Συμμαχία για το Διάστημα: ΑΠΘ και Εθνικό Αστεροσκοπείο υπέγραψαν Μνημόνιο Συνεργασίας

Μνημόνιο Συναντίληψης και Συνεργασίας υπέγραψαν το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, χθες, Τετάρτη 24 Ιουνίου 2027, στις εγκαταστάσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, εγκαινιάζοντας ένα νέο πλαίσιο συνεργασίας στους τομείς της έρευνας, της εκπαίδευσης και της ανάπτυξης καινοτόμων εφαρμογών.

Το Μνημόνιο υπέγραψαν ο Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, και ο Διευθυντής και Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, Δρ Σπυρίδων Βασιλάκος.

Η συμφωνία θέτει τις βάσεις για την ανάπτυξη κοινών δράσεων στους τομείς των Διαστημικών Τεχνολογιών και Εφαρμογών, της Αστρονομίας και Αστροφυσικής, της Φυσικής της Ατμόσφαιρας και του Περιβάλλοντος, της Δορυφορικής Τηλεπισκόπησης και της Κλιματικής Αλλαγής, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία και τις ερευνητικές υποδομές των δύο φορέων.

Κεντρικό ρόλο στη συνεργασία αναλαμβάνουν το Τμήμα Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου και τα Ινστιτούτα Αστρονομίας, Αστροφυσικής, Διαστημικών Εφαρμογών και Τηλεπισκόπησης (ΙΑΑΔΕΤ), καθώς και Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) του ΕΑΑ. Οι δύο οργανισμοί διαθέτουν σημαντικές ερευνητικές και εκπαιδευτικές υποδομές, γεγονός που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την περαιτέρω ενίσχυση της επιστημονικής έρευνας στη χώρα.

Το πεδίο συνεργασίας περιλαμβάνει τη διεξαγωγή κοινών ερευνητικών προγραμμάτων, τη δημοσίευση επιστημονικών εργασιών, την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και τη μεταφορά τεχνολογίας, καθώς και τη συνδιοργάνωση συνεδρίων, ημερίδων, σεμιναρίων και άλλων επιστημονικών δράσεων.

Παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην εκπαίδευση και την κινητικότητα φοιτητών/τριών και ερευνητών. Προβλέπεται η δυνατότητα εκπόνησης πτυχιακών και μεταπτυχιακών εργασιών, καθώς και διδακτορικών διατριβών, με συνεπίβλεψη ερευνητών του ΕΑΑ και μελών ΔΕΠ του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.

Στο πλαίσιο του Μνημονίου, τα δύο ιδρύματα θα διερευνήσουν, επίσης, τη δυνατότητα δημιουργίας Διιδρυματικού και Διατμηματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών, ενώ εκφράζουν την πρόθεσή τους να προχωρήσουν στην ανάπτυξη ενός κοινού αγγλόφωνου μεταπτυχιακού προγράμματος με αντικείμενο τις διαστημικές τεχνολογίες και τις εφαρμογές παρατήρησης της Γης, με τη στήριξη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).

Επιπλέον, προβλέπεται η από κοινού επεξεργασία και υποβολή ερευνητικών και αναπτυξιακών προτάσεων σε εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή χρηματοδοτικά προγράμματα, με ιδιαίτερη έμφαση στις εφαρμογές της διαστημικής τεχνολογίας στην αστρονομία, την ατμοσφαιρική παρακολούθηση και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.

Την εκδήλωση τίμησε με την παρουσία του ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης. Από την πλευρά του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, στην τελετή υπογραφής παρέστησαν ο Αντιπρύτανης Έρευνας και Καινοτομίας, Καθηγητής Ιωάννης Ρέκανος, η Πρόεδρος του Τμήματος Φυσικής της Σχολής Θετικών Επιστημών, Καθηγήτρια Αλεξάνδρα Ιωαννίδου, καθώς και ο Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής Κλεομένης Τσιγάνης.

Ο Πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Καθηγητής Κυριάκος Αναστασιάδης, δήλωσε: «Σήμερα δεν υπογράφουμε απλώς ένα Μνημόνιο Συνεργασίας. Δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για μια νέα εθνική δυναμική στον τομέα του Διαστήματος, της έρευνας και της καινοτομίας. Η συνεργασία του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών ενώνει δύο ιστορικούς δημόσιους θεσμούς με κοινό όραμα την ανάπτυξη ενός ισχυρού οικοσυστήματος γνώσης που θα συνδέει την εκπαίδευση, την έρευνα και τις τεχνολογίες του μέλλοντος.

Το Αριστοτέλειο διαθέτει ήδη μια σημαντική και πολυδιάστατη παρουσία στον τομέα του Διαστήματος και των διαστημικών τεχνολογιών. Με το Αστεροσκοπείο του, με τον Αστρονομικό Σταθμό του στον Χολομώντα Χαλκιδικής, με πρωτοποριακές φοιτητικές και ερευνητικές ομάδες που αναπτύσσουν νανοδορυφόρους, με τον PeakSat για οπτικές δορυφορικές επικοινωνίες και τον AcubeSAT, μια καινοτόμα διαστημική αποστολή βιολογικού εργαστηρίου σε τροχιά, με τη συμμετοχή Καθηγητών και Καθηγητριών του στις ευρωπαϊκές αποστολές πλανητικής άμυνας Hera και RAMSES, καθώς και με το πρόγραμμα Sat4Forest που αξιοποιεί τη δορυφορική τηλεπισκόπηση για την προστασία και τη βιώσιμη διαχείριση των ελληνικών δασικών οικοσυστημάτων.

Με τη δραστηριότητα αυτή το Πανεπιστήμιό μας αποδεικνύει έμπρακτα ότι η ενασχόλησή του με το Διάστημα δεν αποτελεί μια μελλοντική φιλοδοξία, αλλά μια ήδη διαμορφωμένη πραγματικότητα. Η συμμετοχή μας σε πλήθος δράσεων και προγραμμάτων της ESA, της NASA και άλλων διεθνών Οργανισμών επιβεβαιώνει ότι το Αριστοτέλειο αποτελεί σήμερα έναν από τους πλέον δραστήριους ακαδημαϊκούς φορείς της χώρας στον ταχέως αναπτυσσόμενο τομέα της διαστημικής έρευνας και τεχνολογίας.

Με αφετηρία αυτό το ισχυρό υπόβαθρο, εργαζόμαστε από κοινού με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών για την ανάπτυξη ενός διεθνούς μεταπτυχιακού προγράμματος στις Διαστημικές Τεχνολογίες και τις εφαρμογές τους. Ενός προγράμματος που φιλοδοξούμε να αποτελέσει σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Στο πλαίσιο αυτό, η συνεργασία με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών αποκτά ακόμη μεγαλύτερη προοπτική, καθώς με τις συμπληρωματικές μας πρωτοβουλίες το momentum αυτό δημιουργεί μια μοναδική ευκαιρία. Μια ευκαιρία ώστε η Ελλάδα να εξελιχθεί σε εκπαιδευτικό και ερευνητικό κόμβο για το Space Sector. Αν πετύχουμε τον στόχο μας, η χώρα μας θα διαθέτει για πρώτη φορά μια ολοκληρωμένη ακαδημαϊκή διαδρομή στον τομέα του Διαστήματος: από το προπτυχιακό επίπεδο μέχρι το μεταπτυχιακό, τη διδακτορική έρευνα, τη συνολική δυνατότητα κοινών ερευνητικών πρωτοβουλιών και ερευνητικών υποδομών, τη διεκδίκηση ανταγωνιστικών ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, τη συνολική αναβάθμιση της θέσης της χώρας στον ευρωπαϊκό και διεθνή ερευνητικό χάρτη και τη συμμετοχή σε διεθνείς αποστολές».