Βραβείο Αριστείας στην Έρευνα θα απονεμηθεί στον Υποψήφιο Διδάκτορα του Τμήματος Ιατρικής της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ, Θεόδωρο Μιχαήλ, για την έρευνα του με στόχο τη μέτρηση της εμφάνισης και εξάπλωσης της χρήσης συμπληρωμάτων διατροφής από Έλληνες αθλητές.

Στην έρευνα συμμετείχαν 1.518 αθλητές, ο μεγαλύτερος αριθμός στην παγκόσμια βιβλιογραφία σε παρόμοιες μελέτες. Οι αθλητές προέρχονταν από είκοσι επτά (27) διαφορετικά αθλήματα και η ηλικία τους ήταν μεγαλύτερη των 12 ετών.

Έως και 25 διαφορετικά συμπληρώματα διατροφής ανά αθλητή

984 αθλητές με ποσοστό 64.9% λάμβαναν συμπληρώματα διατροφής. Όσο μεγάλωνε η ηλικία τόσο μεγάλωνε και το ποσοστό λήψης. Το εύρος λήψης ήταν από ένα έως και εικοσιπέντε (!) διαφορετικά συμπληρώματα διατροφής ανά αθλητή με μέσο όρο τα 4 συμπληρώματα.

Τα ενεργειακά ποτά πρώτα στις προτιμήσεις

Τα περισσότερο δημοφιλή συμπληρώματα διατροφής (γράφημα 1) ήταν τα ενεργειακά ποτά (47.6%), οι ενεργειακές μπάρες (44.2%) και οι πολυβιταμίνες (42.2%). Στις πρώτες θέσεις των αθλημάτων με τον υψηλότερο επιπολασμό (γράφημα 2) ήταν η άρση βαρών (100%) και το τρίαθλο (94.6%), ενώ στις χαμηλότερες ήταν η ιστιοπλοΐα (25%) και η σκοποβολή (33%), ενώ τα περισσότερα συμπληρώματα ανά αθλητή είχε πάλι η άρση βαρών με μέσο όρο τα 7 συμπληρώματα.

Οι λόγοι για τους οποίους οι αθλητές λάμβαναν συμπληρώματα ήταν για να αυξήσουν την ενέργειά τους (21.7%), να ενισχύσουν τη διατροφή τους (16.2%) και να βελτιώσουν την αθλητική τους απόδοση (12.9%). Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι 45 (4.6%) από τους αθλητές που λάμβαναν συμπληρώματα, δε γνώριζε τον λόγο για τον οποίο τα λάμβανε.

Μόλις το 2.8% των συμμετεχόντων αξιολόγησε την διατροφή του ως «πτωχή», ποσοστό που έρχεται σε αντίθεση με τους λόγους λήψης αφού περισσότεροι από τους μισούς αθλητές που λάμβαναν συμπληρώματα δήλωσαν ως αιτία την «ενίσχυση της διατροφής».

Οι προπονητές ενημερώνουν για τα συμπληρώματα διατροφής

Όσον αφορά στην ενημέρωση για τα συμπληρώματα διατροφής, αυτή γινόταν κατά κανόνα από τους προπονητές για τους αθλητές διεθνούς και εθνικού επιπέδου, ενώ οι ερασιτέχνες αθλητές ενημερωνόντουσαν κυρίως από ιατρούς και την οικογένειά τους.
Τέλος, η προμήθεια τους γινόταν κατά κύριο λόγο από το φαρμακείο (47.7%) και τα καταστήματα πώλησης συμπληρωμάτων (28.6%), ενώ η προμήθεια μέσω διαδικτύου έφτανε στο 6.9%.

Υψηλά ποσοστά κατανάλωσης από ανήλικους

Η χρήση συμπληρωμάτων διατροφής στο σύνολό της συμφωνεί με τα ποσοστά που υπάρχουν διεθνώς, ωστόσο οι ανήλικοι Έλληνες αθλητές φαίνεται ότι καταναλώνουν συμπληρώματα διατροφής σε πολύ μεγαλύτερα ποσοστά (49.3%) σε σχέση με άλλες χώρες όπου τα ποσοστά κυμαίνονται μεταξύ 5-22%. Επίσης, ο μέσος όρος σκευασμάτων ανά αθλητή ήταν μεγαλύτερος από κάθε άλλη έρευνα με τους αθλητές διεθνούς επιπέδου να λαμβάνουν κατά μέσο όρο 6 συμπληρώματα ανά άτομο.

Οι ανήλικοι Έλληνες αθλητές λάμβαναν κρεατίνη και πρωτεΐνη σε ποσοστό 17.2%, το οποίο είναι μεγαλύτερο από κάθε άλλο διεθνώς ενώ η χρήση τους από ανήλικους θεωρείται ακατάλληλη σύμφωνα με τις οδηγίες της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής.

Αξιολογώντας τη διατροφή των Ελλήνων αθλητών αυτή ήταν τουλάχιστον «καλή» σε ποσοστό 84.2%, γεγονός που έρχεται σε αντίθεση με το 60.2% των συμμετεχόντων που δήλωσαν ως λόγο λήψης την «ενίσχυση της διατροφής». Ίσως αυτό αποδεικνύει την περιττή σε πολλές περιπτώσεις χρήση των συμπληρωμάτων διατροφής.

Ταυτότητα της έρευνας

Τίτλος εργασίας: Ο επιπολασμός της χρήσης συμπληρωμάτων διατροφής από Έλληνες αθλητές.

Ονοματεπώνυμα συγγραφέων: Μιχαήλ Θεόδωρος, Τζαβέλλας Αναστάσιος-Νεκτάριος, Παπαβασιλείου Κυριάκος, Ποτούπνης Μιχαήλ, Σαρρής Ιωάννης, Γαλάνης Νικηφόρος, Τσιρίδης Ελευθέριος, Σαιεχ Φάρες

Ο μέσος όρος ηλικίας των συμμετεχόντων ήταν τα 22 έτη ενώ το 44.2% ήταν ανήλικοι αθλητές.

Χρονικό διάστημα έρευνας: από Φεβρουάριος- Μάϊος 2017

Η εργασία απέσπασε το Α’ Βραβείο στο 19ο Διεθνές Συνέδριο της EFORT (European Federation of National Associations of Orthopaedics and Traumatology) που πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2018, στη Βαρκελώνη.

Η Τελετή Απονομής Βραβείων Αριστείας της Κοσμητείας της Σχολής Επιστημών Υγείας του ΑΠΘ θα πραγματοποιηθεί την Παρασκευή 17 Μαΐου 2019 και ώρα 19.30, στην Αίθουσα Τελετών της παλαιάς Φιλοσοφικής Σχολής του ΑΠΘ.