Τσιγάρα: Σενάρια για εκτίναξη της τιμής ακόμα και στα 13 ευρώ το πακέτο

Αντιμέτωποι με το ενδεχόμενο να πληρώνουν ακόμη και 13 ευρώ για ένα πακέτο τσιγάρα ενδέχεται να βρεθούν οι Έλληνες καπνιστές, εφόσον προχωρήσουν οι πιο επιβαρυντικές εκδοχές της ευρωπαϊκής φορολογικής μεταρρύθμισης. Το ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες, όπου οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης καλούνται να αναζητήσουν κοινή γραμμή για τη φορολόγηση των καπνικών προϊόντων.

Η συζήτηση στο ECOFIN αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς η προτεινόμενη αύξηση των ελάχιστων ειδικών φόρων κατανάλωσης θα μπορούσε να προκαλέσει σημαντικές ανατιμήσεις στην εγχώρια αγορά.

Η ελληνική πλευρά και ο υπουργός Οικονομικών κ. Κυριάκος Πιερρακάκης προσέρχεται στη διαπραγμάτευση με σοβαρές επιφυλάξεις, προειδοποιώντας ότι μια απότομη αύξηση της φορολογίας μπορεί να οδηγήσει σε ενίσχυση του παράνομου εμπορίου, πλήττοντας τόσο τους καταναλωτές όσο και τα δημόσια έσοδα.

Πώς προκύπτει το σενάριο των 13 ευρώ

Στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας βρίσκεται η αναθεώρηση των ελάχιστων φορολογικών συντελεστών στα τσιγάρα και στα υπόλοιπα προϊόντα καπνού, καθώς και η επέκταση του κοινού φορολογικού πλαισίου στα ηλεκτρονικά τσιγάρα και στα προϊόντα θερμαινόμενου καπνού.

Οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να είναι ιδιαίτερα αισθητές στην ελληνική αγορά, όπου οι σημερινές τιμές απέχουν σημαντικά από τα επίπεδα που εξετάζονται στα δυσμενέστερα σενάρια.

Ενδεικτική είναι η ανάλυση του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), η οποία, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, εξετάζει σενάρια με πολύ μεγάλες αυξήσεις στις τιμές, που σε ορισμένες περιπτώσεις φτάνουν το 569,6%.

Ωστόσο, το τελικό κόστος για τον καταναλωτή θα εξαρτηθεί από το ύψος των νέων φόρων, τη μεταβατική περίοδο εφαρμογής και τον τρόπο με τον οποίο οι καπνοβιομηχανίες θα μετακυλίσουν τις επιβαρύνσεις στη λιανική τιμή.

Η Ελλάδα βάζει φρένο στις απότομες αυξήσεις

Η Αθήνα επιδιώκει να εξασφαλίσει μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο προσαρμογής, θεωρώντας ότι η απότομη αύξηση των τιμών μπορεί να έχει αντίθετα αποτελέσματα από τα επιδιωκόμενα.

Το βασικό επιχείρημα είναι ότι η υπερβολική φορολογική επιβάρυνση ενδέχεται να στρέψει σημαντικό μέρος των καταναλωτών προς τα λαθραία τσιγάρα, περιορίζοντας τις νόμιμες πωλήσεις και προκαλώντας απώλειες φορολογικών εσόδων.

Ανάλογες επιφυλάξεις εκφράζουν η Ιταλία και η Ρουμανία, ενώ οι διαφορετικές προσεγγίσεις των κρατών μελών δυσκολεύουν την επίτευξη συμφωνίας.

Η διαπραγμάτευση δεν αφορά μόνο τα τσιγάρα, αλλά και μια σειρά νέων προϊόντων νικοτίνης, για τα οποία οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις καλούνται να καθορίσουν ενιαίους κανόνες φορολόγησης.

Το παράδειγμα της Γαλλίας και ο φόβος του λαθρεμπορίου

Ιδιαίτερο βάρος στη συζήτηση αποκτούν τα στοιχεία από τη Γαλλία, όπου οι υψηλές τιμές των τσιγάρων συνοδεύονται από σημαντική παρουσία παράνομων προϊόντων στην αγορά.

Σύμφωνα με έκθεση της KPMG που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, το παράνομο εμπόριο εκτιμάται ότι αντιστοιχούσε στο 41,4% της συνολικής κατανάλωσης τσιγάρων στη Γαλλία το 2025, έναντι 37,6% το προηγούμενο έτος. Τα συγκεκριμένα στοιχεία αποτελούν εκτιμήσεις της έκθεσης και δεν αποδεικνύουν από μόνα τους ότι η αύξηση των φόρων προκάλεσε την άνοδο του λαθρεμπορίου.

Πότε θα αυξηθούν οι τιμές

Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι καμία αύξηση δεν πρόκειται να εφαρμοστεί αυτομάτως μετά τη συνεδρίαση του ECOFIN.

Για την αναθεώρηση του ευρωπαϊκού φορολογικού πλαισίου απαιτείται ομοφωνία, γεγονός που καθιστά δύσκολη την άμεση επίτευξη συμφωνίας. Εφόσον οι διαφωνίες παραμείνουν, οι αποφάσεις ενδέχεται να μετατεθούν για επόμενη συνεδρίαση.