«Έχουμε ξεκινήσει ήδη να εργαζόμαστε», δηλώνει ο νέος πρύτανης του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), καθηγητής Κτηνιατρικής, Νίκος Παπαϊωάννου.

Σε συνέντευξή του στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων γνωστοποιεί πως η πρώτη συνάντηση -την επομένη των πρυτανικών εκλογών- με την απερχόμενη διοίκηση δεν είχε απλώς εθιμοτυπικό, αλλά και ουσιαστικό χαρακτήρα, καθώς συμφωνήθηκαν οι διαδικασίες ενδελεχούς ενημέρωσης των νέων Πρυτανικών Αρχών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και ήδη δρομολογούνται δράσεις προτεραιότητες με ορόσημο για την υλοποίησή τους τις 60 πρώτες μέρες από την ανάληψη των καθηκόντων τους. Στην κορυφή αυτή της ατζέντας, όπως γνωστοποιεί ο κ. Παπαϊωάννου, βρίσκονται άμεσες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των φαινομένων ανομίας εντός του campus.

Για την πολιτική που θα ακολουθήσει μακροπρόθεσμα στα θέματα ασφάλειας εξηγεί: «Πρόθεση είναι να συζητήσουμε στην πανεπιστημιακή μας κοινότητα τις όποιες προτάσεις υπάρχουν και να λάβουμε συγκεκριμένες αποφάσεις, σύμφωνα με την αντίληψή μου για την ανοιχτή πρυτανεία. Βεβαίως, θα συζητούμε εντός συγκεκριμένων χρονικών ορίων». Παρατηρεί ότι η κουλτούρα της κοινωνίας μας θέλει τους δημόσιους χώρους -κατ' επέκταση και το δημόσιο πανεπιστήμιο- ελεύθερα προσβάσιμους από όλους, αλλά και διαμηνύει ότι «η ελευθερία πρόσβασης στο campus δεν μπορεί να ερμηνεύεται ότι το Πανεπιστήμιο είναι ξέφραγο αμπέλι». «Πανεπιστήμιο ανοιχτό στην κοινωνία και την πόλη σημαίνει ασφαλές περιβάλλον, όπου κάθε πολίτης, κάθε ηλικίας θα μπορεί να κυκλοφορεί όποια ώρα, χωρίς να φοβάται ότι θα τον ληστέψουν και θα τον χτυπήσουν, ή ότι θα προσπαθήσουν να του πουλήσουν ναρκωτικά» τονίζει.

Σε ό,τι αφορά τη σχέση που προσδοκά να έχει με τους θεσμικούς του συνομιλητές ως πρύτανης του ΑΠΘ εξηγεί ότι η υλοποίηση των δεσμεύσεων, τις οποίες ανέλαβε έναντι της πανεπιστημιακής κοινότητας, περνά από τη βούληση και την απλή λογική αλλά και από την πίεση στην κεντρική εξουσία «όποια και να είναι αυτή, έτσι ώστε να διεκδικούμε το Αριστοτέλειο να είναι ο συνδιαμορφωτής των πολιτικών για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και όχι ο τροχονόμος των πολιτικών αποφάσεων». Σημειώνει, ωστόσο, ότι «δεν μπορείς να απαιτείς από την Πολιτεία, από τον υπουργό Παιδείας, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, λύση στο πρόβλημά σου απλά εκθέτοντάς το», καθώς «κανείς δεν έχει μαγικό ραβδί», όμως, «αν έχεις πρόταση συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη δε σου αρνείται κανείς τον διάλογο».

Σχετικά με τα πρόσφατα επεισόδια με ομάδα φοιτητών σημειώνει ότι με το ποσοστό 82,7% της συμμετοχής της στις πρυτανικές εκλογές -και παρά το κλίμα έντασης των προηγούμενων ημερών- η ίδια η πανεπιστημιακή κοινότητα περιφρούρησε μία κορυφαία δημοκρατική ακαδημαϊκή διαδικασία. Τονίζει δε, ότι η βία ως μέσο επιβολής απόψεων και παρεμπόδισης της λειτουργίας των οργάνων του Πανεπιστημίου δε θα γίνει ποτέ αποδεκτή.
Για το νέο πρυτανικό σχήμα και τους τέσσερις αντιπρυτάνεις που εξελέγησαν εκφράζει τη βεβαιότητά του ότι «κοινή αγωνία όλων είναι να πετύχουμε, το σχέδιό μας για το πανεπιστήμιο που μας αξίζει, να γίνει πράξη».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του νεοεκλεγέντα πρύτανη του ΑΠΘ, καθ. Νίκου Παπαϊωάννου στη Σμαρώ Αβραμίδου για το ΑΠΕ-ΜΠΕ:

Ερώτηση: Ανακοινώσατε την υποψηφιότητά σας για το αξίωμα του Πρύτανη του ΑΠΘ στις 17 Ιανουαρίου, δηλώνοντας στους συναδέλφους σας ότι θα επιδιώκατε να συναντήσετε καθεμία και καθέναν, ώστε να αφουγκραστείτε τους προβληματισμούς και τις αγωνίες τους. Η πρότασή σας προτιμήθηκε τελικά γιατί συνδιαμορφώθηκε έκτοτε μέσα από αυτή τη διαδικασία; Μία τέτοια λογική και νοοτροπία μπορεί να βρει εφαρμογή και στη διοίκηση;

Απάντηση: Ήταν ένα ωραίο ταξίδι αυτοί οι έξι μήνες. Στην κορυφαία ακαδημαϊκή διαδικασία των πρυτανικών εκλογών το ζητούμενο είναι να έχει κανείς τον χρόνο να συζητήσει, να ανταλλάξει απόψεις και αν χρειαστεί να πεισθεί και να αλλάξει κάποιες απόψεις -πάντα με γνώμονα το καλύτερο για το Πανεπιστήμιο. Γνωριστήκαμε με πάρα πολλούς συναδέλφους αυτήν την περίοδο και σίγουρα πιστεύω ότι τα οφέλη αυτής της εποικοδομητικής διαδικασίας επικοινωνίας και διαλόγου θα φανούν και θα βοηθήσουν και στη συνέχεια, ώστε ολόκληρη η πανεπιστημιακή κοινότητα να αγκαλιάσει και να εργαστεί μαζί μου και με τους νέους αντιπρυτάνεις στο σχέδιο για το καλύτερο πανεπιστήμιο, που όλοι θέλουμε και μας αξίζει. Πιστεύω σε μια ανοιχτή πρυτανεία, σε μια πρυτανεία που να ακούει τους πάντες, θέλω να συζητάμε και να συνδιαμορφώνουμε όλοι μαζί απόψεις για το αύριο του Πανεπιστημίου.
Ζήτησα την υποστήριξη των συναδέλφων μου και με τίμησαν, ίσως γιατί μίλησα στην ψυχή τους, βλέποντας την καθημερινότητα και τα προβλήματα, όχι μέσα από τη διοίκηση, αλλά ως ένας από αυτούς. Και θα παραμείνω ένας από αυτούς. Υπήρξα σαφής ότι δεν εμφορούμαι από ιδεολογικές αγκυλώσεις και ιδεοληψίες του παρελθόντος και έτσι θα προσπαθήσω όλα όσα είπα να τα κάνω πράξη. Πώς; Με βούληση και απλή λογική και φυσικά πίεση προς την κεντρική εξουσία, όποια και να είναι αυτή, έτσι ώστε να διεκδικούμε το Αριστοτέλειο να είναι ο συνδιαμορφωτής των πολιτικών για την τριτοβάθμια εκπαίδευση και όχι ο τροχονόμος των πολιτικών αποφάσεων.

Ερ.: Έχετε προηγούμενη εμπειρία στη δημόσια διοίκηση, ωστόσο, αναλαμβάνετε να διοικήσετε έναν από τους μεγαλύτερους οργανισμούς της χώρας, με σύνθετα προβλήματα και τον παράγοντα γραφειοκρατία να δρα συχνά παραλυτικά σε όποιον σχεδιασμό. Μπορεί να υπάρξει αποτελεσματική απάντηση;

Απ.: Αν πίστευα ότι δεν υπάρχουν απαντήσεις και δυνατότητα βελτίωσης της κατάστασης, δε θα υπήρχε λόγος να διεκδικήσω το αξίωμα του πρύτανη. Δεν μπορεί κανείς να θέλει να αναλάβει να διοικήσει έναν τεράστιο οργανισμό, έναν από τους μεγαλύτερους εργοδότες της χώρας και να μην αντιλαμβάνεται τα μεγέθη και τις ευθύνες, που συνεπάγεται η διαχείρισή τους.
Υπάρχουν τα πιο μικρά, που περνάνε από το χέρι μας να βελτιώσουμε --και δεν πρέπει να υποτιμώνται, υπάρχουν αυτά για τα οποία δεν αποφασίζουμε εμείς, αλλά μπορούμε να έχουμε ουσιαστικό ρόλο και λόγο στο πώς θα διαμορφωθούν και υπάρχουν και τετελεσμένα, για τα οποία πάντα μπορούμε να διεκδικούμε βελτιώσεις. Όμως, δεν μπορείς να απαιτείς από την Πολιτεία, από τον υπουργό Παιδείας, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, λύση στο πρόβλημά σου απλά εκθέτοντάς το. Κανείς δεν έχει μαγικό ραβδί. Αν έχεις πρόταση συγκεκριμένη και τεκμηριωμένη δε σου αρνείται κανείς τον διάλογο.
Σε ό,τι αφορά το νομοθετικό πλαίσιο λειτουργίας της έρευνας δεν πρέπει να προεξοφλούμε ότι δεν θ' αλλάξει ή ότι δεν μπορεί ν' αλλάξει. Η έρευνα διενεργείται εδώ και 25 χρόνια έξω από το δημόσιο λογιστικό. Η επαναφορά της σε αυτό κινδυνεύει να την αφανίσει. Δεν υπάρχει ερευνητής που να μην το κατανοεί και να μην υποφέρει από αυτό. Είναι παραλογισμός για πράγματα απλά, όπως η προμήθεια συνδετήρων, μια ερευνητική ομάδα να πρέπει να διαθέτει κάποιο μέλος της, να ασχολείται αποκλειστικά με αυτές τις διαδικασίες. Προτίθεμαι να συγκροτήσω μια εθνική συμμαχία για τον απεγκλωβισμό των ΕΛΚΕ από το δημόσιο λογιστικό, συνεργαζόμενος με τα άλλα ΑΕΙ της χώρας και τα ερευνητικά κέντρα της ΓΓΕΤ. Υπάρχουν συγκεκριμένες προτάσεις στο τραπέζι, τόσο προς την πανεπιστημιακή και ερευνητική κοινότητα όσο και προς την Πολιτεία.

Ερ.: Στο προεκλογικό debate με τον ανθυποψήφιό σας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ αναφέρατε για τα πρόσφατα επεισόδια με τους φοιτητές, ότι τάσσεστε υπέρ μιας ρεαλιστικής αποφυγής των εντάσεων με οποιαδήποτε ομάδα, αλλά και χωρίς υποχώρηση από την βασική θέση ότι όλα τα συλλογικά όργανα διοίκησης του πανεπιστημίου συνεδριάζουν και λαμβάνουν αποφάσεις με τα νόμιμα μέλη τους και σε συνθήκες έκφρασης της ελεύθερης βούλησης τους. Την έχετε λύσει αυτήν την εξίσωση; Άλλωστε βάσει του άρθρου 14 στον νόμο 4485 του 2017 στο πρυτανικό συμβούλιο θα μετέχει και εκπρόσωπος των φοιτητών, προερχόμενος από τους νομίμως ορισθέντες φοιτητές που μετέχουν στη Σύγκλητο...

Απ.: Δεν υπάρχει κάποια εξίσωση να λυθεί. Στις δημοκρατικές κοινωνίες δεν υπάρχουν αδιέξοδα και η συμμετοχή και το ενδιαφέρον του καθενός θωρακίζει τις ελευθερίες. Στις πρυτανικές εκλογές το ποσοστό συμμετοχής ανήλθε στο 82,7%, παρά το κλίμα έντασης των προηγούμενων ημερών. Η ίδια η πανεπιστημιακή κοινότητα διά της συμμετοχής της περιφρούρησε μία κορυφαία δημοκρατική ακαδημαϊκή διαδικασία. Κατά τα άλλα, οι νόμοι είτε μας αρέσουν είτε όχι, υπάρχουν για να εφαρμόζονται και σίγουρα δε νοείται μικρές μειοψηφίες να απαιτούν να επιβάλλουν τα όποια αιτήματά τους --δίκαια ή άδικα. Δεν είναι αυτός ο τρόπος, η βία, η παρεμπόδιση της λειτουργίας των οργάνων του Πανεπιστημίου ποτέ δε θα γίνει αποδεκτή. Ανοιχτή πρυτανεία σημαίνει ότι ακούμε τους πάντες, καθηγητές, εργαζόμενους, φοιτητές και προσβλέπουμε σε εποικοδομητικό διάλογο και συνεργασία με όλους.

Ερ.: Προεκλογικά ιεραρχήσατε τις προτεραιότητές σας εστιάζοντας στα ζητήματα καθημερινότητας του ΑΠΘ --είτε έχουν να κάνουν με τα φαινόμενα βίας και παραβατικότητας εντός του campus, είτε με τη διευκόλυνση της έρευνας με απλούστευση των διαδικασιών. Καταθέσατε συγκεκριμένες προτάσεις για την ενίσχυση του αυτοδιοίκητου του ΑΠΘ και την αυτονόμησή του μέσω και της αύξησης των ιδίων πόρων. Πρακτικά, όμως, από πού θα ξεκινήσετε την υλοποίηση αυτού του σχεδίου; Ποιες θα είναι οι πρώτες σας πρωτοβουλίες, σε ουσιαστικό και συμβολικό επίπεδο;

Απ.: Χθες συναντηθήκαμε με τον πρύτανη και τους αντιπρυτάνεις, που θα μας παραδώσουν την 1η Σεπτεμβρίου. Ήταν μία συνάντηση φιλική, σε πολύ καλό κλίμα, το ίδιο κλίμα που χαρακτήρισε και όλη την προεκλογική περίοδο. Η συνάντηση όμως ήταν και ουσιαστική, καθώς συμφωνήσαμε τις διαδικασίες ενδελεχούς ενημέρωσης των νέων Πρυτανικών Αρχών κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού. Άρα έχουμε ξεκινήσει ήδη να εργαζόμαστε. Στο ευχαριστήριο μήνυμά μου προς την πανεπιστημιακή κοινότητα, αμέσως μετά την εκλογή μου, περιέγραψα και τις βασικές προτεραιότητες, τους άξονες δράσης για τις πρώτες εξήντα μέρες της νέα διοίκησης. Πρόκειται για παρεμβάσεις, οι οποίες θα γίνουν άμεσα, είτε θα δρομολογηθούν και σχετίζονται με την καθημερινότητα, τη χρηματοδότηση, το περιβάλλον και την αισθητική του ΑΠΘ. Μιλώντας για την καθημερινότητα αναφέρομαι στη διαχείριση των προβλημάτων, στο να ξεκινήσουμε από τώρα τη δημιουργία δράσεων και δομών, να προχωρήσουμε στον σχεδιασμό, ώστε να έχουμε τα πρώτα βήματα από την 1η Σεπτεμβρίου σε σχέση με την αντιμετώπιση των φαινομένων βίας και παραβατικότητας.

Η επόμενη πρυτανική αρχή θα πρέπει να λειτουργήσει στρατηγικά και όχι μόνο λογιστικά ή διαχειριστικά για το Πανεπιστήμιο. Πρέπει το Πανεπιστήμιο από μέρος της κρίσης να γίνει μέρος της λύσης. Στρατηγική προτεραιότητα είναι η κατάκτηση ουσιαστικής και όχι μόνο λειτουργικής αυτονομίας μέσα από διαύγεια, λογοδοσία και αυτοκριτική σε όλα τα επίπεδα --διοικητικά και οικονομικά.

Ερ.: Με τους νέους αντιπρυτάνεις έχετε συναντηθεί, είτε στα συλλογικά όργανα διοίκησης του ΑΠΘ, είτε συναδελφικά. Προεκλογικά, με βάση την εμπειρία τους είχαν καταθέσει το ενδιαφέρον τους για συγκεκριμένους τομείς ευθύνης («Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Φοιτητικής Μέριμνας», «Οικονομικών, Προγραμματισμού και Ανάπτυξης», «Διοικητικών Υποθέσεων», «Έρευνας και Διά Βίου Εκπαίδευσης») , από τους οποίους εκτιμούν ότι θα μπορούσαν να προσφέρουν αποτελεσματικότερα. Πιστεύετε πως το νέο πρυτανικό σχήμα θα έχει συνοχή, με βάση όσα έχει διακηρύξει οι κ.κ. Φείδας, Κωβαίος, Γιαννακουδάκης και Στυλιανίδης; Προβλέπετε ότι θα υπάρξει δημιουργική σύνθεση απόψεων;

Απ.: Θέλω να συγχαρώ τους συναδέλφους μου που εξελέγησαν. Είναι εξαίρετοι συνάδελφοι με διαδρομή αναγνωρίσιμη, που τίμησε το εκλογικό σώμα με την ψήφο του. Έχω την πεποίθηση πως θα στοιχηθούμε πίσω από μια ενιαία πρυτανική γραμμή πλεύσης, για να οδηγήσουμε το καράβι του Πανεπιστημίου μας στην έξοδο από την κρίση. Οι όποιες αντιθέσεις μπορεί να προκύψουν είμαι βέβαιος πως θα συντεθούν, καθώς κανείς μας δεν ενεπλάκη σε αυτή τη διαδικασία δια ίδιον όφελος. Κοινή αγωνία όλων μας είναι να πετύχουμε, το σχέδιό μας για το πανεπιστήμιο που μας αξίζει, να γίνει πράξη. Προφανώς καθένας καταθέτει την εμπειρία του, τις προτάσεις του και την εκτίμησή του για τα θέματα που γνωρίζει καλύτερα. Αυτό ακριβώς είναι το πλαίσιο της δημιουργικής σύνθεσης.

Ερ.: Σε συνέντευξη σας στη δημοτική τηλεόραση μιλήσατε για διεθνείς πρακτικές περιφρούρησης της πανεπιστημιακής ειρήνης και μέσα προστασίας από τη δράση εγκληματικών στοιχείων. Ερμηνεύτηκε από κάποια μέσα ενημέρωσης η δήλωσή σας αυτή ως πρόθεση να προβλεφθεί κάρτα εισόδου στο ΑΠΘ για τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας. Ισχύει κάτι τέτοιο;

Απ.: Μου ετέθη το θέμα της ασφαλούς κυκλοφορίας στο campus και συγκεκριμένα ερωτήθηκα αν θα υπάρχει κάποιος έλεγχος στην είσοδο στο πανεπιστήμιου, όπως συμβαίνει σε πολλά πανεπιστήμια στον κόσμο. Απάντησα ότι σαφώς είναι μία πρακτική που εφαρμόζεται στο εξωτερικό, ότι είθισται σε μεγάλα πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής, ακόμη και όταν κάποιος επισκέπτεται έναν δικό του άνθρωπο, να αφήνει κάποιο στοιχείο αναγνώρισης, για να μπορεί να κινηθεί οπουδήποτε.

Διευκρίνισα ότι η δική μου πρόθεση είναι να συζητήσουμε στην πανεπιστημιακή μας κοινότητα τις όποιες προτάσεις υπάρχουν και να λάβουμε συγκεκριμένες αποφάσεις, σύμφωνα με την αντίληψή μου για την ανοιχτή πρυτανεία. Βεβαίως, θα συζητούμε εντός συγκεκριμένων χρονικών ορίων, δε θα συζητάμε για τη συζήτηση, αλλά για να λαμβάνονται οι αποφάσεις άμεσα. Θα ακούμε τους πάντες, αλλά επειδή στο τέλος η απόφαση είναι δική μου ή του πρυτανικού συμβουλίου, δε θα αφήνω να χρονίζουν θέματα στο όνομα της όποιας εν τω βάθει συζήτησης.
Αν με ρωτάτε για την ουσία της υπόθεσης, εκτιμώ πως η κουλτούρα της κοινωνίας μας θέλει τους δημόσιους χώρους -κατ' επέκταση και το δημόσιο πανεπιστήμιο- ελεύθερα προσβάσιμους από όλους, χωρίς κανέναν έλεγχο. Δεν ξέρω αν η πανεπιστημιακή μας κοινότητα θεωρεί ώριμη μία σχετική συζήτηση για έλεγχο εισόδου στο πανεπιστήμιο. Μην ξεχνάμε, πάντως, ότι έλεγχος γίνεται για την είσοδο των οχημάτων στο campus. Αυτό εξυπηρετεί το να μην επικρατεί κυκλοφοριακό χάος και να διευκολύνονται στην κίνησή τους τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας. Άρα ούτε δαιμονοποιούμε την όποια συζήτηση μπορεί να γίνει, αλλά αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει καμία τέτοια πρόταση προς συζήτηση.

Από την άλλη η ελευθερία πρόσβασης στο campus δεν μπορεί να ερμηνεύεται ότι το Πανεπιστήμιο είναι ξέφραγο αμπέλι. Πανεπιστήμιο ανοιχτό στην κοινωνία και την πόλη σημαίνει ασφαλές περιβάλλον, όπου κάθε πολίτης, κάθε ηλικίας θα μπορεί να κυκλοφορεί όποια ώρα, χωρίς να φοβάται ότι θα τον ληστέψουν και θα τον χτυπήσουν, ή ότι θα προσπαθήσουν να του πουλήσουν ναρκωτικά. Σημαίνει επίσης ότι οι χρήστες των χώρων σέβονται τη δημόσια περιουσία και την παρουσία τους σε έναν χώρο διδασκαλίας.