Η Μελόνι ζητά χαλάρωση των πράσινων κανόνων στον νέο προϋπολογισμό της ΕΕ

Νέο μέτωπο ανοίγει στις ήδη δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την Ιταλία να ηγείται της προσπάθειας αποδυνάμωσης των περιβαλλοντικών όρων που θα συνοδεύουν τη χρηματοδότηση έργων και επενδύσεων.

Η κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι αντιδρά στην πρόταση να εφαρμοστεί οριζόντια η αρχή «Μη Πρόκλησης Σημαντικής Βλάβης», γνωστή ως DNSH, σε σχεδόν όλες τις δαπάνες του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για την περίοδο 2028–2034.

Σύμφωνα με τη Ρώμη, η αυστηρή εφαρμογή του κανόνα ενδέχεται να αποκλείσει από την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση βαριά βιομηχανία και υποδομές, να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις με νέα γραφειοκρατία και να αποδυναμώσει την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα.

Η προειδοποίηση της Μελόνι

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός έχει τοποθετήσει το ζήτημα στο ευρύτερο πλαίσιο της βιομηχανικής αντιπαράθεσης με τις μεγάλες οικονομίες του πλανήτη.

«Σε έναν κόσμο στον οποίο οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κίνα κινητοποιούν δισεκατομμύρια για να ενισχύσουν τη βιομηχανία και την ανταγωνιστικότητά τους, η Ευρώπη δεν μπορεί να μετατρέπεται σε εμπόδιο για τη δική της βιομηχανία», είχε δηλώσει ενώπιον της ιταλικής Εθνοσυνέλευσης.

Η κυβέρνηση Μελόνι θεωρεί ότι οι περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν μετατραπεί σε παράγοντα αύξησης του κόστους, περιορίζοντας τις επενδύσεις σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή οικονομία δυσκολεύεται να ακολουθήσει τον ρυθμό των διεθνών ανταγωνιστών της.

Η Ιταλία δεν ζητά επισήμως την πλήρη κατάργηση των περιβαλλοντικών κριτηρίων. Επιδιώκει, όμως, ευρύτερες εξαιρέσεις και ευελιξία, ώστε οι κυβερνήσεις να μπορούν να χρηματοδοτούν έργα βιομηχανίας, ενέργειας και υποδομών χωρίς να φοβούνται ότι θα απορριφθούν λόγω της περιβαλλοντικής τους επίπτωσης.

Τι είναι ο κανόνας DNSH

Η αρχή «Do No Significant Harm» θεσπίστηκε το 2020, στο αποκορύφωμα της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας.

Ο βασικός της στόχος είναι να εξασφαλίζει ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια δεν χρηματοδοτούν δραστηριότητες που βλάπτουν σοβαρά τους έξι βασικούς περιβαλλοντικούς στόχους της Ένωσης.

Οι στόχοι αυτοί αφορούν, μεταξύ άλλων, την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, την προσαρμογή στις επιπτώσεις της, την προστασία των υδάτων, τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία, τον περιορισμό της ρύπανσης και την αποκατάσταση των οικοσυστημάτων.

Μέχρι σήμερα, η αρχή δεν εφαρμόζεται ομοιόμορφα σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό. Χρησιμοποιείται κυρίως σε συγκεκριμένα προγράμματα, με διαφορετικές ερμηνείες και εξαιρέσεις ανάλογα με το είδος της χρηματοδότησης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει τώρα να μετατραπεί σε γενικό κανόνα για τις δαπάνες της περιόδου 2028–2034, ώστε να περιοριστούν τα κενά και οι διαφορετικές πρακτικές μεταξύ των κρατών.

Οι εξαιρέσεις της Κομισιόν

Μπροστά στις αντιδράσεις των κυβερνήσεων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντικές υποχωρήσεις.

Οι κατευθυντήριες γραμμές που εγκρίθηκαν προβλέπουν εξαίρεση των δαπανών για την άμυνα, την ασφάλεια και την αντιμετώπιση κρίσεων. Στην κατηγορία αυτή εντάσσεται και η στήριξη περιοχών που συνορεύουν με τη Ρωσία και βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένες ανάγκες ασφάλειας.