθυσμού και ιδιαίτερα των ευπαθών ομάδων για τον σκοπό αυτό δημιουργήσαμε με το Δήμο Θεσσαλονίκης αλλά και άλλους φορείς της Ελλάδας και του εξωτερικού μια πλατφόρμα στην οποία υπάρχει έγκαιρη προειδοποίηση για τα επεισόδια ρύπανσης. Οι πολίτες μπορούν να μπαίνουν στην πλατφόρμα και να βλέπουν εύκολα με μια χρωματική κλίμακα από πράσινο μέχρι κόκκινο ποια είναι η κατάσταση του ατμοσφαιρικού περιβάλλοντος στη Θεσσαλονίκη κι όχι μόνο μια γενική εικόνα για την πόλη αλλά και πληροφορίες για διαφορετικές περιοχές».

Αναφερόμενος στο φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας είπε ότι είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται σε όλες τις πόλεις του κόσμου κατά το οποίο έχουμε αυξημένες θερμοκρασίες στο κέντρο της πόλης σε σύγκριση με τις περιβάλλουσες αγροτικές περιοχές.

«Στη Θεσσαλονίκη έχει μια αστική θερμική νησίδα της τάξης των 2 με 3 βαθμών Κελσίου κυρίως αναφέρομαι στο κέντρο σε σχέση με τα περίχωρα, η σύγκριση που έχουμε κάνει είναι κυρίως με την περιοχή του αεροδρομίου όπου υπάρχουν πολύ έγκαιρα δεδομένα από την Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία και γνωρίζουμε λοιπόν ότι κατά μέσο όρο το κέντρο της πόλης είναι θερμότερο κατά 2 με 3 βαθμούς σε σύγκριση με το αεροδρόμιο. Αυτό το φαινόμενο εμφανίζεται με μεγαλύτερη συνέπεια κατά τη διάρκεια της νύχτας ενώ κατά τη διάρκεια της ημέρας οι διαφορές μικραίνουν και κάποια στιγμή μηδενίζονται» τόνισε.

Σοκαριστικό όμως είναι ότι εξαιτίας της αστικής θερμικής νησίδας όπως είπε ο κ. Μελάς έχει καταγραφεί στη Θεσσαλονίκη αύξηση της θνησιμότητας.

«Σίγουρα υπάρχει μεγάλη θερμική καταπόνηση (σ.σ. των κατοίκων) η οποία οφείλεται στο συγκεκριμένο φαινόμενο και η οποία οδηγεί σε πολύ άσχημα αποτελέσματα, σύμφωνα με την έρευνα που έχει γίνει στο ΑΠΘ και μάλιστα στα πλαίσια μια διδακτορικής διατριβής, γνωρίζουμε ότι υπάρχει αύξηση της θνησιμότητας στην πόλη κατά τη διάρκεια ημερών που έχουμε αυξημένες θερμοκρασίες. Όσο περίεργο κι να φαίνεται παρόλο που η αστική θερμική νησίδα δεν επηρεάζει τις μέγιστες θερμοκρασίες οι οποίες εμφανίζονται τις απογευματινές ώρες αλλά επηρεάζει κυρίως τις ελάχιστες θερμοκρασίες οι οποίες εμφανίζονται τις βραδινές και τις πρώτες πρωινές ώρες παρόλα αυτά γνωρίζουμε ότι έχει πολύ μεγάλες επιπτώσεις στην υγεία των ανθρώπων και ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες γιατί ακριβώς το σώμα μας δεν έχει την ευκαιρία να ξεκουραστεί κατά τη διάρκεια της νύχτας» κατέληξε.

«Από τις πιο ρυπασμένες πόλεις η Θεσσαλονίκη»

Η κατασκευή της fly over όπως δήλωσε η κ. Δάφνη Παρλιάρη, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο εργαστήριο Φυσικής της Ατμόσφαιρας ΑΠΘ που συμμετέχει στην κατασκευή της πλατφόρμα ήρθε να προσθέσει περισσότερα προβλήματα στην ήδη επιβαρυμένη ατμόσφαιρα της Θεσσαλονίκης.

«Η Θεσσαλονίκη είναι από τις πιο ρυπασμένες ατμοσφαιρικά πόλεις στην Ευρώπη, ιδιαίτερα υπό την επίδραση του flyover τους τελευταίους μήνες και φυσικά τους καλοκαιρινούς μήνες με τους καύσωνες και υπό την επίδραση της κλιματικής αλλαγής δημιουργεί βιομετεωρολογικές συνθήκες που είναι πάρα πολύ επιβλαβείς για τους κατοίκους της. Επομένως, είναι απαραίτητο τόσο να μελετήσουμε το πρόβλημα με τα ιδιαίτερα τοπικά και μορφολογικά του χαρακτηριστικά όσο και σε δεύτερο βήμα να δημιουργήσουμε συστήματα προειδοποίησης και έγκαιρης ειδοποίησης του πληθυσμού ώστε να μπορέσουμε να προστατέψουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τη δημόσια υγεία» τόνισε.

Η ρυπασμένη ατμόσφαιρα φυσικά έχει μεγάλη επίπτωση στην υγεία των πολιτών και ιδιαίτερα για την ευπαθείς ομάδες, τα ηλικιωμένα άτομα και τα άτομα που πάσχουν από χρόνιες παθήσεις ή αυτοάνοσα.

«Ειδικά οι καύσωνες που έρχονται νωρίς μέσα στο καλοκαίρι, στις αρχές δηλαδή του Ιούνη ή στα τέλη Μαΐου, σοκάρουν ακόμη περισσότερο τον οργανισμό με θερμική καταπόνηση. Από τις μελέτες φαίνεται ότι οι καύσωνες που έρχονται νωρίς έχουν μεγαλύτερες επιδράσεις πάνω στην ανθρώπινη υγεία από ότι οι καύσωνες του Αυγούστου που ο οργανισμός έχει συνηθίσει περισσότερο τη θερμική καταπόνηση. Αυτές οι μέρες, λοιπόν, που έχουμε μεγαλύτερες θερμοκρασίες είναι αρκετά επικίνδυνες και θα πρέπει να τις αντιμετωπίζουμε με πολύ μεγάλη προσοχή» ανέφερε.

Όσον αφορά την web εφαρμογή είπε ότι «έχει με πάρα πολλά χαρακτηριστικά και θα βοηθάει τόσο τον πληθυσμό ώστε να πληροφορηθεί για την κατάσταση στις πόλεις που συμμετέχουν στο έργο όσο και τους φορείς, τους υπεύθυνους λήψεις αποφάσεων, για να μπορούν να καταστρώνουν σχέδια και δράσεις πάνω στη συγκεκριμένη πρόβλεψη».