Του Δρ. Δημήτρη Κανέλλου*

Το περιεδρικό συρίγγιο και το περιεδρικό απόστημα αποτελούν δύο σχετιζόμενες μεταξύ τους νόσους, οι οποίες δεν είναι και τόσο σπάνιες στο γενικό πληθυσμό. Οι ασθενείς περιγράφουν τις παθήσεις αυτές ως ιδιαίτερα βασανιστικές. Ειδικότερα, το περιεδρικό απόστημα οφείλεται στο περιεδρικό συρίγγιο.

Το περιεδρικό συρίγγιο αποτελεί ένα μικρό κανάλι με αφετηρία στο εσωτερικό του κατώτερου τμήματος του εντέρου (ενδοπρωκτικά) και κατεύθυνση συνήθως προς το δέρμα δίπλα στον πρωκτό. Μέσω του συριγγίου διοχετεύεται συνήθως φλεγμονώδες υγρό.

Αιτίες πρόκλησης ενός συριγγίου πρωκτού μπορεί να είναι μια παλαιότερη φλεγμονή στο εσωτερικό του πρωκτού, ένα τραύμα (π.χ. ραγάδα) ή σπανιότερα η φλεγμονώδης νόσος Crohn του εντέρου. Στις αιτίες του συριγγίου δε συγκατελέγεται η αμέλεια στην καθαριότητα, όπως θεωρούν πολλοί.

Το περιεδρικό απόστημα δημιουργείται ξαφνικά και οφείλεται, όπως αναφέρθηκε, στο συρίγγιο. Αποτελεί μια συλλογή πύου πλησίον του πρωκτού (προς το γλουτό) και εμφανίζεται με δυνατό πόνο και ίσως πυρετό. Είναι μια σοβαρή οξεία λοίμωξη, που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση προς αποφυγή κινδύνων για την υγεία του πάσχοντος ασθενούς.

Παραμελημένα περιεδρικά αποστήματα μπορεί να οδηγήσουν σπάνια σε σηψαιμία ή γάγγραινα, κάτι που απαιτεί εκτεταμένες επεμβάσεις και μακρά νοσηλεία.

Και οι δύο συγγενικές νόσοι, το συρίγγιο πρωκτού και το περιπρωκτικό απόστημα, θεραπεύονται σε όλες τις περιπτώσεις μόνο με χειρουργική επέμβαση. Θα πρέπει όμως να σημειωθεί ότι στην περίπτωση του περιπρωκτικού αποστήματος η θεραπεία γίνεται επειγόντως, ενώ στην περίπτωση του πρωκτικού συριγγίου κατόπιν προγραμματισμού.

Στην περίπτωση του συριγγίου πραγματοποιείται προεγχειρητικά σε πολλές περιπτώσεις απεικόνισή του με ειδικές εξετάσεις, όπως είναι το ενδοσκοπικό (ενδοπρωκτικό ή διορθικό) υπερηχογράφημα ή η μαγνητική τομογραφία. Συλλέγουμε έτσι πληροφορίες για την πορεία και εντόπιση του συριγγίου (π.χ. για το αν το περιεδρικό συρίγγιο διέρχεται μέσα από το σφιγκτήρα ή για το αν υφίστανται διακλαδώσεις του συριγγίου). Σπάνια είναι δυνατό σε έναν ασθενή να υφίστανται περισσότερα του ενός συρίγγια.

Όσον αφορά την εγχειρητική τεχνική, αρχικά χαρτογραφείται το συρίγγιο με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων: μύλη, χρωστική ή και μικροκάμερα σε κάποιες περιπτώσεις. Έτσι επιτυγχάνεται η αναγνώριση της αρχής, της διαδρομής και του τέλους του συριγγίου. Μετά την ολοκλήρωση της χαρτογράφησης αφαιρείται το συρίγγιο με τη χρήση είτε της ηλεκτροδιαθερμίας είτε του CO2-laser. Αν όμως το συρίγγιο διαπερνά το σφιγκτήρα μυ του πρωκτού, εφαρμόζονται επιπλέον άλλες μέθοδοι (π.χ. seton, flap, lift κλπ) με στόχο τη διατήρηση της δομής και λειτουργίας του σφιγκτήρα.

Εναλλακτικά μπορούν να θεραπευτούν τα συρίγγια του πρωκτού ενδοσκοπικά. Κατά την ενδοσκοπική επέμβαση δεν αφαιρείται, αλλά καυτηριάζεται απλώς το εσωτερικό του συριγγίου με laser (μέθοδος FiLaC). Το laser περιεδρικού συριγγίου αποτελεί μια από τις νεότερες μεθόδους. Συγχρόνως αντιμετωπίζεται το εντερικό στόμιο του συριγγίου με συρραφή ή flap. Σε περίπτωση που χρησιμοποιηθεί και μικροκάμερα εντός του συριγγίου, η μέθοδος ονομάζεται VAAFT και η καυτηρίαση του συριγγίου γίνεται με ηλεκτροδιαθερμία.

Το κυριότερο πλεονέκτημα των ενδοσκοπικών τεχνικών είναι το μικρότερο τραύμα, από την άλλη μεριά βέβαια η πιθανότητα επιτυχίας της κλασσικότερης ριζικής επέμβασης σε προχωρημένα συρίγγια είναι υψηλότερη.

Είμαστε πλέον σε θέση να πούμε ότι το περιεδρικό συρίγγιο αντιμετωπίζεται σήμερα στη Θεσσαλονίκη κατά το δυνατόν ανώδυνα και αναίμακτα, αλλά κυρίως χωρίς κίνδυνο ακράτειας μετεγχειρητικά, κάτι που παλαιότερα δεν ήταν αυτονόητο. Οι πρωκτολόγοι χειρουργοί αντιμετωπίζουν τον ασθενή εξατομικευμένα ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του συριγγίου.

*Ο Δρ. Δημήτρης Κανέλλος είναι χειρουργός με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Έχει ειδικευθεί στο Vivantes Klinikum του Βερολίνου. Είναι Διδάκτωρ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.

dimitris kanellos.jpg

Μπορείτε να επισκεφθείτε την προσωπική του ιστοσελίδα www.kanellos.gr